RSS

Category Archives: satire

Lijntjes

 

 

Virgilius: ‘Dus Lijntjes. Lijntjes naar boven, lijntjes coke, waslijntjes, lijntjes waaraan je wordt gehouden, slanke lijntjes …. Nog meer lijntjes?’

Suzanna: ‘ Kalme lijntjes, die niet breken, misschien? Zou allemaal zo maar kunnen, maar ik heb het specifiek over de lijntjes in de spotprent van Tom Janssen in de Trouw van zaterdag 10.02.2019: Ysbrand Buma el lider van het CDA, door twee bulldogs (hé, John Bull, Brexit?!) ingesnoerd, aan de lijn gehouden, of is het Ysbrand die de bulldogs uitlaat? Wie zal het zeggen?’

Virgil: ‘ Hmm. Dit vind ik haast een satirische spotprent, vanwege de conventionaliteit van de uitbeelding. De echte spot zit er voor mij “onzichtbaar” achter en onder de explicite verbeelding van deze cartoon. Sleutelwoorden: vertrouwen en geloofwaardigheid. Aan de conventies die Tom Janssen hier verbeeldt, houden alleen eencellige tokkies zich nog. Alleen amoeben lezen deze tekening één op één. Denk ik althans. Arme Buma, hij kan er ook niks aan doen, want hij zit klem tussen zijn achterban en een regeerakkoord – dat hijzelf heeft helpen bekokstoven en ondertekend.’

Suze: ‘ Hûh? Het is een spotprent voor de Trouw hè, dus er zijn grenzen, lijnen die je niet overschrijdt. Ik vind de double bind van regeerakkoord en de geloofsgemeenschap, ’s mans achterban, al pittig genoeg. Voor de Trouw, welteverstaan.
Maar, verklaar u nader alstublieft dankuwel. Waar zit volgens jou de satire. Ik erger me trouwens wezenloos aan die verkoop van die Rembrandt aan de oliesjeiks. Houdt die neoliberalistische geldzuchtkanker dan nooit op? Kan dit zo maar?! Moeten de museummanagers nóg marktconformere wedden beuren?! Het gouden kalf revisited. Mij wordt niks gevraagd! Moet ik nu twee keer per jaar met een piratenmaatschappij richting Mekka om Rembrandt te bekijken. Klimaatakkoorden en CO2-uitstoot, hypocriete minkukels! Maar dit terzijde.
Weet je, ik benijd de Belgen, de Vlamingen, een politicus als Bart de Wever, burgemeester van Antwerpen en leider van de Nieuw – Vlaamse Alliantie de N-VA. Wat is die man duidelijk en recht-voor-zijn-raap zeg.’

Virgil: ‘ Ja, sorry hoor. Welke halve zool gaat er nog naar zo’n commerciële toko die vroeger een museum placht te zijn? Ik bekijk op mijn gemak de dvd’s van schilderijen. Maar goed. Je moet het zelf weten. Straks word je nog in stukken gezaagd en aan de gieren of woestijnvossen gevoerd, daar in zo’n woestijnnegorij. Mij niet gezien! Toch prachtig, die double bind van Buma, die schizofrenie kan triggeren. Lees Gregory Bateson hier maar eens over.
Schizo. Dat ligt er dik bovenop. Had ik nog niet eens gezien. Fraai. Neen, ik zie als derde element het “geloof” in politici. Vertrouwen dus. Tom Janssen tekent Buma als klem tussen het regeerakkoord en zijn (gristelijke) achterban, maar ik geloof niet meer in wat politici beweren. Zelfs als Buma de verontschuldiging van het regeerakkoord aanvoert om neoliberaal beleid mee uit te rollen, dan blijft de vraag overeind waarom de goede Ysbrant dat regeerakkoord dan sloot en ondertekende? Kan hij de geest van degenen die hij heet te vertegenwoordigen niet aanvoelen en inschatten, of is de brave borst toch vooral uit op eigen gewin: in de regering zitten, koste wat kost, vanwege de spiegeltjes en kralen die hem vermoedelijk door Rutte zijn voorgespiegeld? De man moet tenslotte ook zijn toekomst denken. Hoe het ook zij: Buma blijft verantwoordelijk voor de medeplichtigheid van het CDA. Net als Aäron voor het gieten van het gouden kalf verantwoordelijk blijft. Daar kan geen schmieren via een kinderpardon of een klimaatakkoord – identiteitspolitieke afleiders – iets aan afdoen.’

Suze: ‘ Okay, ik snap je. Buma – en dat geldt ook voor D66 en de CU – hadden zich aan het lot van de PvdA kunnen spiegelen. Met deze VVD ga je niet zonder voorbedachte rade in zee. De verantwoordelijkheid, die zit ook in deze spotprent van Janssen: Buma is het baasje. Als hij geen bulldoggen aankan, moet hij ze niet aanlijnen. Via die “C” van CDA kom in toch weer op de Rembrandt. Schandalig, dat verkwanselen!’

Virgil: ‘ Waaraan doet dat schilderij je denken? God mag dan dood zijn, maar laten we Jezus in godesnaam proberen overeind te houden? Zoals Harry Kuitert, bijvoorbeeld in zijn boek Jezus: nalatenschap van het christendom (isbn: 90 259 4774 3) bepleit? El lider van een partij met de C pontificaal voorop, gelooft niet, nergens aan of in. Niet aan een god, niet aan zijn roeping, niet aan zijn achterban ….?’

Suze: ‘ Tja, dan blijft enkel geloven aan Mark Rutte en diens gouden kalf over, is het niet? Dat doen ze dan ook kuddegewijs en ostentatief overtuigend. Overigens, Marcus, welke Marcus ? Marcus Antonius van Cleopatra, in Egypte, of Markus de evangelist? De VVD-Markus is vanzelfsprekend zo apocrief als maar kan wezen.’

Virgilius: ‘Egypte, Egypte. Was dat niet de voorman van die andere club met een “C” ? De ChristenUnie is ’t niet, van Gert-Jan Segers en Arie S.? Die Segers, die had zeven jaren in Egypte bij de farao op schoot gezeten, maar voordat de haan drie maal kraaide, verloochende hij de santenkraam en verkwanselde hij zijn ziel aan het dividend van Unilever. Toch? De mannenbroeders.‘

Suzanna: ‘Ja, ja. Geloof. Iets verschrikkelijks. Maar je kunt er gelukkig toch ook nog mee lachen. Die laatste zin van de column van Youp van ’t Hek in de NRC van zaterdag 10.2.2019 doet me nog steeds in de lach schieten. Ik zie het gewoon voor me: Joram de bekeerde muzelman die met een zakje kunstmest het tuincentrum verlaat. De columnist die hem meent te herkennen en schichtig denkt 1 + 1 = 3: da’s grondstof voor een bom! Brisant, dekking! Kostelijk! Terwijl het natuurlijk iemand moet zijn geweest die sprekend op JK leek, een dubbelganger, schizofreen–dubbel, en die heel braaf en doodgewoon dit weekend de speeltuin van de pastoor of de knollentuin van de dominee gaat bevruchten.’

 

 

Maarten ‘t Hart bespreekt Spreken over boven. Boekhandel De Kler – Lieden / Published on Dec 30, 2016

“Maarten ‘t Hart las de bijzondere biografie ‘Spreken over boven’ over Harry Kuitert. Bijzonder omdat het onderwerp van deze biografie, Harry Kuitert, nog leeft en de auteur, Gert J. Peelen inmiddels is overleden.”

 

Jezus als nalatenschap van een failliet Christendom? Over H.M. Kuitert deel 1   Robbert Veen –  Published on Jul 7, 2014

Bespreking van het boek van Kuitert: Jezus, nalatenschap van het Christendom, deel 1.

 

Controversiële Theoloog Harry Kuitert Overleden Op 92 Jarige Leeftijd /   Published on Sep 10, 2017

‘Theoloog en dogmaticus professor Harry Kuitert is vrijdag op 92-jarige leeftijd overleden. Kuitert was in de jaren 60 en 70 zeer invloedrijk in de protestantse kerken, onder meer omdat hij stelde dat geloven mensenwerk is. Hij benadrukte dat alles wat over God gezegd wordt, afkomstig is van de mens en dat kennis van God wezenlijk niet mogelijk is. Zijn boodschap is nu niet meer erg verrassend, maar destijds was zijn kritiek nieuw, zeker in de gereformeerde kerken waar hij deel van uitmaakte. De Bijbel was voor gelovigen nog het onfeilbare woord van God; alles wat erin stond was waar. Kuitert stelde dat aan de kaak. ‘

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , ,

Orwell forever! Wanneer is satire satirisch?

 

 

‘Of je een tekst of voorstelling als satire ervaart, hangt sterk af van de tijd-context,’ meent Avram, ‘je kunt een klassieke satirische tekst lezen als satire, omdat je weet dat je wordt geacht het als satire te beschouwen. De werkelijkheid is anders. Maar is wat zich nu rond Brexit afspeelt, of door Donald Trump verhapstukt wordt, of wat de Nederlandse politieke pipo’s doen met hun inhuren van marketingbureaus om stemmen te trekken, is dat nog satire? Voel je dat nog als satire, of accepteer je het, al dan niet schouderophalend, als bizarre realiteit? Een goede satire tilt zijn inhoud boven de maatschappelijke werkelijkheid uit, thematiseert het belachelijke aspect van hetgeen wordt verbeeld door overdrijving en door het zwaar aan te zetten, maar als de werkelijkheid met de satire samenvalt, dan houdt het op.

Ik bedoel: genept worden we hoe dan ook toch. Ik stap vanochtend in de geprivatiseerde trein en ik realiseer me dat dat niet kan, want je kunt een monopolist niet privatiseren. Ik kan alleen met die trein over dat traject reizen. Oké, de jojo’s en pipo’s bedachten er andere etiketten voor, zoals: op-afstand-geplaatst en de laatste truc is de NS het etiket ZBO = zelfstandig bestuursorgaan opplakken, dus privatiseren krijgt een andere betekenis. Natuurlijk, dat is de truc en daarom voelt het des te schrijnender als openlijk bedrog. De pipo’s verwringen en ontzetten de taal. Ik vind het altijd vernederend, maar ik moet toch met die trein. Ik kan die trein niet boycotten.’

‘Jij moet met de trein en de top-managers willen een marktconforme beloning,’ zegt Satish, ‘dus moet het publiek de illusie van keuze worden aangesmeerd. De treinboeren doen dat onder andere door “keuze-dagen” te introduceren terwijl je doodsimpel van A naar B wilt, op iedere dag dat het voor jou relevant is, tegen de reële vervoerprijs. Niks daarvan, je moet kiezen, want keuze is vrijheid en vrijheid is democratie enzovoorts met de bekende riedel.’

‘Ze, die treinboeren dus, komen nu ook met spannende verhalen over de gevaren en risico’s – voor jou als reiziger of voor het publiek – van het reizen per trein. Reizen per trein is een spannend event waar je iedere keer je nek voor moet uitsteken. Er vallen doden bij. Nog even en de treinrovers doen weer hun intrede. Om het nog echter te maken. En dan overal die treiterige “MIJN – huppeldepup” tekst,’ merkt Zohra op: ‘Mijn NS, Mijn Belastingdienst, Mijn woningbouwcorporatie, Mijn X- of Y-Bank, Mijn mijn neus ja.’

‘ Met de mix van snelheid, punctualiteit, stiptheid, mobiliteit en veiligheid, kun je voor de OV-biotoop leuke narratieven in elkaar steken. Bedenk bijvoorbeeld de vraagstelling: wilt u dat de trein of bus én stipt rijdt, èn veilig is èn op veel plaatsen kan komen? Dan hangt daar een prijskaartje aan. Een recent voorbeeld van zo’n marketing “narratief” staat in de Trouw. Over de spoorwegen en infrastructuur. Ja, want je hebt ook nog spoorwegen-reizigers, om de nep echter te doen lijken. Ze “concurreren” met zichzelf. Dat doet mijn neus ook, als ‘ie loopt.’

‘Ho, ho. Openbaar vervoer mag alleen duurder worden wanneer daar aantoonbare kwaliteitsverhoging tegenover staat, dus bijvoorbeeld meer treinen en bussen en een fijnmaziger spoor- en busdiensten netwerk. Het is niet zo dat we nog meer van die kulstories moeten krijgen vanuit het frame dat het OV beter is, omdát het duurder wordt gemaakt. Dat is de foute causaliteit. Het OV wordt enkel duurder omdat het meer diensten aan de burger, aan ons, het algemeen nut, levert. Bij solide mangement is de prijs-kwaliteitverhouding optimaal en maximaal in het voordeel van de burger, want ten dienste van het algemeen belang.’

‘Natuurlijk, dat spreekt normaal gesproken vanzelf, maar hier wordt neoliberale prulpraat gedebiteerd, want wat we nu zien is dat de managers van het spoor hun submiddelmatigheid afkopen door de reiziger geld terug te betalen als zij – de managers dus – de kwaliteit van de dienstverlening niet op peil kunnen houden en waarborgen. De burger betaalt in feite voor de incompetentie van het (politiek benoemde) management, want die restitutiegelden halen de NS-managers linksom of rechtsom bij de burger-reiziger terug. De narratieven die we krijgen opgedist, disculperen, ver-ont-schulden, de managers, want het ligt aan de software, of aan de blaadjes op de rails en wat je maar nog meer kunt verzinnen. Het ligt nooit aan de incompetentie van het management, dat die sofware heeft gekocht. Ben je gek zeg.’

‘Soms betaalt “de NS” ook geld als PR-stunt, zoals in verband met met de jodentransporten. Het is eigenlijk zum heulen.’

Satish grijnst: ‘Dát systeem werkt in ieder geval perfect: cronyism tot in de haarvaten van onze Verlichte, Democratische en Beschaafde maatschappij. Mijn Regering, mijn buikpijn, ja. Hoe die NS-smiechten de reiziger middels marketing trucs, bijvoorbeeld door onzichtbare abonnementen die je niet wilt, niet gebruikt maar wel betaalt, geld uit de zak kloppen. Inderdaad, lees vooral dat recente stuk over en van spoorwegman Pier Eringa . Dat heeft als steekwoorden “mobiliteit” en “veiligheid” maar vooral: “adviseursrol,”  want adviseurs zijn automatisch experts, anders zouden ze immers geen adviseurs zijn? Denk maar aan je Belastingadviseur, of de makelaar die je “adviseert” over je te kopen huis. Dure expertise hoor!  Adviseurs worden dus duur ingehuurd en daar gaat het uiteindelijk om. Eringa is PvdA-franchise-houder, dus misschien heeft het marketingbureau N=5, van de meneer Oosterhout, de PvdA een kwantumkorting gegeven om alle bobo-franchisehouders van een pakkende tekst te voorzien: Zekerheid (Asscher leurt ermee) en Mobiliteit – én Veiligheid, natuurlijk, voor Eringa. Dat zijn begrippen met verwante emotionele inhoud. Iets in die trant kan ik me als verkooppraatje voorstellen.’

‘Precies, want Ajax kan niet winnen van Barcelona, maar Barcelona kan wel verliezen van Ajax.’

 

 

Avram: ‘Weet je dat mijn pupillen bij het bekijken van een paar afleveringen van Yes Minister (als serie van 1980 – 1988 op tv) die ik had uitgezocht, nauwelijks wisten of het nu wel of niet satire was. Ze anticipeerden op het feit dat ik had verteld satire te behandelen, maar ze twijfelden toch, want de werkelijkheid waarmee zij te maken hebben, is vaak veel ruwer dan wat ze in de serie te zien kregen. Dat geldt ook voor films die zij bekijken. House of Cards, vonden ze minder onwaarschijnlijk, want openlijk cynisch en dus regelrechte humor. Vreemd, dat moet ik toch nader onderzoeken.’

‘En SEX,’ zegt Satish, ‘vunzige sex vooral. In House of Cards komt sex-in-overspel voor, in Yes PM niet. Neoliberale sex. Dat scheelt enorm hoor.’

‘Neoliberale sex?’

‘Jazeker. Van die voor-wat-hoort-wat-en-boter-bij-vis-sex. Dit overspel wordt zelfs door mevrouw Urquhart aangemoedigd. Met die journaliste Mattie Storin (storin, klein verhaal? in store), weetjeniet? Die kiepert die enge Chief Whip Francis Urquhart na de sex over het balkon. Zo gaat dat. Gebruikssex. Honderd procent neoliberaal.’

‘Jakkes, dat klinkt helemaal niet lekker. Een cheap wip (géén “h” s.v.p.) met de dood in de pot. Hoe affreus.’

‘Er zitten zo’n twee decennia tussen Yes Minster en nu,  merkt Zorah op, ‘ de meesten van jouw studenten waren er toen nog niet en nu zien ze iemand als Trump bijna dagelijks een persiflage van satire maken. Geen wonder dat ze moeite hebben met het verschil. Ironie, zoals in Yes, Prime Minister, is veel minder ruw dan satire. Satire vind ik helaas steeds cynischer worden. Deze studenten hebben net weer een lerarenstaking meegemaakt en het geneuzel daaromheen. Voor onze ouders is dat satire – leraren die staken!? – voor de jongelui nu, is het dagelijkse realiteit.’

‘Onze waardering verschuift. Satire in de tachtiger jaren is waarschijnlijk slappe slapstick nu, flauwe pseudo-humor. Hoewel niet op elke gebied, moet je lezen: langere werktijden (onder andere door verhogen van de pensioenleeftijd) en kariger pensioenen (vanwege een rekenmethode, vanwege “verdampen” van pensioengelden …. ), zou Orwell nu schrijven,’ zegt Satish, ‘geen verschil. Het Project Europa-plus-massamigratie is het laatste bedrog op grote schaal – the Big Con – dat we voor de kiezen krijgen en dat is nog in volle gang. Al zitten er zeventig jaar, zeven decennia, tussen! 1984 wordt bijna vanzelf voortdurend geupdate. De spin doctors van nu hebben directe lijnen met de kaasstolp en met hun politieke klanten en een kantoor in het Kamergebouw. Ze heten officieel Rijks-Voorlichtingsambtenaren.

Zet de afleveringen maar op de site.’

 

 

George Orwell (1983): 1984  /  Amsterdam / ISBN: 90 295 3276 9  (vertaald uit het Engels)

Tony Judt (2011): Het land is moe  / Amsterdam / ISBN: 978 90 254 3659 9

Edmund Burke (2005): Reflections on the Revolution in France  / Stilwell, KS, 66085 / ISBN:  1 4209 2497 4

 

 

Yes, Prime Minister > Why there are No Genuine Local Democracies in the West  /  rubatirabbit     Published on Apr 11, 2015

Yes, Prime Minister > How the Media and Literati Class Determines the Politics of a Nation /  rubatirabbit    Published on Oct 15, 2016

Humphery is advising Sir Desmond about the possibilities of making the Minister make the decision that they want him to make.
BBC Studios   Published on Aug 15, 2011

Sir Humphrey Appleby: The Consummate Civil Servant /  rubatirabbit    Published on Feb 3, 2017 / From Yes Minister S03E06: “The Whisky Priest”

The State of Education | Yes, Prime Minister | BBC     BBC Studios      Published on Apr 29, 2010 /  The PM wants to make some important changes to the education system.

Yes Minister – The Moral Dimension   /  50Centdu69120    Published on Aug 3, 2016

 

 

President Donald Trump Calls Intel Chiefs Public Testimony ‘Fake News’ | Deadline | MSNBC  –   Published on Jan 31, 2019

Former Chief of Staff at the CIA Jeremy Bash, former Chief of Staff to VPs Biden and Gore Ron Klain, and MSNBC contributor Karine-Jean Pierre on Trump calling his intelligence chiefs’ comments ‘fake news’ despite the entire testimony given in a public setting

 

Trump Says He Summoned Intel Chiefs After Hearing They Contradicted Him | The Last Word | MSNBC –  Published on Jan 31, 2019

Donald Trump told the New York Times that, after hearing that his top intelligence leaders contradicted him in congressional testimony, he summoned them to the Oval Office where he claimed they said they were mischaracterized. Lawrence separates fact from fiction with Rep. Eric Swalwell and Jason Johnson.

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , ,