RSS

Tag Archives: New York Times

Knusse cartoons

 

 

‘ Knusse cartoons, zijn cartoons die aansluiten bij het heersende sentiment dat in een bepaalde periode, in een bepaalde culturele biotoop, de boventoon voert, in de mainstream-media en onder “opiniemakers.”
Neem deze twee cartoons van Jos Collignon over de Brexit. Hierin wordt Boris Johnson als pro-Brexiteer op de hak genomen, omdat “bij ons” de mainstream media zich overwegend vóór de EU en de ever closer union van de Brusselse bobo’s verklaren. Let wel: de main stream.

Collignon tekent bijvoorbeeld Boris die vanuit het riool nr. 10 Downing St binnen zal stappen en op een ander cartoon tekent hij Johnson die de Kanaaltunnel (The Chunnel) opblaast.’

*  – ‘ Jouw “knusse cartoons” zijn zonder risico voor de cartoonist, omdat hij de heersende mening in de lagen van opiniemakers en machthebbers weergeeft en verbeeldt? Ze geven ons een knus wij-gevoel. Bij de Johnson cartoons speelt godsdienst ook geen rol.’

‘ Ja, de heersende mening bij de nomenklatoera. Die in cartoons vangen, daar is niks mis mee. Een cartoonist hoeft niet te per se te provoceren (wie wordt er trouwens geprovoceerd?) omwille van het provoceren. Daarom kunnen ze als cartoon nog best geestig zijn. Het moet echter niet te veel de kant opgaan van: kijk eens, wij-staan-samen-met u,lezer-aan-de-goede-kant.’

*  – ‘ Inderdaad. Dan wordt het snel klef. Maar een cartoonist mag voor mij wel degelijk haar of zijn eigen mening in een cartoon verwerken.’

‘ Overigens ben ik van mening dat er bij Brexit en Johnson wel degelijk sprake is van godsdienst, maar dan de godsdienst van het neoliberale-vrije-markt-denken. Dat is een funest fundamentalistisch soort geloof, dat louter draait om verdienmodellen en financieel profijt. Dat geloof ligt aan de basis van de Brexit-emoties. Lees het interview op de NRC-site met Wootton maar. Niet de oud-burgemeester van London David Wootton, maar de historicus.
Maar neem nou eens enkele cartoons van Marian Kamensky, met geiten. Op deze cartoons wordt een bekende politicus afgebeeld die volgens de cartoonist heel veel van geiten houdt. Dit speelt in de periode van de Jan Böhmerman-rel, dus het is niet moeilijk te raden wie de man voor moet stellen. Zijn de cartoons geestig? Mwah, tot op zekere hoogte wel. Vooral door de wijze waarop de geiten worden afgebeeld. Naar het kwieke kwispelen te oordelen en de opgetogen oogopslag van de dieren, hebben ze het best naar hun zin bij hun baasje. Maar de cartoonist tekent wel heel sterk vanuit wij tegenover zij. Wij doen niet dat met geiten wat die afgebeelde man wel zou doen. Goed voor ze zorgen dus – ik maak een grapje. Ik vind het geen aanstootgevende cartoons, maar wel pittiger dan de gewraakte cartoon van António Moreira Antunes.’

*  – ‘ De cartoons met de geiten en de sultan vallen in dezelfde categorie als cartoons over Roomse priesters met een knaapje op schoot plus een erectie onder het habijt of de soutane. Zulke cartoons hebben een zeer beperkte houdbaarheidsdatum, vooral als de cartoonist er een verklarende tekst bij zet.
Toch vind ik de Kamenski-cartoons goed, vooral functioneel eigenlijk, omdat ze de afgebeelde politicus demonstratief lieten zien dat bijna alles is geoorloofd wanneer er persvrijheid heerst en de vrijheid van meningsuiting in het geding is. In het land van de betreffende politicus was en is dat niet het geval. Bovendien had de man zich autoritair-dwingend opgesteld en mengde zich in de aangelegenheden van een ander land. Neen, die geiten vind ik goed.’

‘ Okay, daar kan ik in meegaan, maar dan is reactie van de NYT op de hysterie rond het Antunes-cartoon des te bizarder. Israel mengt zich immers net zo goed in de Amerikaanse vrijheid van meningsuiting. Het besluit van de NYT om helemaal geen cartoons meer te plaatsen, vind ik om te huilen.’

* – ‘ Bij dat cartoon van Antunes spelen volgens mij financieel-politieke – en wie weet nog andere – motieven de hoofdrol. In ieder geval heel andere beweegredenen dan die welke verband houden met anti-joodse sentimenten, welke worden aangevoerd voor de verontwaardiging. Die belangen worden via de anti-semitisme-reflex ondergesneeuwd.
Wat jij zegt over inmenging in de aangelegenheden van een ander land: “Israël” verklaart glashard dat zodra er sprake is van anti-semitisme, er geen landsgrenzen meer gelden. Dan mag iedereen die tegen het Anti-Semitisme is, ingrijpen. Waar dan ook ter wereld. Dat voorrecht zullen de stakeholders (misschien is dat vooral de Israëlische politiek van dit moment, wie weet) zich niet snel laten afnemen.

Er zijn individuen die het daar niet mee eens zijn (ik denk onder anderen aan Jaap Hamburger), en die het eerder zouden mogen zeggen dan anderen omdat ze over de “juiste papieren” (the correct credentials) beschikken. Zij “maken deel uit van de slachtoffergroep” of hoe je het wilt noemen.

De cartoon van Antunes is voor mij op geen enkele manier aanstootgevend. De hysterische reacties zouden juist een aanleiding moeten vormen tot het produceren van meer cartoons over de relatie Trump – Netanyahu. Net als de vloed van cartoons die over Trump en Vladimir Putin op gang kwamen. Dat de NYT zo overtrokken reageert, bevestigt alleen mijn vermoeden dat de krant in handen is van mensen met zeer bepaalde zakelijke belangen.’

‘ Mede, mede, maar ik geloof vooral dat Antunes de spijker keihard op de kop slaat: Amerika loopt aan de leiband van Israël en dát wil de Israëlische Netanyahu-kliek niet nadrukkelijk van de daken geschreeuwd zien. De heisa rond dit cartoon duidt erop dat de Israëlische politiek meer in de Amerikaanse melk te brokkelen heeft, dan de Amerikanen onder de neus gewreven willen hebben.’

*  – ‘ Onder andere over de Brexit staat een recent interview met de Britse historicus David Wootton op de NRC-site. Uit dat interview blijkt dat Wootton begrip opbrengt voor zijn landgenoten die vóór een Brexit zijn. Ik citeer Wootton < < „Neem Brexit. Hoe vaak ik niet heb gehoord dat de mensen die voor uittreding uit de Europese Unie stemden, niet wisten dat ze slechter af zouden zijn. Maar dat kregen ze vóór het referendum zo’n beetje iedere dag te horen van degenen die wilden blijven. Het ging hen kennelijk om iets anders dan financiële zekerheid. Om een idee van gemeenschap, van identiteit, waarvoor volgens hen geen ruimte is binnen Europa. Dat wil er bij veel van hun tegenstanders nog steeds niet in.” > >  Wootton’s opvattingen en redeneringen doen me denken aan die van zijn landgenoot, de filosoof Roger Scruton. Scruton is ook niet bepaald gecharmeerd van de EU als anonieme regelaar vanuit het Brusselse van het Britse reilen en zeilen. Maar Scruton is zeker niet anti-Europa!’

‘ Zo lang politici niet willen of kunnen begrijpen dat mensen, kiezers, geen pinautomaten zijn, zullen ze verkeerd beleid maken. Jammer dat we daar relatief weinig tegen kunnen doen, vanwege het “democratische systeem” dat we in stand houden. What a waste.
Grappig dat de interviewer van Wootton in dezelfde krant aankondigt dat hij vóór Europa gaat stemmen.’

* –  ‘Dat heb ik ook gedaan – ik heb vóór Europa gestemd – maar ik vermoed alleen dat ik mijn stem op een heel andere partij en een heel andere politicus heb uitgebracht dan hij.’

‘ Cartoonist Patrick Cappatte is een van de twee vaste NYT-cartoonisten wiens contract werd opgezegd. Chappatte maakt tamelijk milde cartoons, vind ik, en had met deze cartoon, over Trump en Netanyahu, niets te maken. Deze onverkwikkelijke affaire is zuur voor de cartoonisten en voor ons, het publiek. Het lijkt me haast onvermijdelijk dat cartoonisten voortaan over hun schouder kijkend hun cartoons zullen tekenen. En dat zou helemaal geen goede zaak zijn.’

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , ,