RSS

Category Archives: neoliberalisme

Knusse cartoons

 

 

‘ Knusse cartoons, zijn cartoons die aansluiten bij het heersende sentiment dat in een bepaalde periode, in een bepaalde culturele biotoop, de boventoon voert, in de mainstream-media en onder “opiniemakers.”
Neem deze twee cartoons van Jos Collignon over de Brexit. Hierin wordt Boris Johnson als pro-Brexiteer op de hak genomen, omdat “bij ons” de mainstream media zich overwegend vóór de EU en de ever closer union van de Brusselse bobo’s verklaren. Let wel: de main stream.

Collignon tekent bijvoorbeeld Boris die vanuit het riool nr. 10 Downing St binnen zal stappen en op een ander cartoon tekent hij Johnson die de Kanaaltunnel (The Chunnel) opblaast.’

*  – ‘ Jouw “knusse cartoons” zijn zonder risico voor de cartoonist, omdat hij de heersende mening in de lagen van opiniemakers en machthebbers weergeeft en verbeeldt? Ze geven ons een knus wij-gevoel. Bij de Johnson cartoons speelt godsdienst ook geen rol.’

‘ Ja, de heersende mening bij de nomenklatoera. Die in cartoons vangen, daar is niks mis mee. Een cartoonist hoeft niet te per se te provoceren (wie wordt er trouwens geprovoceerd?) omwille van het provoceren. Daarom kunnen ze als cartoon nog best geestig zijn. Het moet echter niet te veel de kant opgaan van: kijk eens, wij-staan-samen-met u,lezer-aan-de-goede-kant.’

*  – ‘ Inderdaad. Dan wordt het snel klef. Maar een cartoonist mag voor mij wel degelijk haar of zijn eigen mening in een cartoon verwerken.’

‘ Overigens ben ik van mening dat er bij Brexit en Johnson wel degelijk sprake is van godsdienst, maar dan de godsdienst van het neoliberale-vrije-markt-denken. Dat is een funest fundamentalistisch soort geloof, dat louter draait om verdienmodellen en financieel profijt. Dat geloof ligt aan de basis van de Brexit-emoties. Lees het interview op de NRC-site met Wootton maar. Niet de oud-burgemeester van London David Wootton, maar de historicus.
Maar neem nou eens enkele cartoons van Marian Kamensky, met geiten. Op deze cartoons wordt een bekende politicus afgebeeld die volgens de cartoonist heel veel van geiten houdt. Dit speelt in de periode van de Jan Böhmerman-rel, dus het is niet moeilijk te raden wie de man voor moet stellen. Zijn de cartoons geestig? Mwah, tot op zekere hoogte wel. Vooral door de wijze waarop de geiten worden afgebeeld. Naar het kwieke kwispelen te oordelen en de opgetogen oogopslag van de dieren, hebben ze het best naar hun zin bij hun baasje. Maar de cartoonist tekent wel heel sterk vanuit wij tegenover zij. Wij doen niet dat met geiten wat die afgebeelde man wel zou doen. Goed voor ze zorgen dus – ik maak een grapje. Ik vind het geen aanstootgevende cartoons, maar wel pittiger dan de gewraakte cartoon van António Moreira Antunes.’

*  – ‘ De cartoons met de geiten en de sultan vallen in dezelfde categorie als cartoons over Roomse priesters met een knaapje op schoot plus een erectie onder het habijt of de soutane. Zulke cartoons hebben een zeer beperkte houdbaarheidsdatum, vooral als de cartoonist er een verklarende tekst bij zet.
Toch vind ik de Kamenski-cartoons goed, vooral functioneel eigenlijk, omdat ze de afgebeelde politicus demonstratief lieten zien dat bijna alles is geoorloofd wanneer er persvrijheid heerst en de vrijheid van meningsuiting in het geding is. In het land van de betreffende politicus was en is dat niet het geval. Bovendien had de man zich autoritair-dwingend opgesteld en mengde zich in de aangelegenheden van een ander land. Neen, die geiten vind ik goed.’

‘ Okay, daar kan ik in meegaan, maar dan is reactie van de NYT op de hysterie rond het Antunes-cartoon des te bizarder. Israel mengt zich immers net zo goed in de Amerikaanse vrijheid van meningsuiting. Het besluit van de NYT om helemaal geen cartoons meer te plaatsen, vind ik om te huilen.’

* – ‘ Bij dat cartoon van Antunes spelen volgens mij financieel-politieke – en wie weet nog andere – motieven de hoofdrol. In ieder geval heel andere beweegredenen dan die welke verband houden met anti-joodse sentimenten, welke worden aangevoerd voor de verontwaardiging. Die belangen worden via de anti-semitisme-reflex ondergesneeuwd.
Wat jij zegt over inmenging in de aangelegenheden van een ander land: “Israël” verklaart glashard dat zodra er sprake is van anti-semitisme, er geen landsgrenzen meer gelden. Dan mag iedereen die tegen het Anti-Semitisme is, ingrijpen. Waar dan ook ter wereld. Dat voorrecht zullen de stakeholders (misschien is dat vooral de Israëlische politiek van dit moment, wie weet) zich niet snel laten afnemen.

Er zijn individuen die het daar niet mee eens zijn (ik denk onder anderen aan Jaap Hamburger), en die het eerder zouden mogen zeggen dan anderen omdat ze over de “juiste papieren” (the correct credentials) beschikken. Zij “maken deel uit van de slachtoffergroep” of hoe je het wilt noemen.

De cartoon van Antunes is voor mij op geen enkele manier aanstootgevend. De hysterische reacties zouden juist een aanleiding moeten vormen tot het produceren van meer cartoons over de relatie Trump – Netanyahu. Net als de vloed van cartoons die over Trump en Vladimir Putin op gang kwamen. Dat de NYT zo overtrokken reageert, bevestigt alleen mijn vermoeden dat de krant in handen is van mensen met zeer bepaalde zakelijke belangen.’

‘ Mede, mede, maar ik geloof vooral dat Antunes de spijker keihard op de kop slaat: Amerika loopt aan de leiband van Israël en dát wil de Israëlische Netanyahu-kliek niet nadrukkelijk van de daken geschreeuwd zien. De heisa rond dit cartoon duidt erop dat de Israëlische politiek meer in de Amerikaanse melk te brokkelen heeft, dan de Amerikanen onder de neus gewreven willen hebben.’

*  – ‘ Onder andere over de Brexit staat een recent interview met de Britse historicus David Wootton op de NRC-site. Uit dat interview blijkt dat Wootton begrip opbrengt voor zijn landgenoten die vóór een Brexit zijn. Ik citeer Wootton < < „Neem Brexit. Hoe vaak ik niet heb gehoord dat de mensen die voor uittreding uit de Europese Unie stemden, niet wisten dat ze slechter af zouden zijn. Maar dat kregen ze vóór het referendum zo’n beetje iedere dag te horen van degenen die wilden blijven. Het ging hen kennelijk om iets anders dan financiële zekerheid. Om een idee van gemeenschap, van identiteit, waarvoor volgens hen geen ruimte is binnen Europa. Dat wil er bij veel van hun tegenstanders nog steeds niet in.” > >  Wootton’s opvattingen en redeneringen doen me denken aan die van zijn landgenoot, de filosoof Roger Scruton. Scruton is ook niet bepaald gecharmeerd van de EU als anonieme regelaar vanuit het Brusselse van het Britse reilen en zeilen. Maar Scruton is zeker niet anti-Europa!’

‘ Zo lang politici niet willen of kunnen begrijpen dat mensen, kiezers, geen pinautomaten zijn, zullen ze verkeerd beleid maken. Jammer dat we daar relatief weinig tegen kunnen doen, vanwege het “democratische systeem” dat we in stand houden. What a waste.
Grappig dat de interviewer van Wootton in dezelfde krant aankondigt dat hij vóór Europa gaat stemmen.’

* –  ‘Dat heb ik ook gedaan – ik heb vóór Europa gestemd – maar ik vermoed alleen dat ik mijn stem op een heel andere partij en een heel andere politicus heb uitgebracht dan hij.’

‘ Cartoonist Patrick Cappatte is een van de twee vaste NYT-cartoonisten wiens contract werd opgezegd. Chappatte maakt tamelijk milde cartoons, vind ik, en had met deze cartoon, over Trump en Netanyahu, niets te maken. Deze onverkwikkelijke affaire is zuur voor de cartoonisten en voor ons, het publiek. Het lijkt me haast onvermijdelijk dat cartoonisten voortaan over hun schouder kijkend hun cartoons zullen tekenen. En dat zou helemaal geen goede zaak zijn.’

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

Deense druiloren draaien democratisch door

 

 

Taco haalt zijn schouders op: ‘Wat is het verschil tussen “keiharde nationalistische standpunten” en “keiharde neoliberale standpunten”? Keihard is en blijft keihard, of je het nu hebt over keihard de grenzen dicht of keihard alles privatiseren wat los en vast zit.’ Hij kijkt op: ‘ Ik heb over het stukje van de Trouw-journalist Teun Lagas.’

–  ‘ Ten eerste is Denemarken geen Nederland – Denen zijn geografisch gezien nog borealistischer – en ten tweede zijn de meeste beroepspolitici van nu neoliberaal – indien  neoliberaal tenminste nog een onderscheidend etiket is. Immers, wanneer alles en iedereen neoliberaal is, dan is er geen onderscheid. Dan kun je voor Deense PvdA gewoon Nederlandse PvdA substitueren. Allemaal flauwekul, en het slaat nergens op. Hoogstwaarschijnlijk doen ze in Denemarken én – én. Dus en grenzen dicht en verdergaan met privatiseren en neoliberaliseren. Dat wil zeggen: verder slopen van de verzorgingsstaat. Dan blijken de tokkies zich toch nog met een dooie mus te hebben laten blijmaken.’

Taco: ‘ Misschien dat meneer Lagas onderscheidt tussen keihard, hard, mild en boterzacht neoliberaal?’

–  ‘ Lariekoek. Louter marketing en marktdifferentiatie-trucs. Alles om stemmen te scoren. Eerst collaboreren de zogenaamde sociaaldemocraten met de neoliberale politieke nomenklatoera, omwille van hun eigen plucheplekken, en nu zouden de zogenaamde, ik zeg met nadruk: zogenaamde, sociaaldemocraten honderdtachtig graden draaien en de populist willen uithangen zonder zo genoemd te worden? Who cares?
Komen ze misschien bij zinnen en snappen ze eindelijk dat Europa niet heel Afrika kan absorberen en dat veel borealen dat ook gewoon niet willen? Zien ze in dat ze van ons asielrecht een lachertje maken? Of doen ze alles ordinair vanwege de stemmen? Asielrecht met daaraan gekoppeld de benodigde infrastructuur, staat voor een beschaafd land buiten kijf, maar daar past geen politieke stuntvliegerij door brokkenpiloten bij, op kosten van mensen – autochtone én exotische mensen welteverstaan.’

Taco: ‘ Logisch. Indien politici niet willen doen waarvoor ze zijn gekozen, moeten ze uit de politiek stappen. Je kunt niet worden gekozen om als politicus glashard je eigen zin te doen. Dat doen de huidige pipo’s wel en daarom hebben ze hier ook het referendum zo snel mogelijk afgeschaft. Dan is er geen mogelijkheid om tussentijds door de kiezer gecorrigeerd te worden. Erg kortzichtig, want als je tussentijds je koers kunt wijzigen, hoeft de wal niet een keer per vier jaar het schip te keren. Bij zulke beunhazige stuurmanskunst is niemand gebaat. Het schip van staat loopt daardoor enkel onnodige averij op.’

–  ‘Dom en kortzichtig van de beroepspolitici. In Denemarken geven de zogenaamde sociaaldemocraten nu dus een scherpe ruk aan het roer en staat de politieke nomenklatoera te juichen alsof ze iets groots hebben verricht. Alleen omdat ze stemmen scoren? De kwaliteit van die winst kan ze geen barst schelen. In wezen hebben ze zichzelf en degenen die op hen stemmen, onsterfelijk belachelijk gemaakt. Ze hebben zich compleet te kijk gezet als hersendode en principeloze opportunisten, gespeend van ieder vermogen tot het ontwikkelen en uitwerken van welke visie dan ook.
Op hun beurt moeten de neoliberalen snappen dat je niet eindeloos door kunt gaan met het verwaarlozen en plunderen van de publieke zaak – nu komen ze in Nederland bijvoorbeeld geld te kort voor infrastructuur en willen ze overal belasting gaan heffen. Alsof je dit niet kon zien aankomen. Met het boren naar gas in Groningen idem dito. De publieke gevolgen van neoliberale, op korte-termijn-beluste winstjagers, worden steevast op het bordje van burger gedumpt.

Anderzijds moeten de gemankeerde pseudo-socialisten snappen dat je niet alleen de mooi-weer luxe-sociaaldemocraat kunt spelen naar het buitenland toe (eindeloos exoten importeren en tegelijkertijd de oorlogen steunen die de migrantenstroom veroorzaken) en naar de neoliberalen. Hoe die pipo’s denken weet ik niet, maar over de kwaliteit van “het product politiek” dat ze leveren, maak ik me al lang geen illusies meer. We stemmen nog louter uit gewoonte, omdat we denken dat het zo hoort om in een democratie te mogen leven.’

Taco: ‘ Bizar, om nu enkele keren extreem uitvergroot mee te maken hoe ver de nomenklatoera (politieke en mediale) af staat van “het gewone volk”. Zo konden de experts en deskundologen zich niet voorstellen dat in Amerika iemand als Trump zou winnen, net zo min als ze zich in Europa konden indenken dat referenda over EU-akkevietjes steevast anders zouden kunnen uitpakken dan zij willen. Ik verwijs onder andere naar het referendum over een Europese Grondwet en over het associatieverdrag met de Oekraïne, beide keren zeiden de Europeanen en Nederlanders: NEEN. Met de Brexit idem dito: de nomenklatoera kon zich niet voorstellen dat het volk iets anders zou denken en willen dan de nomenklatoeristi zelf. De Britten blijken echter gewoon rasechte democraten te zijn. Dat vindt men in kringen van de nomenklatoera mind boggling. In hun wereldbeeld willen echte democraten juist alles dwingend vanuit een anoniem Brussel krijgen opgelegd.’

–  ‘ Dat laatste komt vooral, omdat zij weten dat zij als leden van de nomenklatoera zich aan de gevolgen van die oekazes kunnen onttrekken indien ze dat wensen. Daar hebben zij het geld en de posities voor. Het klootjesvolk kan dat niet. Op de keper beschouwd zijn we onder de propagandadeken van de democratie en de verdere ranzige riedel, helemaal niet zo vrij als zij ons willen doen geloven.’

Taco: ‘ De mainsteammedia assimileren zich overwegend aan dat hegemonistische narratief. Niet verwonderlijk, want daar komt tenslotte hun brood vandaan.
Blijkbaar kiezen wij dus massaal mensen als onze vertegenwoordigers, met wie we niets gemeen hebben en die op hun beurt niks met ons te maken willen hebben. We praten en leven al jarenlang finaal langs elkaar heen, terwijl we in hetzelfde huis wonen. Uiterst vreemd om je dat te realiseren.’

–  ‘ Dat huis is een goede metafoor, want zij laten nu op grote schaal vreemde gasten toe in de vertrekken waar wij leven, zonder zich erom te bekreunen of wij dat lusten. Zelf wonen ze in een andere vleugel, op een andere etage, of in ze hebben een appartement in het buitenland. Ze hangen op onze kosten de joviale en ruimhartige bink uit.
Die beunhazen informeren zich steevast verkeerd omtrent ons, omdat ze geen idee hebben wie wij zijn en nog erger: wie ze zelf zijn. Misschien zitten we globaal in een nachtmerrie, waaruit we ooit wakker worden. Of niet. Wie weet.’

 

 

 

 

Tags: , , , , , ,

Wolven op de Veluwe

 

 

Lara: ‘ Wolven op de Veluwe. Zo’n bericht wordt gewoonlijk juichend in de media gemeld. Dan gaat het wel over echte wolven, niet over de menselijke varianten ervan. Tom Janssen tekent in de Trouw van zaterdag 8 juni 2019, op de opiniepagina, een geldwolf, die in de zorgsector huis houdt. Deze soort wordt ook in Nederland steeds vaker waargenomen.

Dit keer gaat het over de zorginstelling Privazorg, waarvan de directeur Barend van Leeuwen miljoenen zorggeld zou hebben weggesluisd om aandeelhouders uit te kopen.

De hoofdvraag die hier gesteld moet worden, luidt natuurlijk: wat hebben aandeelhouders in vredesnaam bij een thuiszorgorganisatie te zoeken?

In de NRC staat een parallel stuk over kinderopvang als winstgevend verdienmodel. Waarschijnlijk vindt daar, net als bij Privazorg, alle onoirbaarheid plaats binnen de kaders van de wet. Denk aan de soap rond Estro/Smallsteps; de kinderen komen op de allerlaatste plaats. Het gaat vooral – ook in de berichtgeving – om de rendementsvraag. Dat is “verdrietig” maar er kan niks tegen worden gedaan.

Wolven richten hun roof- en moordzucht nu eenmaal op de weerloze prooidieren, die zich niet of nauwelijks kunnen verdedigen: kinderen en bejaarden vormen een ideaal doelwit.

We vinden het allemaal ontzettend vreselijk en heel erg verdrietig, maar we laten het bij verontwaardiging, handenwringen en larmoyante stukken in de krant en we roepen in koor: TINA, There Is No Alternative.

Waarom we deze bizarre inrichting van onze maatschappij voor zoete koek slikken? Daarover staat (alweer) een zeer leesbaar stuk in de Groene Amsterdammer. Dit keer van de socioloog Boaventura de Sousa Santos. ’

‘ Wat ik zo intrigerend vind aan die tekening van Tom Janssen is de tekst: “ Er zitten wolven op de Veluwe,”  merkt Semanur grinnikend op. ‘ dat kan slaan op echte wolven, dan is de tekst letterlijk te nemen, maar het kan ook slaan op menselijke wolven. Waarom zouden die op de Veluwe zitten? Zijn daar de meeste zorginstellingen van Privazorg gesitueerd, is daar het hoofdkantoor gevestigd?’

‘ Nou, bij de Veluwe denk ik aan de Nederlandse bible belt,’ zegt Lara, ‘en Marco Visser en Marten van de Wier vermelden in hun stuk dat meneer Barend van Leeuwen, de grote baas van Privazorg, vanwege zijn geloof nooit op zondag werkt, “zelfs de telefoon neemt hij dan niet op.”
Zou meneer Van Leeuwen strikt gereformeerd zijn? Vandaar misschien die wolven op de Veluwe?’

Semanur: ‘Hoe het zij, iedereen kan in het stuk van Boaventura de Sousa Santos weer eens op een rijtje gezet lezen waaraan het bij ons in de neoliberale vrije-markt-maatschappij aan schort. We schiepen een ideale biotoop voor geldwolven en we houden die in stand. Denk maar de bankiers die keer op keer moeten worden gered.’

‘Hoe we ook stemmen en kiezen, de neoliberale tanker is niet te stuiten vaart gewoon door. Het wordt alleen maar erger.’

‘ De Sousa Santos hanteert het hegemonie-frame van Gramsci,’ merkt Lara op, ‘ Wij hebben onszelf geïndoctrineerd met de dominante ideologie van de nomenklatoera. We hebben ons, net als bij het Stockholmsyndroom gebeurt, vereenzelvigd met onze gijzelnemers.’
Ze leest voor:  << “ Het neoliberale model en de concentratie van rijkdom staan bijna niet ter discussie, zegt De Sousa. Dat komt vooral doordat de financiële sector een groot deel van de dominante media controleert. De sociale ongelijkheid wordt daarin voorgesteld als iets natuurlijks. Het neoliberalisme maakt het systeem van kapitalistische overheersing vanzelfsprekend, en juist daardoor wordt het idee van overheersing uitgewist. Er is geen overheersing. Je hebt rijken en armen omdat dit altijd zo geweest is. Wie rijk is, is rijk omdat hij het verdient. En wie arm is, verdient gewoon niet beter. Degenen die de macht hebben zijn onzichtbaar.” >>
Wat Santos over de permanente crisis zegt, is me dunkt net zo evident.’

Semanur: ‘ We worden permanent bang gemaakt en in onzekerheid gebracht. Nu voldoet Vladimir Putin niet meer alleen als boeman. Bovendien zou hij binnenkort – vanwege zijn Russische aardgas – weleens tot bondgenoot kunnen moeten worden omgedefinieerd. Dus wordt de klimaatverandering er met de haren bijgesleept als eschatologisch schrikbeeld. De zondvloed is een archetypisch icoon.
De ondergang van de wereld door klimaatverandering is een organische bangmaker, het is immers de natuur en die doet haar werk vanzelf. Dat is nog beter dan een menselijke boeman.

Onze planeet warmt op en koelt af en doet dat steeds opnieuw. Het is een cyclisch gebeuren, dat zich herhaalt al zo lang de aarde bestaat. Gaat de opwarming van de aarde dit keer nog een tijdje door, ondanks de miljarden verslindende investeringen, dan roepen de bangmakers dat er nog lang niet genoeg geld tegenaan is gesmeten. De CO2 is een extra toevoeging. Zo blijven we aan het lijntje gehouden worden en worden we – nog wel op ons eigen verzoek – uitgemolken door de wolven.’

‘ Intussen is onze jeugd geïndoctrineerd. Klimaatverandering is tot een cult-issue gemaakt.  Hele scholen staken voor invoering van de peperdure anti-klimaatverandering “investeringen.” Kassa!’

‘Ja hoor en intussen vervuilen veel van dezelfde snotapen ons milieu waar dat maar mogelijk is. Daar wordt niet tegen geïnformeerd, want dan zou dié commercie minder omzet draaien.’

Lara: ‘Het importeren van grote aantallen exoten zonder dat daar een opvang- en inburgerinfrastructuur voor wordt opgetuigd, injecteert onzekerheid en angst in ons systeem. Het slopen van ons pensioenstelsel versterkt de onzekerheid en het gevoel van onveiligheid.
Het zijn de beproefde methoden van de nomenklatoeristi door de tijden heen: creëer een permanente crisis, een gevoel van urgentie, door: angst, onzekerheid en onveiligheid.’

‘Zeg,’ vraagt Semanur met twinkelogen, ‘zou die meneer Barend van Leeuwen een middenscheiding hebben? ‘

 

 

 

How Neoliberalism Threatens Democracy

 

New Economic Thinking  –  Published on May 25, 2016
Neoliberalism, warns Professor Wendy Brown, has created a form of reasoning in which human beings are reduced to their economic value and activity, and in which all fields of human activity are treated as markets and institutions, including the state, are increasingly run as if they were corporations.
This logic is even applied to activities with no connection to wealth creation, such as education, dating, or physical exercise, which are increasingly governed according to market rules. People are treated in this schema, as units of human capital who must constantly tend to their own present and future value.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,