RSS

Tag Archives: ’Las Meninas’ schilderij

‘Small hands’ – Siegfried Woldhek

 

Unheimisch, eerder dan vreemd, dit portret van Siegfried Woldhek van de paus. Juist vanwege die kleine handen,’ zegt Mohammad terwijl hij de krantenpagina omhoog houdt. ‘Ik heb dit NRC-katern bewaard, vanwege deze Woldhek-tekening. Zou zo’n schilder het nou bewust doen: die kleine handen, en dat gebaar van het bij elkaar houden van die zwarte boerka, of djellaba, met die kleine handen? De uitdrukking op ’s mans gezicht …… ’

Willemijn kijkt over zijn schouder: ‘Ik begrijp denk ik wat je bedoelt: kleine handen, kleine kinderen. Wiens handen tekent Woldhek hier? Houdt de man kinderen onder zijn wijde kleed verborgen? Beschermt hij de kinderen, of doet hij er iets anders mee? Sinister, eerie. Dat iemand met zulke kippeklauwtjes de zegen des hemels zou kunnen distribueren.’

‘Laat de kinderkens tot mij komen,’ zegt Sanne. ‘Bovendien: kleine handen – Donald Trump gaat prat op zijn kleine handen – kinderen van illegale immigranten aan de grens, die van hun ouders worden gescheiden. Trump wast zijn handjes in onschuld. Nog meer associaties? Roept u maar!’

‘Moeilijk voorstelbaar dat S.W. dit allemaal bewust heeft verwerkt in zijn tekening,’ vindt Moh., ‘maar toch zien wij dit alles er in. Die atmosfeer die de tekening uitwasemt. Curieus, nietwaar? Bovendien: die paus van Diego Velásquez en Francis Bacon, heeft als pausennaam Innocentius, de Onschuldige. Dat is in dit verband haast satire.’

‘Ja, bij elkaar hoogst opmerkelijk,’ stelt Willemijn vast. ‘Wij gaan binnenkort naar Wuppertal en Stuttgart. Vooral voor werk van Francis Bacon. En naar Amerika, natuurlijk, Idaho. Niet voor Trump, al zullen we die reality soap moeilijk kunnen vermijden,ben ik bang.’

‘Mijn idee!’ roept Sanne, ‘indien je iedere keer dat je naar een Nederlands museum zou zijn gegaan, de entreeprijs die ze er vragen, opzij legt, heb je binnen de kortste keren je reisgeld eruit. Ga je naar London, waar de musea vrij en gratis toegankelijk zijn, dan is het helemaal feest. Binge museum bezoek. Zwelgen in Kunst.’

‘Bagger-politici, met hun kapotprivatiseren van alles wat ooit publiek was,’ zegt Willemijn met afschuw in haar stem. ‘Mijn ouders, ooms en tantes, en hun verhalen over de RailAktiefKaart met daar bij begrepen de vrije toegang tot Nederlandse musea! Je barst in schreien uit als je daaraan denkt. Maar goed, dan maar geen Nederlandse meesters in het echt, want ik ga niet die krankzinnige toegangsprijzen betalen. Ik dènk er niet aan.’

‘Ach jôh, ga naar de Courtauld in London, of de Tate,’ zegt Mohammad, ‘Hollandse meesters te over!’

‘Muffe boel, ‘beaamt Sanne, ‘ze besteden hier meer geld en reclame aan grote artikelen over “affaires” rond museummanagers en hun exorbitante salarissen-plus-schnabbelgelden, dan dat ze zich om het publiek bekommeren. Echte kruideniers en krentenkakkers. Min volk, dat leeft van de hapjes die op vage vernissages en deftige lezingen geserveerd worden. Het “gedoe,” lijkt hoe langer hoe meer de Kunst te verdringen waar het eigenlijk over zou moeten gaan. Ziek.’

‘Politici hebben grote handen,’ zegt Moh, ‘dat komt van het langdurige grijpen, graaien en grabbelen. Zeg, Velásquez heeft meer van die verholen kritiek in portretten verwerkt, herinner ik me. Heeft bijvoorbeeld Michel Foucault niet een verhandeling geschreven over Las Meninas? Met die spiegel en de midget, cretin? Small brains? Van wie? Inteelt? Philips IV, met die kinnebak. Deze Philip was geen Habsburger, maar hoe zat het ook alweer met die kinnenbak als bewijs van inteelt? Opzoeken.’

‘Dat contrast van matig mooi of een beetje lelijk en heel erg lelijk naast zetten elkaar is een oude truc,’ zegt Sanne, ‘dan lijkt matig mooi veel mooier. Yves Montand deed dat bijvoorbeeld, die zocht voor films tegenspelers uit die nog gebochelder en gedrongener waren dan hij. Althans, Montand vond dat hij er fysiek niet uitzag, terwijl ik hem tamelijk doorsnee vind.’

‘Bij Gerard Depardieu zou het lang zoeken worden,’ denkt Willemijn. ‘Die had natuurlijk gewoon paus moeten worden.’

Moh.: ‘Vandaar dat Depardieu een Russisch paspoort heeft aangevraagd, en gekregen. Van deze Woldhek maken we een paar kleuren-kopieën, voor bij de prikborden, enne Ilham en Marieke kunnen er vast ook iets mee in hun onderwijsprogramma. Het is weliswaar dweilen met de kraan open met de Haagse onderwijsministers, maar alle beetjes helpen.’

 

 

 

The Guardian

Subject: Giovanni Battista Pamphilj (1574-1655), who was elected Pope in 1644, taking the name Innocent X.

Distinguishing features: He’s Innocent, but are you? An audience with this painting is a tense, claustrophobic experience. It is not so much a depiction of power as its embodiment in painting: this portrait creates a presence so fierce that the authority of the Papacy is distilled, preserved and with you as you consider your sins. It is the most acute study of personal power in the history of art.

Yet it is also an expression of self-confidence by Velázquez. The Pope appears as a terrifying figure with those irascible eyes, the choleric pinkness of his face, the letter that chillingly communicates that he is a man of secular, as well as spiritual, authority reading dispatches and conducting affairs.

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,