RSS

Category Archives: loonoffer

Onderwijs- en zorgmanagers, schrijven al af op kennis en ervaring

 

 

‘ Indien de onderwijs- en zorgmanagers afschrijven op kennis en ervaring, dan zullen zij op een bepaald moment de dragers van die kennis en ervaring – dat zijn mensen die nu meestal nog worden aangeduid als professionals – afdanken, ausradieren, definitief en onherroepelijk overbodig verklaren. Bedoel je dat?’

–  ‘ Daar komt het toch op neer? De managers die op het pluche en aan de knoppen zitten, beschikken veelal zelf noch over nuttige kennis noch over nuttige ervaring. Het enige dat hen ter beschikking staat is een doos met trucs, handgrepen, formules. Helaas zijn die formules performatief van aard. Managers kunnen bijvoorbeeld mensen ontslaan, demoteren of aanstellen. Managers kunnen mensen daarmee overtollig en overbodig verklaren. Kortom: zij kunnen mensen afschrijven, en doen dat ook – letterlijk en figuurlijk. Dit wordt nog niet als zodanig geduid, want er rust een taboe op zo’n frame.’

‘ Deze manier van framen is nieuw en tamelijk beangstigend moet ik je bekennen. Moet ik denken aan een tussentijdperk waarin we leven, waarin de robotisering nog niet helemaal is voltrokken, maar wel al flink op weg? De handen aan het bed en de docenten voor de klas worden op den duur vervangen door machines en de huidige managers in die respectieve biotopen (zorg en onderwijs) lopen hier op vooruit?’

–  ‘ Ik heb dit inzicht ook maar net gekregen en moet er zelf aan wennen, maar ik trek als hulpmiddel de lijn door naar het spreken en denken over geld: geld dat een prijs heeft. Dus prijzen worden niet meer in geld uitgedrukt, maar het geld zelf heeft een prijs. Dat is moeilijk om mee te werken, vind je niet? Het vereist een compleet andere manier van denken en je verhouden-tot-de-wereld.’

‘ Ja, een denker als de Duitse literatuurwetenschapper Joseph Vogl (Het spook van het kapitaal en Het financiële regime) verricht pioniersarbeid op dit gebied. Via commodificatie (vermarktbaar maken) kom ik toch een heel end. In feite, kun je stellen, worden de kennis en ervaring van docenten en verpleegkundigen steeds verder gecommodificeerd. Professionals staan tenslotte voor de keuze: òf zelf manager worden, òf verdwijnen. Afgeschreven worden ze toch. Uiteindelijk loopt dan bij wijze van spreken iedereen-die-ertoe-doet met een attachékoffertje rond en rijdt in een lease-auto van vergadering naar vergadering, louter om lucht te verplaatsen. Dat gebeurt nu al veelvuldig, maar dit zal nog toenemen.’

–  ‘ In het onderwijs is deze commodificatie al verder voortgeschreden dan in de zorg, dat is logisch. Denk aan de MOOCs (massive open online courses). Je kunt nou eenmaal eerder een college of cursus geschiedenis of wiskunde volgen achter je laptop, eventueel thuis, dan dat je een bed vanachter je PC kunt verschonen of een verband aanleggen, dan wel verversen. Veel operaties worden al beter door computers verricht dan door menselijk chirurgen en de automatische piloot zorgde voor een afwaardering van mensen in de luchtvaartbranche.
De commodificatie vindt namelijk parallel plaats met afwaardering. Afwaardering gebeurt ook in de vorm van geen salarisverhoging meer toekennen. Afwaardering resulteert in afschrijven van het niet langer rendabele gebruiks- of productiemiddel.
Om die financiële afwaardering aanvaard te krijgen, is het nodig dat de professionals zichzelf gaan afwaarderen. Ze gaan zich letterlijk gering-schatten, dus lager inschatten en waarderen. De geesten worden nu allerwege rijp gemaakt voor dat sloopproces.
Gedemoraliseerde docenten geven anders les en gedemoraliseerde verpleegkundigen verlenen zorg van een andere kwaliteit. Dat kun je niet meteen, direct, zichtbaar meten, maar het is er wel degelijk. Je zou deze effecten misschien onder externalities kunnen subsumeren.’

‘ Frappant zeg. Over die geringe eigen-waarde bij verplegend personeel heeft Syp Wynia het in zijn recente betoog over de nieuwe hbo-opleidingen voor de verpleegkundigen. Die hbo-opleidingen komen neer op verdienmodellen voor en de onderwijsmanagers en de ziekenhuismanagers. “Oude” kennis (oude verpleegkundigen en leraren) worden letterlijk en figuurlijk afgeschreven, gedeprecieerd, verouderd (obsolete) verklaard en over de schutting gekieperd. ‘

–  ‘ Het cynische is natuurlijk dat al die zogenaamde “nieuwe” kennis die moet worden opgedaan grotendeels uit oude kennis bestaat. Er is zelfs een bestand aan onveranderlijke ervaringsdeskundigheid die nooit vernieuwd, alleen door jongere – en dus goedkopere en gezeglijke – krachten wordt toegepast en uitgevoerd.
In dit geval liggen de verdienmodellen van onderwijsinstellingen (hier met name hbo-instellingen) en ziekenhuisfabrieken in elkaars verlengde, die lopen in elkaar over. Het maakt de managers niet uit wat ze managen: een koekjesfabriek, een onderwijsinstelling, een vakbond, een geneesfabriek, een leger, een woningbouwfabriek, een politieke partij, ze hanteren nagenoeg hetzelfde arsenaal aan trucs en technieken en zijn inwisselbaar.’

‘ In dit geval is het weer eens exemplarisch cynisch-hilarisch duidelijk: managers van onderwijsinstellingen, van vakbonden en managers van zorginstellingen, praten over de hoofden van degenen wiens welzijne en belangen zij zouden moeten behartigen, vooral of alleen met elkaar! De managers houden er een ethos en mentaliteit op na die dwars staat op die van de professionals die zich aan hun zorgen hebben toevertrouwd. Een dergelijke ieder-voor-zich-mentaliteit krijg je in een generatie niet meer gecorrigeerd. Over de politieke managers heb ik het maar niet. Hoe het daarmee staat weten we inmiddels allemaal.
Mijn ouders en grootouders lazen tandenknarsend dat artikel van Mayke Blanksma in de Trouw van 17 augustus. Die oude HBS krijgen we nooit-van-z’n-never-niet meer terug. Ik heb bijvoorbeeld ’t kofschip bij mijn beide oma’s geleerd. En de staartdeling van mijn opa’s.’

–   ‘ Dus, is het nou vernieuwt of vernieuwd?’

 

 

 

WYNIA‘S WEEK: Zorgopstand raakt Nederland in het hart  –  Cafe Weltschmerz  –  Published on Aug 21, 2019

‘Minister Bruno Bruins van zorg heeft zijn neus gestoten met een wet om verpleegkundigen op te delen in verschillende categorieën. Ervaren zorgpersoneel dat wel gediplomeerd is maar toevallig geen (of te lang geleden) een HBO-opleiding heeft gedaan moet opnieuw examen doen of opnieuw worden opgeleid voor werk dat ze al doen.
De reacties in de ziekenhuizen waren vernietigend. Voor welk probleem is dit een oplossing? Hoe konden vakbonden, ziekenhuisdirecties en de minister zo ontzettend mis schieten? Syp Wynia fileert de geschiedenis van de nieuwe BIG2-wet. ‘

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

We blijven lessen trekken, en hopelijk ook pensioen…?

 

“It is said that there are three types of people in the world: those who make things happen; those who watch things happen; and those who don’t know what hit them. This is equally true of governments. Unfortunately, most of our governments don’t know what hit them.”
David Osborne and Ted Gaebler (1993:229): Reinventing Government

titom_60_tekst“Ik begrijp het stukje van econoom Dirk Bezemer in de Groene niet helemaal,” zegt Marieke met een zucht, “omdat ik niet snap waaruit die kapitaalstromen dan wel bestaan.”

“In ieder geval staat er dat (onze) banken en pensioenfondsen in de aanloop naar de financiële crisis van 2008 geld hebben gestoken in zeepbellen.’’ Ilham pakt het tijdschrift op. ‘’Toen die zeepbellen bleken wat ze waren, namelijk zeepbellen, haalden financiers hun geld allemaal tegelijk terug met het gevolg dat banken (bijna) omvielen. Overheden moesten die banken ‘redden’  en staken zich daartoe in grote schulden, die ze moesten terugbetalen door bezuinigingen. Die bezuinigingen, dus dat geld om die schulden te betalen, moesten de burgers ophoesten. De bankiers bleven buiten schot.’’

Marieke: ‘’Terwijl die bankiers en pensioenfondsmanagers hadden gespeculeerd in zeepbellen, met onze geldjes?’’

‘’Daar komt het volgens mij wel op neer,’’ meent Ilham. ‘’Veel banken en pensioenfondsen horen tot de grote institutionele beleggers. Ze worden geacht verantwoord te beleggen en vooral: verstand van de markt te hebben waarin het geld van de mensen beleggen. Daar moeten ze zich in verdiepen, dat moeten ze onderzoeken.”

‘’Ik weet niet of ik in lachen moet uitbarsten of heel boos moet worden,’’ zegt Marieke, terwijl ze een folder uit haar tas haalt. ‘’Mijn moeder is bij het ABP als ‘klant’, ja mooi hè: klant. My foot! Hier heb ik de laatste folder van dat ABP, najaar 2015. Let wel: die folder is ‘gerealiseerd’ door Scripta Communicatie. Joost mag weten wie dat zijn, in ieder geval een soort volksverlakkers, denk ik, want op pagina 2 lees ik bijvoorbeeld al: ‘ AOW gaat versneld omhoog’ en dat klinkt tof, nietwaar? Lees even verder en je ontdekt dat er wordt bedoeld dat de AOW juist omlaag gaat, want de leeftijd waarop je AOW ontvangt, gaat omhoog. Dat is handige communicatie.’’

Ilham neemt de ABP-brochure op. ‘’Inderdaad. In deze brochure staat dat de 4.000 bedrijven waarvan het ABP obligaties en aandelen bezit, opnieuw moeten ‘solliciteren’. Dat klinkt als mosterd na de maaltijd. Je kunt onderzoeken voor hoeveel miljard het ABP het schip in is gegaan.’’

‘’Wat schiet ik daarmee op?’’ vraagt Marieke niet erg enthousiast. ‘’Krijgt mijn moeder dan alsnog haar gekorte pensioengeld? Als blijkt dat het ABP tot de grote verliezers behoort, maakt dat haar echt niet blij.’’

‘’Je hebt gelijk,’’ geeft Ilham toe. ‘’Meteen aan het begin van de folder staat trouwens al dat het ABP zijn beleggingsbeleid verandert: de lat voor verantwoord beleggen gaat omhoog. Dus ze beweren impliciet altijd al verantwoord belegd te hebben. Ze zeggen niet dat ze niet meer in zeepbellen zullen beleggen, maar ze brabbelen over een ‘ bewuste keuze voor duurzame en verantwoorde beleggingen’ bla, bla, bla … Ik dacht er vanuit te kunnen gaan dat wat ze hier schrijven, voor een pensioenfonds vanzelfsprekende altijd al policy was. Mijn toekomstige pensioen wordt ook door het ABP beheerd, maar ik heb nooit de aandrang gevoeld om dat allemaal nauwkeurig te checken. Je moet toch op een gegeven moment de zaken mogen durven delegeren, niet? Anders ben je dag en nacht bezig met alles narekenen en controleren. Dan kom je niet meer toe aan werken voor je pensioen.
Kijk nou toch: de ABP-managers gaan de deelnemers ‘ meer betrekken’ bij het beleggingsbeleid zo kondigen ze fier aan. Dat komt meestal neer op: afschuiven van verantwoordelijkheden waar maar enigszins mogelijk.’

‘’O ja?,’’ Marieke klinkt vrolijk, ‘’betekent dat dat de beleggers voortaan moeten mee-beoordelen of het ABP wel/niet in een zeepbel wil beleggen, of heeft belegd? Dus de pensionado’s moeten bedrijfsanalisten worden, rating agencies,  en als de ABP-managers verkeerde beslissingen nemen, dan zeggen ze tegen de pensionado’s: eigen schuld dikke bult, had je maar aan de bel moeten trekken en die foute belegging en domme investering moeten tegenhouden!’’

Ilham: ‘’Het begint mij een beetje in de oren te klinken als je klanten ‘ toxic assets’ in de maag splitsen, terwijl de klant helemaal niet weet waar het over en om gaat. Trouwens, klanten?! Hoeveel van de mensen die nu 65 jaar en ouder zijn, beschouwen zich als ‘ klanten’ van hun pensioenfonds? Men denkt: ik heb mijn leven lang gewerkt en pensioen opgebouwd en dat pensioen wil ik dan graag krijgen uitbetaald, zoals destijds was afgesproken. Je kunt als gepensioneerde onmogelijk zeggen: jullie korten mijn pensioen, omdat je suffe en stomme investeringsbeslissingen hebt genomen, dus nu wil ik dat 1) jullie een boete wegens incompetentie krijgen en 2) dat ik met terugwerkende kracht minder werk dan ik al gedaan heb. Dat kan toch helemaal niet?’’ Lachend voegt ze eraan toe, ‘’Weet je wat hun sterkste verdediging is: maar iedereen deed het toen!’’

‘’ Sjonge, sjonge,’’ zegt Marieke ongelovig terwijl ze in de brochure leest, ‘’dit houd je niet voor mogelijk. Het ABP wil ‘meer beleggen binnen thema’s’ – binnen thema’s, is dat Nederlands? vast een beroepsvolksverlakker aan het werk – ‘die te maken hebben met het werk van de deelnemers – in ieder geval onderwijs en veiligheid’. Dat is ten eerste heel ruim geformuleerd en ten tweede zie ik weinig verschil met zeepbel-beleggingen; zeker als het over ‘ het thema onderwijs’ gaat! Ons onderwijs is al heel lang een grote zeepbel, een tragische dat wel, maar daar valt moeilijk iets aan te doen. Bijna niemand zal na een mislukt onderwijstraject toegeven dat ‘ie prut-onderwijs gehad heeft en in feite niets wijzer is geworden. Je kunt het ook niet overdoen, want de biologische klok loopt gewoon door. Tragisch. Wat zou zo’n mevrouw Wortmann-Kool trouwens toucheren als bestuursvoorzitter? Er staat me bij dat de overhead van pensioenfondsen aanzienlijk is. Van welk politiek merk zou ze zijn?’’

Ilham barst in lachen uit: ‘’Ze doet het vast niet als vrijwilligerswerk. Wat een tekst, hè? Dat scheidt een voorheen toch serieus te nemen pensioenfonds zonder blikken of blozen af! Heb je die kolom van de bestuursvoorzitter mevrouw Corien Wortmann-Kool gelezen? Die termen: zwaar weer, onrust op financiële markten, de aanhoudende lage rente, uw pensioen kan niet meegroeien met de koopkracht, maar is niet waardeloos …. Nergens staat er iets over de mogelijke stommiteiten die ze als pensioenfonds hebben begaan. Het ABP zal de uitzondering wezen die helemaal geen schuld treft aan de verliezen die ze eventueel hebben moeten incasseren. Dat wil zeggen: die de gepensioneerden moeten incasseren, omdat hun pensioengelden  ‘verdampt’ zijn. Het ABP niet, nee! Je moet maar het lef hebben om dat neer te schrijven. Nou ja, te laten schrijven door dat bureau Scripta. Maar wat kunnen de ‘ klanten’  van het ABP effectief ondernemen? Ze hebben toch geen enkel verweer?’’

‘’Laat maar,’’ zegt Marieke, ‘’ ik vind het enge bagger. Vooral die slotzin op pagina 4 klinkt onheilspellend: ‘ Eind november maakt ABP de hoogte van pensioenpremie voor 2016 bekend’, en dan? Dit soort troep komt toch vanwege ‘ beleid’ van die kaasstolpers daar in Den Haag? Die lui die druk en gewichtig kissebissen over Zwarte Piet, de IS, de tsunami aan migranten waar ze Erdogan voor nodig hebben en ettelijke miljarden, enzovoorts?

‘’Ik vind deze tekst vooral uit gons bestaan,’’ zegt Ilham, ‘’maar je legt wel de link met het stukje van Bezemer, in de zin van, zacht gezegd: ontoereikend beleid. Je kunt Bezemer harder lezen: de politici knoeien en knutselen door precies op het verkeerde te focussen, namelijk binnenlands arbeidsmarktbeleid en nationale begrotingstekorten. De politici zouden zich in plaats daarvan op de oorzaak van de crises moeten focussen. Volgens de knappe koppen van het Centre for Economic Policy Research (CEPR) en Franse bolleboos mevrouw Hélène Rey is de hoofdoorzaak van de crises gelegen in: de ongereguleerde, vrije, kapitaalstromen. Die kapitaalstromen zouden in hun vrijheid beperkt, gereguleerd, moeten worden. De EU-politici echter, willen daarentegen juist meer kapitaalstromen! ‘’

‘’Hetzelfde wat Bezemer en de economen van het CEPR en mevrouw Hélène Rey zeggen, lees ik ook uit de opstellenbundel van Thomas Piketty: ‘ De slag om Europa’,’’ meent Marieke, ‘’maar hoe krijgen we weer bekwame politici achter de knoppen? Als ik bijvoorbeeld bij Piketty op pagina 184 lees: ‘toepassing van mechanische regels en automatische sancties’ dan denk ik: deze politici kunnen niet anders dan mechanisch handelen, ze hebben gewoon niet meer in hun mars!’’

* * *

Dirk Bezemer: ‘’Lessen trekken’’ in de Groene Amsterdammer 12.11.2015: 9

Scripta Communicatie: ABP Pensioen Update – najaar 2015 / nr . 99.0709.15, twee pagina’s dubbelzijdig bedrukt, met op de voorpagina de disclaimer: ‘’Aan de inhoud van deze Pensioen Update kunnen geen rechten worden ontleend’’ / Druk: Direct Stock & Deliver

Thomas Piketty (2015): De slag om Europa / Amsterdam – Antwerpen: De Bezige Bij / ISBN: 978 90 234 9635 9   https://www.boekmeter.nl/book/52104

David Osborne and Ted Gaebler (1993): Reinventing Government / New York – London: Penguin Books / ISBN:  0-452-26942-3 (paperback)

pensioenen-6oprct

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , ,