RSS

Tag Archives: Jonathan Witteman Volkskrant

Waarom zijn pensioenen niet net zo erfelijk als vermogens?

 

‘Als mijn pensioen wordt gekort, dan ervaar ik dat als een loonsverlaging met terugwerkende kracht waartegen ik niets kan doen,’ zegt Mohammad, ‘want ik heb immers al de arbeidsprestaties geleverd waarvoor ik werd betaald en mij een pensioen is toegezegd. Ik kan niet alsnog minder gaan werken, of staken tegen de loonsverlaging. Nu korten ze op pensioenen – want de bankiers, politici en andere bobo’s moeten tenslotte hun miljarden kunnen blijven scoren – maar de erfenisbelasting wordt ongemoeid gelaten. Dat is toch kolder?’

‘Niet als je het beziet vanuit het frame van degenen die van dit systeem profiteren,’ zegt Ilham droog. ‘Die mensen vinden het “de meest gehate heffing” en onwillekeurig vereenzelvigen veel journalisten zich juist met die groep. Werkende mensen zonder veel geld om na te laten, vinden het waarschijnlijk helemaal geen meeste gehate belasting. Integendeel.’

‘Die mensen kunnen vast ook niet zo goed haten als de rijke stinkerds die nooit hebben hoeven werken voor hun miljoenen,’ oppert Moh. ‘Die doen de hele dag niet anders dan belasting-haten.’

Ilham: ‘Als je erfbelasting zo hartgrondig haat, betekent dat dat je geen vertrouwen hebt in de rechtvaardigheid en eerlijkheid van het systeem dat nota bene jou in staat heeft gesteld zo vermogend te worden en te blijven. Heel paradoxaal, maar wel sprekend en veelzeggend, die houding.’

Elvira vraagt zich af waarin een erfenis eigenlijk verschilt van een pensioen. ‘Alleen krijgen de nabestaanden die vermogen erven een soort “pensioen,” waarop niet gekort wordt, omdat het “erfenis” wordt genoemd, terwijl zij helemaal niet voor dat “pensioen” hebben gewerkt. Een vreemd fenomeen. Thomas Piketty wijdt er onder andere hoofdstuk 9 en 10 van zijn boek Capital aan.’

Moh.: ’Juist. Wanneer mijn vader overlijdt, blijft mijn moeder zijn pensioen ontvangen – dat geloof ik tenminste, zeker ten dele – maar als mijn moeder overlijdt, houdt het op. Mijn zus, broer en ik kunnen geen rechten meer op mijn vaders pensioen doen gelden. Maar mijn vader heeft er wel voor gewerkt. Maar, pensioen is inkomen vanwege arbeid. Bovendien kan dat pensioen van mijn vader worden gekort. Had mijn vader zijn geld opgepot en belegd, dan konden we zijn eventuele vermogen wel erven. Dat is een kromme redenering. Maar hier vind ik nooit iets van terug in die geleerde betogen over inkomen uit arbeid versus geld-krijgen-vanwege-geërfd-vermogen. Ik ga steeds meer vermoeden dat er over dit onderwerp met opzet begrips- en spraakverwarring wordt gecreëerd en in stand gehouden.’

Ilham vindt dat deze discussie altijd zo onhandig wordt geframed. ‘Zou dat iets van “links” zijn, dat dommige taalgebruik. Het lijkt wel of ze niet kunnen argumenteren en dus niet logisch kunnen nadenken. Hier, lees deze redenatie nou bijvoorbeeld eens. Econoom Paul de Beer: < Belasting op arbeid is juist erg inefficiënt door onwenselijke bijeffecten, legt arbeidseconoom Paul de Beer uit. Mensen kunnen bijvoorbeeld minder gaan werken omdat het vooruitzicht van belasting betalen een baan onaantrekkelijker maakt.>
Hoezo: onwenselijke bijeffecten vanwege werkende mensen? Zoals minder werken, als je dat tenminste kunt, als je nog leeft? Eigenlijk waar Moh. het over heeft: als je pensioen wordt gekort, zou je met terugwerkende kracht ook minder moeten kunnen werken, maar dat kan dus niet. Dus je wordt met open ogen bestolen en je kunt er niks tegen doen! De media vergoelijken dit als normaal en logisch.
De Beer opnieuw: <  ‘Het – tussen aanhalingstekens – voordeel van erfbelasting is dat mensen dood zijn, en dat ze dus geen onwenselijk gedrag meer kunnen vertonen’, zegt De Beer. Door de belasting op erfenissen te verhogen, kan de belasting op arbeid omlaag. >

Geen onwenselijk gedrag? Natuurlijk kunnen doden onwenselijk gedrag vertonen! Mensen die bij hun overlijden veel geld nalaten – zoals Bill Gates straks ongetwijfeld doet aan zijn dochter, en de vader van Trump heeft gedaan aan zoon Donald, en de vader van die Heineken-dochter en straks Mark Zuckerberg gaat doen – die vertonen door dat nalaten van dat vele geld, uiterst onwenselijk gedrag. Toch?’

Mohammad: ‘Zeker wanneer die kinderen rare dingen gaan doen met dat vele geld. Kijk maar naar de familie van de Saudi-oliesjeiks. Dus het nalaten van veel, heel veel geld is als zodanig al potentieel uiterst onwenselijk en laakbaar  gedrag. Je krijgt door erfenissen dus eerder cumulatief onwenselijk gedrag. Waarom mengen deugdelijke filosofen zich nooit in zo’n debat?’

‘Dat hoeft niet eens,’ meent Ilham, ‘een fiscalist als Leo Stevens bijvoorbeeld, met een normaal ontwikkeld zedelijk besef en een gezond en solide waarden en normen-kompas, voelt dat net zo goed op zijn klompen aan. Vreemd genoeg blijven zulke betogen altijd buiten beeld. Dus blijft de discussie een schijndiscussie, wordt ons geld onder ons ons vandaan gestolen en wordt de vermogensongelijkheid – en daarmee de machtsongelijkheid – almaar groter. Deze (morele) scheefgroei zit ingebakken in het systeem dat wonderlijk genoeg niet langs democratische weg kan worden bediscussieerd.’

Elvira: ‘Zo’n figuur als Donald Trump demonsteert ordinair overduidelijk waartoe dit systeem leidt,’ maar we blijven ons in navolging van de meeste media concentreren op ’s mans bijkomende bizarheid. Het wezenlijke manco, de weeffouten in het systeem, blijven echter zorgvuldig buiten beeld. Hét vleesgeworden voorbeeld van veel geld hebben, zodat je je lucratieve positie kunt kopen: presdient van Amerika. Vervolgens nóg meer geld maken via die positie en de hele zooi van rechtsstaat met zijn instituties, aan je laars lappen. Het gebeurt in een handomdraai.’

Ilham: ‘Xi, Putin, Erdogan, Assad, Kim en de rest, die denken allemaal: daar gaan jullie met je rule of law en je Verlichting van je Vrije Markt.’

Mohammad grinnikt, als hij zegt: ‘Met je bedenken dat een VVD’er als Mark Rutte straks ongetwijfeld met Trump gaat toeteren over BANEN, BANEN, BANEN. Dus arbeidsinkomens! En vooral niet aan het onderwerp erfenisbelasting, divendendbelasting voor multinationals of hypotheekrente raken. Om je dood te lachen toch?’

‘We laten ons altijd bedotten en bedriegen,’ zegt Ilham, ‘zeker als je naar de stembus blijft snellen, in de hoop via democratisch gekozen pipo’s verandering in het systeem te bewerkstelligen.’

Elvira: ‘Gaan stemmen? Dat is jezelf voor de gek houden, als je tenminste geen deel uitmaakt van het systeem dat ongelijkheid bevordert en vermogensscheefgroei stimuleert. Als je geen vermogen erft of kunt opbouwen en je moet met werken je brood verdienen, dan ben je aan dit systeem overgeleverd. Neem nou die zogenaamde marktwerking met zijn keuzemogelijkheden en ultieme vrijheid. Dat is toch humbug?! Ik krijg een mail van mijn nieuwe energieleverancier, ENECO, die heeft mijn vorige energieleverancier opgekocht. Ik ben gewoon meeverkocht. Moet ik volgend jaar op zoek naar een andere, betere?, energieleverancier. En het monopolie van Ziggo – Vodafoon? Als ik een huurhuis huur van een woningcorporatie, heb ik niks in te bengen. De managers van zo’n corporatie bepalen hoeveel ze bijvoorbeeld aan onderhoud willen besteden. Kan ik kiezen voor een andere verhuurder? In theorie, alleen in theorie natuurlijk.’

‘En de tandarts,’ zegt Ilham, ‘Wil je een andere tandarts? Zoek dan maar eens uit welke tandarts fatsoenlijk is en geen geldwolf. Neen, we zijn lelijk in de aap gelogeerd door onze politieke nomenklatoera.’

‘De Trump-soap is exemplarisch voor het huidige gebrek aan ethos,’ zegt Moh.’ ik las net dat die sloeber van een Michael Cohen, de “advocaat” van Trump, intussen een half miljoen dollar per week kwijt was aan advocaten. Die snuiter is nu helemaal blut. Trump steekt geen vinger uit om zijn loyale duvelstoejager te helpen. Intussen maakt de Trump-familie miljoenen via pa Trump de president. Via “stichtingen” ook nog. Dat is modern entrepreneurschap. Dus loyaal zijn aan iemand? Nou, dan moet je heel goed uit je doppen kijken aan wie.’

‘Die maatschappelijke normenloosheid, dat gaat snel hè?’ zegt Elvira. ‘Lees de berichten over de rijksadvocaten, openbare aanklagers en rechters in Nederland maar. Die veroorloven zich gedrag waarvan ook zij zo’n tien, twintig, jaar geleden vanzelfsprekend hadden geweten: not done. Maar nu is het: Anything goes. De grenzen tussen onbetamelijk en betamelijk worden steeds poreuzer en de vis rot altijd aan de kop’

‘Het is ieder voor zich,’ beaamt Mohammad.

‘Misschien dat er alternatieve Big Men – bijvoorbeeld a la don Vito Corleone – in het gat van de geërodeerde maatschappelijke waarden springen,’ suggereert Ilham. ‘Ik heb geen idee hoe deze maatschappij zich gaat ontwikkelen, maar van de huidige soort politici als volksvertegenwoordigers, moeten we het zeker niet hebben.’

 

 

https://www.volkskrant.nl/economie/erfbelasting-is-helemaal-niet-doodzonde-en-past-bij-het-liberale-idee-van-gelijke-startkansen-~bf56a45b/

Philip de Witt Wijnen, NRC  16 september 2016

Het huidige belastingstelsel heeft volgens de auteurs [ Leo Stevens en Arjan Lejour] immers „in hoge mate ingeboet op haar geloofwaardigheid”, waarschuwt Stevens (71). Daar moet het volgende kabinet na de Tweede-Kamerverkiezingen van maart wat aan doen. „Op diverse punten is fiscaal herstelbeleid dringend nodig”, schrijft hij in het voorwoord van het boek: Geloofwaardig belastingheffen.

https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/48540/WFR.Blauwdrukvoorbelastinghervorming-CaminadaStevens2017-TOTAAL.pdf?sequence=1

 

Laura van Baars:  Europa bedreigt pensioenen  – Trouw, 31 maart 2012

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , ,