RSS

Daily Archives: juni 8, 2018

De fall out van Facebook

 

 

‘Zie je hoe treffend Siegfried Woldhek de Facebook-verkoper en tovenaarsleerling Mark Zuckerberg heeft getekend. Een face als een open book. Ik had het uit de NRC van zaterdag 14 april geknipt. Woldhek tekent hier wat mij betreft perfect de nucleaire fall out van Facebook, in dit portret van Zuckerberg: stralend, radiant, glowing, luminous! Barstend van de kwaadaardige, pernicieuze, radio-activiteit met een huiveringwekkende halfwaardetijd, en tegelijkertijd een ondernemersgenie. Net als Bill Gates. Alleen veroorzaakt Facebook een nog niet te overziene ketting-kernreactie-met-wereldwijde fall out, die bepaald niet onverdeeld positief voor de mensheid hoeft uit te pakken, vrees ik. Big Data – bigger disaster. We zullen de gevolgen nog danig voelen, in de toekomst’, Mohammad schuift de huiscomputer opzij en reikt naar zijn mok. ‘Ik vraag me af waar kunstenaars het toch vandaan halen. Bezitten ze een aparte antenne, een tweede gezicht? Hoe voelen ze de tijdgeest en het globale gebeuren aan? En vooral: de vertaling van voorbewuste gedachten, van voorgevoelens, weird premonitions, vindtnaar een beeld.’

‘Je zit nu al meer dan uur op de huiscomputer te koekeloeren op de site van Woldhek,’ zegt Ilham, ‘ik wil zo dadelijk ook op de computer, want mijn laptops heb ik uitgeleend. Ben je naar iets speciaals op zoek?’

Ze kijkt op het beeldscherm: ‘Ik vind dit portret iets unheimisches hebben. Die koude blauwe ogen en die puntoren. Zo ziet de man er ook uit, een soort grote gnoom. Van Teflon. Doet mij aan de duivels figuur van Goethe’s Faust denken. Méfistoles.’

‘Ja. Dat vind ik een goede associatie,’ zegt Moh. ’Méfisto, de archetypische tricksterfiguur. Die elfen-oren. Ja, een mooie parallel. Méfisto de duivel, ruilt met Faust “kennis” (Big Data) tegen de ziel van Faust. Faust wil “weten” en hij krijgt kennis o.a. via louche bedrijven als Cambridge Analytica, die al lang onder een andere naam op veel grotere schaal gewoon doorgaan met hun “kennisvermeerdering” over ons. Die ruil van kennis tegen je ziel, precies dat vindt vandaag de dag op wereldwijde schaal plaats. Miljoenen verkwanselen hun ziel via Facebook en Twitter – heel bedriegelijk als: social media geëtiketterd – voor de illusie van contact-met-vrienden die je liken. Iedere like is een shot zelfbevestiging-met-endorfine, en daar hongeren blijkbaar wereldwijd miljoenen mensen naar. Vele keren per etmaal. Daarom is Facebook nog verslavender dan sex, alcohol en nicotine.
Ik kwam op boodschap-in-een-afbeelding, via dat stuk van Stefan Kuiper over het schilderij van Delacroix, in de Volkskrant, en ik zag dat Gustaaf Wappers de schilder Géricault citeert, indien je het citeren kunt noemen. De diagonaal loopt op beide schilderijen van links onder naar rechtsboven. Alleen kijken de drenkelingen op het vlot van de Méduse naar rechts en bij Wappers naar links. En via Géricault kom je natuurlijk bijna vanzelf bij Uderzo en Asterix. Tja, hoe ik vandaar bij Woldhek kwam, weet ik niet, maar als je naar Woldheks portetten kijkt, blijf je kijken. Tenminste ik wel.’

‘Revolutie en schipbreuk en kernenergie, drie rampen bij elkaar,’ zegt Ilham, ‘althans, als het in handen van de verkeerde personen valt, dat laatste vooral, die kernenergie. Maar zijn er tegenwoordig nog niet-verkeerde-personen die op belangrijke posities zitten? PvdA’er Diederik Samsom heeft ook doorgeleerd voor kernfysicus. Ik bedoel maar, als je het over fall out hebt.  Zo’n Zuckerberg is toch ook onbehoorlijk verkeerd uitgevallen met zijn handel in big data? Wat vind je trouwens van dat andere portret van Zuckerberg door S.W.? Is dat niet de krankzinnige keizer Caligula? Albert Camus?’

‘Mwah, kan, kan,’ zegt Moh., ‘met wat goede wil. Mark Zuckerberg, toen hij nog een stuk jonger was en een ronder (baby-)face, baby facebook, had, kan, kan, maar de verwijzing naar een Romeinse keizer zit er natuurlijk in, ja. Onmiskenbaar. Kijk maar naar dat kapsel. Woldhek tekent de Romeinse Zuckerberg met een hedonistische mond, wellustig, het hedendaagse hedonisme. Bij de stralende Zuckerberg laat hij de mond onzichtbaar – doet me denken aan de mond van de Mona Lisa, maar via een flinke cognitief-emotionele kronkel hoor.

Maar ik denk dat Siegfried Woldhek verwijst naar een buste van de Macedonische usurpator, Alexander de grote. dat was net zo’n rupsje-nooit-genoeg.’

‘Ik vind de portretten die S.W. van de VVD’er Rutte heeft gemaakt trouwens ook bijzonder inzicht-gevend in ’s mans karakter zoals ik me dat intussen voorstel, zegt Ilham, ‘en die van Trump – een exploderende bom, een gillende keukenmeid,a shrieking missile Maar, kan ik nu op de computer?’

 

 

https://woldhek.nl/gallery/

https://www.google.nl/search?q=siegfried+woldhek+lekker+tekenen&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ved=0ahUKEwi1sN2djcTbAhXHJVAKHQmiClkQsAQISw&biw=1224&bih=492

 

John Lanchester, over Zuckerberg en Facebook in De Groene Amsterdammer 27 september 2017, nr.39

‘Twee miljard mensen schenken blind hun persoonlijke gegevens aan Facebook, dat met de doorverkoop aan adverteerders inmiddels tientallen miljarden heeft vergaard. Mark Zuckerberg gaat op Alexander de Grote lijken, wenend omdat er geen werelden meer zijn om te veroveren.’

John Lanchester, over Facebook: U bent het product / You Are the Product   /  London Review of Books /  Vol. 39 No. 16 · 17 August 2017

Major general J.F.C. Fuller (1968/1960): The Generalship of Alexander The Great / Rutgers UP / LCCCNr: 59-15620

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , ,