RSS

Tag Archives: Peter Sloterdijk

De tegeltjeswijsheid van een topman

Het Nederlandse publiek heeft massaal hysterisch gereageerd, inzake de miljoen slarisverhoging van Ralph Hamers (ING). Daardoor werd de president-commissaris Jeroen van der Veer op het verkeerde been gezet en onderschatte hij die publieke reactie schromelijk. Met de 3.000.000 remuneratie (de termen beloning of salaris zijn ongepast) van Hamers is totaal niets mis. Dergelijke inschattingsfouten maakt meneer Van der Veer gewoonlijk nooit. Het kan natuurlijk zijn dat Van der Veer een senior moment had. Tenslotte moet de man aan de lopende band talloze salarisverhogingen goedkeuren en daarbij zijn eigen remuneratie niet uit het oog verliezen. Al die nullen voor de komma zijn dan lastig uit elkaar te houden, want de ene nul lijkt immers sprekend op de andere.

Vandaar die briljante diepe tekst van de Heer Van der Veer: “Wij realiseren ons dat we de publieke reactie in Nederland op deze duidelijk gevoelige kwestie hebben onderschat.” Zo’n kostelijke overpeinzing kan slechts een existentieel geprangd gemoed ontstijgen. Ik wed dat deze wijsgerige en voorbeeldig evenwichtige oprisping door de reclame-afdeling bij de ING meteen op tegeltjes is geprint. In gouden letters. Als relatiegeschenken, om te laten zien dat ze echt niet van de straat zijn. Onwerkelijk. De publieke reactie speelde de president-commissaris parten. Dat mag nooit meer plaatsgrijpen. Er moet urgent en drastisch het nodige gebeuren aan die publieke reactie. Op zijn minst moet die voorspelbaarder worden. Nog veel voorspelbaarder dan ze al is.

‘Het Nederlandse publiek dient te worden opgevoed in de filosofie van de salaris- en beloningenwereld van de bankensector. Het gaat tenslotte om spelers in de hoogste financiële league,’ zegt Tessa schouderophalend terwijl ze tegen haar voorhoofd tikt. ‘Jammer dat zo’n Jesse-superstar-Klaver met luide ketelmuziek verkondigt dat hij een overwinning heeft behaald en dat hij deze dooie mus wil optuigen met een wet. Dat banale ballonnetjes wetsontwerp is – met permissie – minstens zo’n ziekelijk staaltje van propaganda voor slaapwandelende hersendoden, als de poppenkasterij van meneer Van der Veer en kompanen. Narcistisch melodrama. Kolderiek koketteren en veel kostbaar kabaal op conto van de belastingbetaler, met minder dan nul resultaat.
De politici hebben de financiële sector gedereguleerd en onze banken geprivatiseerd. Daarmee lieten ze de geest uit de fles. Er was geen Einstein voor nodig om de gevolgen van zulk geknutsel te bevroeden. Menig oud-politicus is inmiddels commissaris of dromedaris of weetikveelwatvoorraaris bij zo’n glitterend geldpaleis. Het enige wat werkelijk zoden aan de dijk zou zetten: de privatisering, deels, in gematigd tempo terugdraaien. Bankiers dienen zich opnieuw bewust te worden van het feit dat ze in de biotoop van publieke dienstverlening opereren. Het zal de nodige moeite kosten om ze dat aan het verstand (?) te peuteren, maar de aanhouder wint, en niet de aandeelhouder.’

‘Vooral in getemporiseerd terugdraaien, want anders krijgt meneer Jeroen van der Veer misschien een attaque en de maatschappij kan zijn genie node missen, dus laten wij in elk geval zijn reactie niet onderschatten,’ zegt Taco met een scheve grijns. ‘Zeker bij een kanjer als Van der Veer. Een mevrouw in de trein merkte onlangs op dat zij ’s-mans gezicht hoe langer hoe meer naar geld vond gaan staan en dat zijn mond haar aan de gleuf van een centenbak deed denken. Ik ken die dingen alleen uit verhalen van mijn opa, dus ik heb centenbak gegoogeld. Ik ben van mening dat het die mevrouw aan fantasie mankeert. Neen, we moeten ons echt in acht nemen ten aanzien van de Heer Van der Veer. Een geniale, kwetsbare, tere, geest.’

Tessa zegt: ‘Meneer Ralph Hamers, de man van drie miljoen,  hecht er zeer aan te bewijzen dat hij geen kromme blauwe vingers heeft van het centen tellen. Hij heeft dat op beeld laten vastleggen. Ik begin zowaar medelijden met die mannen te krijgen. Zouden die zich nog voor een spiegel durven scheren? Misschien dat ze de komende tijd een voile over hun spiegels laten draperen, dat versluiert genadig.’

Peter Sloterdijk heeft het parallel, en nagenoeg synchroon, lopen van het morele failliet van de politiek en het financiële failliet van de banken, treffend, zij het vaak wat gewichtig en hoogdravend, verwoord. Ik vermoed dat hij op deze gedachten is gebracht door wat Antonio Gramsci ooit over vakbonden heeft geschreven. Per saldo dus niet veel nieuws onder de zon. Maar misschien toch de moeite waard om te herlezen.

Kijk naar het programma over zinloos werk / bullshitjobs en stel je de vraag of jij vindt dat zowel de grootverdienende toplui alsook politici misschien (grotendeels) zinloos werk verrichten? Ze krijgen er flink voor betaald, maar wat voor toegevoegde waarde genereren ze voor de samenleving?

Peter Sloterdijk (2007: Woede en tijd   / Amsterdam: SUN / ISBN: 978 90 8506 416 9
Duitse uitgave (2006) Zorn und Zeit / Suhrkamp / ISBN: 3-518-41840-8

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , ,

Politieke partijen bankieren niet meer profijtelijk in burgerboosheid

“De economie definieert een bank als een verzamelplaats van kapitaal. Haar belangrijkste taak is het beheren van de tegoeden van haar cliënten.
Erkent men het bestaan van een niet-monetair bankwezen, dan ligt het voor de hand om te veronderstellen dat een ander soort banken, opgevat als politieke inzamelpunten, net zo goed zaken kunnen doen met de woede van anderen als geldbanken met de tegoeden van hun klanten.’’
Peter Sloterdijk (2007:179): Woede en tijd

Boze burger_Ruben_O_ NRC_20151107

‘’ Hee, je hebt dat papieren stuk uit de NRC van zaterdag 07 november van Tom-Jan Meeus nog kunnen redden. Goed voor de illustratie van Ruben Oppenheimer, want illustraties vind ik moeilijk om digitaal binnen te halen. Maar, ook vanwege de strekking van de tekst. Treffend dat Meeus het woord ‘boos’ gebruikt, net waar het om gaat bij Peter Sloterdijk. En dat hij de banken erbij haalt.
De illustratie van Oppenheimer is trouwens weer raak: twee afgetrainde leeuwen die met de tong op de tenen en aangehaalde broekriem een volgevreten oranje bankleeuw-met-sigaar-in-de-muil overeind houden. Net wat er tegenwoordig speelt in de wereld: wij, het klootjesvolk, sappelen om de bankiers zich te laten volvreten.’’

– ‘’ Meeus zegt hier precies wat wij ook hebben vastgesteld: er is een ander soort politicus op het toneel verschenen. De huidige beroepspolitici zijn schuivers met stukken tekst, zonder dat ze de grote samenhangen overzien en de causale relaties begrijpen. Ik doel op Meeus’ constatering dat Kamerleden vandaag de dag onbekommerd vragen of lobbyisten ‘even ‘’input’’ voor hun aanstaande motie willen leveren’, terwijl de Kamerleden van twintig jaar geleden nog niet dood naast een lobbyist gevonden wilden worden.’’

‘’ Politici zijn tegenwoordig overwegend marktkramers, die standpunten uitkramen en intenties uitventen, die de dag erna alweer vergeten zijn, die nooit worden uitgewerkt en verwezenlijkt: minister A wil dit, staatssecretaris B wil dat …. en dat is het dan. Bijna iedere radionieuwsuitzending bazuint wel zo’n politiek voornemen uit. Je hoort en nooit meer wat van, only sound and a little bit of fury, just for appearances.’’

– ‘’Meeus pakt in zijn stuk PvdA-Kamerlid Bea Louwmeester bij de kop, omdat zij blijkbaar een aantoonbare reeks van zulke lege geluiden maakte, maar er zijn er natuurlijk veel meer dergelijke nitwits. Neem zo’n kwekkebek kereltje van D66, het ene nobele voornemen en idee na het andere rolt de man over de lippen. Allemaal misgebakken lucht. Enkel opgeboerd om zich te positioneren in die virtuele ruimte van doortastende daadkracht en slimme slagvaardigheid.’’

‘’Dit PvdA-Kamerlid Bea Louwmeester genereert precies datgene wat een politieke partij volgens Sloterdijk juist zou moeten beheren als een bank: burgerlijke boosheid. Door haar onzinnig gedoe maakt ze de burger juist boos in plaats van dat haar club de woede van de burger inzamelt, vergaart en op verantwoorde wijze beheert, transformeert en investeert. Mevrouw Louwmeester produceert een geest-uit-de-fles, waar ze vervolgens geen raad mee weet en niets zinnigs mee doet. Zij werkt mee aan het veroorzaken van een structurele politieke kredietcrisis, waarbij krediet letterlijk voor ‘vertrouwen’ staat: de politiek krijgt van de burger steeds minder krediet. De banken gaan financieel failliet, maar de politiek is moreel zo goed als failliet.
Sloterdijk zegt op pagina 188: amorfe, ongearticuleerde dissidentie-impulsen, moeten door politieke partijen die hun vak verstaan worden ingezameld en gebruikt, aangewend om een op woede gebaseerde progressieve oppositiepolitiek te formuleren en vervolgens te voeren. Ik parafraseer een beetje, omdat vriend Sloterdijk ontzettend wijdlopig en onnodig breedsprakig formuleert, ook in het Duits. Brrrr … jammer, want zijn idee – dat ik trouwens al bij Antonio Gramsci was tegengekomen! – levert een zeer bruikbare metafoor op: de politieke partij als verzakende woedebank en de politicus als moreel failliete bankier. Lees die kritiek van Axel Honneth (‘Fataler Tiefsinn aus Karlsruhe’), voor mooi Duits. Honneth is bovendien sehr spasshaft.’’

– ‘’Desalniettemin is Sloterdijks idee, en de metafoor van politieke partijen als woedebanken (inderdaad, Gramsci zei het ook), een treffende en zeer actueel. Vandaar dat ik deze pagina heb opgeduikeld. We gaan hem gebruiken bij een weekend hierover: het failliet van de financiële bankiers loopt parallel aan dat van de (metaforische) politieke bankiers, de huidige beroepspolitici. Geen wonder, want ze zijn intussen met elkaar verweven in het politiek-financiële complex en niemand weet nog waar het ene ophoudt en het andere begint. Meeus begint met de lobbyisten van ING-bank, die meeschrijven aan wetten die hun eigen belangen vooropstellen.
Lobbyisten maken in feite de eigenlijke politiek. Achterom en binnendoor, zonder enige legitimatie. De democratisch door ons gekozen politici zijn niet meer dan handlangers, die meestal weinig verstand hebben van de materie. Wanneer en voorzover ze er verstand van hebben of allengs krijgen, worden ze subiet weggekocht door de financiële biotoop.
In het groot is dat nog duidelijker, zoals we opnieuw geïllustreerd hebben gekregen met die dvd-serie van ‘Frontline’ over de kredietcrisis. ‘Inside Job’ is nog zo’n huiveringwekkende documentaire. Het Project Europa is inmiddels een gesmeerde melkkoe-constructie op mega-schaal. De bankiers en consorten worden er moddervet van. En maar roepen dat er nóg méér Europa moet komen. In naam van de Wereldvrede. Ja hoor!’’

‘’Kijk maar eens naar de aanstaande beursgang van de ABN Amro. Wat is het verschil met die banken die in ‘Frontline’ de revue passeren en worden besproken? Wiens belangen behartigen al de politici die daar ondoorzichtig aan (mee-)werken. Dat PvdA’er Jeroen Dijsselbloem roept dat Christine Lagarde moet worden herbenoemd, zal niet alleen zijn omdat hij vindt dat die mevrouw zo’n groot financieel genie is. Dijsselbloem heeft ongetwijfeld zijn eigen ambities.‘’

– ‘’Meeus is net zo naïef als die anderen, met zijn uitgesproken wens om zeggenschap over te dragen van belanghebbenden en lobbyisten, naar burgers. Maar laat ze dat vooral blijven doen, want zij zijn de gatekeepers die in de serieus-genomen kranten schrijven. Eigenlijk is het belachelijk dat daar intussen voor moet worden gepleit en dat het geen vanzelfsprekendheid meer is, dat volksvertegenwoordigers het Volk vertegenwoordigen.’’

‘’Juist. Allen, waarom Sloterdijk de bankiersfunctie aan linkse partijen voorbehoudt (188), snap ik niet. Iedere politieke partij zou moeten bankieren met zowel de onvrede als de inerte zelfgenoegzaamheid van zijn respectieve achterban. Juist niet-linkse partijen krijgen bergen ‘thymos’ (wat versta je daar precies onder?) binnen, die ze op verantwoorde en productieve manier moeten transformeren. Dat is politiek bedrijven. Helaas heeft dit Sloterdijkboek een hoog ronkgehalte.’’

– ‘’Wat ‘maakt’ zo’n Kamerlid als Bea Louwmeester eigenlijk, hè? Wat genereert zo iemand nou, wat brengt ze voort? Ik zou geneigd zijn haar en haar collega-Kamerleden te rekenen tot die ‘klasse van schijnmensen of waardezuigende vampiers’ waar Sloterdijk (169) het over heeft.’’

‘’De bloedzuigers en de teken, de leden van de Eerste en Tweede Stand van Emmanuel Sieyès. Zoals Meeus het beschrijft, genereren deze Kamerleden en die vele andere beroepsbestuurders vooral chaos, anomie. Kijk maar naar zo’n minister van onderwijs. Die verzint van allerlei ‘interventies’ en mallotige managers-trucs waarmee ze ons onderwijs verder de plomp in duwt. Dat hebben haar soortgenoten de afgelopen decennia trouwens ook gedaan, dus tja wat kan ze nog verpesten?’’

– ‘’Daarom dat Mohammed Ben Abbes, de Frans-Tunesische president van Frankrijk bij Houellebecq in ‘Onderworpen’, het ministerie van onderwijs voor zijn Moslimbroederschap claimt. Dat kan het onderwijs alleen ten goede komen, wat ook in Frankrijk is dat volgens Houellebecq sinds jaar en dag door de Socialistische Partij bestierd.’’

‘’O ja, in relatie tot die VVD’er Loek Hermans met zijn vele bijbanen, die Meeus ook ter sprake brengt, schiet me een passage te binnen uit een ander boek van Michel Houellebecq. Laten we deze blog daar eens mee besluiten.’’

 

‘’Hij zei dat de toenemende informatiestromen in de samenleving op zichzelf een goede zaak waren. Dat vrijheid niets anders was dan de mogelijkheid wisselende koppelingen tussen individuen, projecten, instanties en diensten tot stand te brengen. De maximale vrijheid kwam volgens hem overeen met het maximale aantal mogelijke keuzen.
Het kwam erop neer dat hij de samenleving met de hersenen vergeleek en de individuen met afzonderlijke hersencellen, die inderdaad gebaat zijn bij zoveel mogelijk koppelingen. Maar daar hield de analogie op. Want hij was een liberaal, en hij was absoluut geen voorstander van iets wat voor de hersenen onontbeerlijk is: een verbindend program.’’
Michel Houellebecq (2000:44): De Wereld als markt en strijd

 

* * *

Tom-Jan Meeus: ‘ Bericht uit Den Haag: burger, u bent nog lang niet boos genoeg’ in NRC, zaterdag 7 november 2015

Peter Sloterdijk (2007): Woede en tijd. Een politiek-psychologisch essay / Amsterdam: SUN / ISBN: 978 90 8506 416 9 (paperback); vertaling van: Zorn und Zeit. Politisch-psychologischer Versuch (2006) Frankfurt: Suhrkamp / ISBN: 3-518-41840-8 (hardback); citaat p. 210-211

Michel Houellebecq (2000): De Wereld als markt en strijd / Amsterdam – Antwerpen: Arbeiderspers / ISBN: 978 90 295 7547 8 (paperback); vertaling van: Extension du domain de la lutte (1994) Paris: Nadeau

woede_en_tijd_20prct

 

 

NELpuntNL.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , ,