RSS

Tag Archives: referendum

Hokusai, Hajo en Democratie

‘Alweer zo’n mooie illustratie van Hajo de Reijger, naar de iconische prent van de Japanner Hokusia [spreek uit: hok-saai]!’ roept Semanur, ’moet je kijken, op de NRC-site. Een tsunami aan stembiljetten die de stembus tot ridiculiteit degradeert. Hoe toepasselijk, want de representatieve democratie raakt steeds verder ondermijnd.’

‘Inderdaad, treffend,’ vindt Ilham, ‘Hajo’s tekening resumeert voor mij enkele artikelen over “Democratie” die ik afgelopen twee weken zag. Deze tsunami staat bij een artikel over “het referendum” waarover binnenkort een boek verschijnt. Samengevat, en uit het artikel: “Het referendum heeft een januskop. Goed vormgegeven – ingebed in maatschappelijke deliberatie, met evenwichtige informatievoorziening en realistisch verwachtingsmanagement – kan het referendum een nuttige toevoeging zijn aan het democratisch palet. Slecht vormgegeven kan het meer kapotmaken dan ons lief is.” Omzichtig en helaas niet rechttoe-rechtaan. Er staat niet: het referendum-op-z’n-Zwitsers, is momenteel de beste medicijn tegen allerlei vormen van onfris populisme en ongezond nationalisme!’

‘Deze auteurs noemen het Zwitserse referendum niet,’ zegt Semanur verbaasd.  ‘Vreemd. Misschien doen ze dat in hun boek wel?’

‘Krek!’ zegt Thijmen, ‘de nagel/spijker op z’n kop! Van de affaire generaal Middendorp / VVD-minister Jannetje Hennis tot en met het Catalaanse separatistische circus. Hadden er tussentijds metingen (referenda) van de volksopvattingen plaatsgevonden, dan waren deze vloedgolven (shocking and awful > shock and awe / shock waves) vermoedelijk niet gebeurd. Nu breekt de dam vanwege het opgekropte ressentiment dat geen uitweg meer vindt via de reguliere methode van een-maal-per-vier-jaar-stemmen-zonder-effect-in-het-beleid-te zien.’

‘Bij de affaire bij Militaire zaken, zien we dit verschijnsel op micro-niveau, in Catalonië en eigenlijk qua emoties in de héle EU, zien we dit proces van zich steeds meer afwenden van de burger van de politiek, op meso-schaal,’ vindt Semanur.

‘Het enige artikel waarin het neoliberalisme wordt genoemd als funeste ondermijner van democratie zag ik op de site van Sputnik,’  zegt Ilham: ‘een artikel van John Wight: “We are living in an age of nationalisms – a resurgence in the embrace of the principle of self-determination as the driver of progressive change amid the chaos and flux authored by the collapse of a neoliberal status quo and the concomitant rise in anger, fear, confusion, and insecurity it has wrought. [cursivering toegevoegd]” Let wel, er staat: the driver of progressive change. Dat “progressive” lees ik bij voorkeur als technisch “beweging” en niet als maatschappelijk kwalificerend “vooruitgang.” ‘

‘Voor een goede analyse van de soap rond mevrouw Hennis en de mortiergranaten moet je het stuk van Ko Colijn lezen op de site van Vrij Nederland,’ vindt Semanur, ‘de bewerkte versie ervan op de NRC-site vind ik overigens een stuk minder. Ik lees voor uit Colijn: “Hier wordt loyaliteit, geen kwade eigenschap, zelfs haast opgerekt tot missiegeilheid, het actief lobbyen van krijgsmachtdelen voor verre operaties die defensie te machtig zijn. Ik vind dat een valse redenering, want het is de politiek die missies wil en er in het buitenland mee scoort, …” Let op het een neoliberaal wezensvreemd begrip als “loyaliteit” (hoeveel kost een kilootje loyaliteit? kan dus niet). Verderop heeft Colijn het over “de financiële lens” en “niet primair veiligheidspolitiek, maar budgettair of bedrijfsvoeringstechnisch. Dat tekent de tijdgeest en verraadt de macht van Den Haag …” Tja, die macht vind ik tragisch en pernicieus. Ik lees de passage als: het verraadt de on-macht van de Haagse macht … en dat vind ik gevaarlijk! De tijdgeest is door en door nefast neoliberaal: ieder voor zich en weg met de solidariteit.’

‘Tovenaarsleerlingen op het pluche en achter de knoppen,’ zegt Thijmen, ‘geeft mij geen rustig en veilig gevoel.‘

‘Zet dit vast op onze site,’ zegt Ilham, ‘met vermelding van links naar artikelen. Dan kunnen we het maandag meteen op de werkgroepen bespreken.’

36 Views of Mount Fuji – by Hokusai Katsushika 1760-1849
https://www.artelino.com/articles/hokusai-36-views-fuji.asp

 

NELpuntNL.nl

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Informateur Tjeenk Willink en het dode paard

 

‘Waarom sleurt informateur Tjeenk Willlink toch aan dat dode paard van een “meerderheidskabinet”?  Semanur klinkt wanhopig.

‘Voor Tjeenk en de verschaalde Haagse kliek, inclusief de incrowd-en-establishment-journailleurs, is een meerderheidskabinet blijkbaar geen dood paard, maar een sine qua non,’ zegt Samuel grijnzend.

‘Ja hoor, een sine qua non,’ Ilham zegt het vermoeid-spottend, ‘hoezo sine qua non? Elk normaal denkend mens snapt langzamerhand toch dat het een wangedrocht is? Een fata morgana die geen enkel praktisch politiek doel dient. Nu schrijft een gediplomeerde rechtsfilosoof er nog maar een keer over in de krant, maar iedereen doet of haar neus bloedt! Kinneging zegt het recht voor zijn raap: “ Het stelsel is verloederd en gecorrumpeerd. Dat komt omdat meerderheidsregeringen gangbaar zijn geworden. Daardoor is de meerderheid in het parlement stevig in handen van de regering. De meerderheid in het parlement controleert de regering niet, maar volgt en gehoorzaamt haar. Ze kijkt haar naar de ogen. Ze bestaat slechts uit stemvee.” Stemvee dat het eigenbelang nauwlettend in de smiezen houdt, niks geen algemeen belang.’

‘In het gesanctioneerde en gangbare officiële vertoog, kán het zo eenvoudigweg niet worden gezegd,’ zegt Sam schouderophalend. ’Het is zo’n enormiteit dat er gewoon geen passende woorden voor zijn te munten. Wanneer je het zou gaan hebben over zakkenvullende politici die vooral eigenbelang behartigen en daartoe onder andere meerderheidskabinetten tot norm hebben verheven, begint iedereen te gapen. Dat is té inacceptabel om te verhapstukken.’

Semanur: ‘Een meerderheidskabinet in combinatie met de facto monisme, dus Kamerfracties die altijd en automatisch met de eigen ministers mee stemmen. Dat is de dood in de pot voor een democratie! Het middel van het referendum zou nog een tijdelijk tegenwicht kunnen bieden tegen de democratische verloedering, een remfunctie uitoefenen, daarom dat het thema referendum is verbannen uit het publieke vertoog. Men praat er gewoon niet over, tenzij om het referendum als instrument te diskwalificeren en belachelijk te maken.’

‘Het referendum is hét middel bij uitstek om het publiek, het volk, de massa, op te voeden tot burgers van de civil society,’ zegt Ilham. ‘Politici hebben de mond vol van particpatie, maar ze zijn als de dood dat wij werkelijk participeren in en aan de democratie.’

‘Een meerderheidskabinet is er enkel en alleen om iedere vorm van oppositie bij voorbaat te neutraliseren,’ meent Sam,  ’immers, wanneer een partij meeregeert, durft hij bijna nooit meer tegen voorgenomen beleid te stemmen en het risico lopen het kabinet te laten struikelen. Dat is nog zo’n rare heilige koe: een regering moet en zal zijn termijn uitzitten, hoe dan ook. Bizar. Wat nou democratie?!’

Zie ook de stukjes van Frank van den Heuvel,’ zegt Ilham, ‘die bepleit een minderheidskabinet vanuit de voordelen voor het CDA.’

‘Een meerderheidskabinet waaraan partijen meedoen die qua standpunten en ideologie in de oppositie thuishoren, is een regelrechte aanfluiting van de democratie,’ zegt Semanur. ‘Vandaar dat het nu, met de CU van Segers, zwaar over de band van “voltooid leven”  gespeeld wordt en het niet gaat over wezenlijke zaken zoals volkshuisvesting, ons onderwijs, onze verkwanselde publieke voorzieningen, zelfs niet over vluchtmigranten. Voltooid leven zorgt in bepaalde kringen voor een hoop commotie, maar wezenlijk voor ons dagelijkse bestaan, is het als thema natuurlijk niet.’

‘Kinneging framet de visie-loosheid van de VVD’er Mark Rutte op een vilein-positieve manier,’ merkt Ilham op, ‘Kinneging typeert Rutte als “niet gehinderd door diepe overtuigingen,” maar koppelt dat in een adem aan het kenmerk dat de postmoderne neoliberale politicus van vandaag de dag tot “winnaar” maakt. Kijk maar naar de Franse president-bankier Macron. Volgens Kinneging is Rutte “bereid en in staat als technisch voorzitter met iedereen te zoeken naar haalbare oplossingen waar een flink deel van de bevolking achter staat.” Dus de manager-premier over wie bijvoorbeeld Yuval Harari het heeft: hij leidt het land niet, maar regelt als het ware alleen het verkeer, en hij heeft geen idee waar we met ons allen over een kwarteeuw zijn.’

‘Onze politici worden bijna alleen nog maar gecast op hun kwaliteiten als performer,’ zegt Sam, ‘terwijl wij, het klootjesvolk, vooral, of zelfs alleen máár en dat in toenemende mate en steeds hartstochtelijker, een fatsoenlijke samenleving willen. Dat wil volgens Avishai Margalit zeggen: ” een samenleving waarvan de instituties mensen niet vernederen.” Dat vernederen gebeurt juist steeds vaker. Neem als recent voorbeeld het zogenaamde Oekraïne-referendum waarmee Den Haag ons te kakken zet. Dubbelop te kakken zet, want de kaasstolpers staan 1) toe dat twee clowns een farce van het referendum maken en 2) de kaasstolpers vegen vervolgens hun achterwerken af met de uitkomst van dat nep-referendum.’

‘Wat dat aangaat, krijgen we in West-Europa, de EU, precies de politieke managers die we blijkbaar willen,’ zegt Semanur, ‘ad hoc zwalpend en improviserend, als je het nog enigszins positief wilt omschrijven. Opportunistisch en principeloos, indien je het negatiever framet. Resultante is steeds vaker een hutspot van tegenstrijdige beleidscomponenten, beslissingen die contrair uitwerken in de praktijk, omdat er geen coherente totaalvisie op lange termijn aan ten grondslag ligt.
We willen geen neoliberale politiek meer, maar toch spelen we het keer op keer klaar neoliberale politici op de democratische wijze op het pluche te plempen. Dat veroorzaakt frustratie en ressentiment en leidt tot psychische spanningen waarvan we de oorzaken niet kennen.
Ik vermoed dat China in dit globale spel, uiteindelijk aan het langste eind trekt, omdat de Chinezen er een heel andere houding ten aanzien van tijd op na houden dan wij, maar dat is grotendeels speculatie gebaseerd op stereotypering hoor.’

‘We worden helaas op onze wenken bediend als het gaat om de verloedering van ons systeem, ‘zegt Sam met een diepe zucht, ‘twee Italiaanse banken moeten nu met miljarden euro’s belastinggeld voor omvallen behoed worden. Tja, om dit soort systeemfouten als onvermijdelijk te bestempelen wordt langzamerhand een gemakzuchtige gewoonte. Het verloederde systeem blijft intact en de gebruikelijke graaiers gaan gewoon hun gang. Evenals de stroom vluchtmigranten een natuurfenomeen heet te zijn waartegen we niets kunnen doen en de opwarming van onze planeet vooral onverklaarbaar moet blijven.’

‘En toch is het vreemd, spooky, dat we als lemmingen hetzelfde heilloze recept willen blijven toepassen voor onze nationale politiek,’ zegt Ilham: ‘het meerderheidskabinet als een must. Van iemand als informateur Tjeenk Willink mag ik toch verwachten dat hij zo’n redenatie als onder anderen recentelijk door Kinneging op het publieke forum beknopt uiteengezet, begrijpt en de consequenties trekt? Raar hoor, dat zich vastbijten in een meerderheidskabinet.’

‘Voor succesvolle minderheidskabinetten kun je naar Skandinavië kijken,‘ zegt Semanur, ‘en voor het soepel werkend referendum naar Zwitserland.’

‘Laten we als nieuwe weddenschap zetten: meerderheidskabinet of minderheidskabinet?’ stelt Sam voor, ‘met in het verlengde van de uitkomst, de vraag/weddenschap: gaat zo’n kabinet de volle vier jaar uitzitten of lukt ze dat niet?’

‘Als uitgangspunt vind ik dat geen slechte formulering,’ zegt Semanur, ‘maar we moeten het nog wel verfijnen op de nuances om er een goede weddenschap op te kunnen baseren.’

 

Yuval Noah Harari (2016): Homo Deus /  Penguin Books / ISBN:  9781784703936

Nederlandse vertaling bestaat intussen.
https://www.groene.nl/artikel/de-betekenis-van-het-leven

Frank van den Heuvel (2017): ‘Minderheidskabinet geeft het CDA inhoudelijke kans’ in CDV, lente 2017, pp. 14-15

Avishai Margalit (1996): The Decent Society / Harvard UP / ISBN: 0 674 19436 5

Carole Pateman (1970): Participation and Democratic Theory / Cambridge UP / ISBN: 0 521 29004 X (paper)

 

nelpuntnl.nl

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

Formeren, vanuit en met fluïde identiteiten

De formatiebesprekingen die nu zo’n 62 dagen duren gaan nergens over, en de enige die dat in de media mag zeggen, is D66-nestor Jan Terlouw,’ zegt Take met ongeduld in zijn stem. ‘Het spel draait rond wie er dit keer de Sjaak gaat worden, net als de PvdA de afgelopen keer. Groen Links heeft in ieder geval bedankt voor die twijfelachtige eer en nu proberen Rutte, Pechtold en Buma een andere gekke Henkie voor hun karretje te spannen.’

‘De onderwerpen die VVD, D66 en CDA aansnijden en in de schijnwerpers zetten, zijn identiteits-politieke onderwerpen,’ valt Semanur bij, ‘immigratiebeleid is misschien het duidelijkste voorbeeld: je bent vóór of tégen open grenzen, dus Schengen, dus voor of tegen Europa. Vóór Europa, dat wil zeggen vóór Angela Merkel en vóór het associatieverdrag met de Oekraïne en het betekent dat je tot de winners hoort, degenen die kosmopolitisch zijn en open in het leven staan. De rest behoort tot de globaliseringsverliezers.’

‘Als winner ben je ook voor de 130 km van VVD-mevrouw Schultz, want een snelle bolide hoort bij je identiteit van winner,’ merkt Take op en voegt eraan toe: ‘nog zo’n flut-thema waar de kranten regelmatig serieus lange stukken over schrijven.’

‘Al deze politieke ellende over onze hoofden, behalve als je een boer’n-bedrijf hebt of je boterham verdient in aan de agrarische sector gerelateerde nijverheden en negoties,’ zegt Siebe, ‘want boer’n worden effectief vertegenwoordigd door meneer Buma en zijn CDA-boer’n lobby’s. Dat zagen we onlangs met die aanvaring met Herman Wijffels. Boer is geen identiteit. Een boer zoekt alleen een vrouw. That’s it folks.

‘Dat tv-programma “Boer zoekt vrouw” is een erg goed PR-instrument voor de agrarische sector in Nederland,’ zegt Semanur, ‘eerlijk is eerlijk. Ik heb er misschien ooit anderhalve aflevering in stukjes van 10 minuten van gezien, maar veel mensen praten erover. En daar gaat het om. Het CDA is een boer’n partij. Dat realiseerde ik me toen Wijffels tegen Buma van leer trok en Buma terugbeet. Dat er nog zoveel boeren in Nederland zijn en industriegerelateerde bedrijven natuurlijk. Die stemmen CDA en daarom is het CDA zo’n grote partij.
Buma moet niets van milieumaatregelen hebben, want die beknotten zijn kiezers in hun bedrijfsvoering. Ik zeg het wat kort door de bocht, want ik weet van genoeg boeren die wel degelijk door hebben dat ze niet ten eeuwigen dage kunnen voortboeren, maar vaak zitten ze in een onmogelijke situatie. Goed dat het CDA voor hen opkomt. Dat is een van de weinige sectoren, groepen, waar politici expliciet belangenbehartiger-vertegenwoordiger zijn. Hoewel helaas voor een deelbelang en vaak ten nadele van het algemeen belang. Maar goed, ik heb sympathie voor de boeren. Niet zozeer voor meneer Buma, maar voor een groot deel van zijn kiezers.’

Siebe: ‘Terecht legt Jan Terlouw de vinger op de zere plek als hij opmerkt dat het hem verbaast dat de formatiebesprekingen van de drie collaborateurs met Groen Links stukliepen op migratie: „Het vluchtelingenprobleem is zo complex. Daar moet je open afspraken over maken. Handel naar bevind van zaken.” Terlouw is gewoon eerlijk en zegt wat hij bedoelt: kap met die identiteits flauwekul en zet je tanden eerst in de harde realiteit. Wauw! Dat is levensgevaarlijk voor de status quo, dus logisch en voor de hand liggend springt Wilders daar meteen op in met zijn identiteits-product dat uit de onderbuik is geboren: minder moslims en minder Marokkanen. Wilders zal nooit aan een zaal benevelde bierdrinkers vragen of ze meer of minder Nederlandse boeren willen. Hij kijkt wel uit. Boer’n kunnen weleens gevaarlijker blijken dan baardmannen. Bovendien horen de boeren hier van nature thuis en Noordafrikaanse Berbers niet.’

‘Dit soort flauwekul frames stelt de neoliberale collaborateurs in staat hun neoliberale agenda te blijven uitwerken en verfijnen,’ zegt Take. ‘De massa laat zich zo gemakkelijk foppen met identitaire thema’s. Niet alleen in Amerika maar overal. Zie de Groene Amsterdammer over Frank.’

‘Als het gaat om de polariteit open versus gesloten, dan gaat het impliciet om algemeen (mondiaal, globaal) belang tegenover eigen (individueel, groeps-, lokaal, nationaal) belang, ‘ zegt Semanur. ‘In het project Europa bijvoorbeeld zouden Griekenland en Ierland niet zo worden afgeknepen, vooral Griekenland, ook met het geen-vinger-uitsteken bij het Griekse probleem met de vluchtmigranten. Één voor allen en allen voor één! Maar neen hoor. Niks Alle Menschen werder Brüder dat schaffen de meeste Menschen nun mal einfach nicht.  Daarentegen worden de Luxemburgers, en natuurlijk de Zwitsers, door de Boys in Brussels met fluwelen handschoenen aangepakt. Als je dat nu nog niet doorhebt dan ben je of kwaadaardig of werkelijk oliedom.’

‘Werkelijk ruimdenkende mensen storen zich evenmin aan godsdienstige grenzen, een godsdienst is voor hen geen identiteitskenmerk, ‘ zegt Take, ‘Jan Terlouw is nota bene de zoon van een gereformeerde dominee, maar hij huivert bij de gedachte dat D66 met de ChristenUnie een verbond zou sluiten. Hier staat het.’ Hij laat een tijdschriftartikel zien. Dat blijkt de weergave van een interview dat Terlouw gaf aan het blad de VrijMetselaar (jaargang 71, april 2017) naar aanleiding van zijn lezing in Leeuwarden op 23 maart jongstleden. Take: ‘Ik vond het blaadje eergisteren in de stationsrestauratie. Terlouw zag graag dat Groen Links bij dit kabinet werd betrokken. Dat past helemaal bij zijn goed-van-vertrouwen-zijn, want Groen Links zou met huid en haar zijn opgegeten door de drie piranha’s, net als met de PvdA (althans met Samsom en Asscher en Spekman) is gebeurd in het onzalige collaboratiekabinet van VVD & PvdA.’

Siebe: ‘Samsom probeert Groen Links de zwarte Piet toe te spelen en de SP te laten aanschuiven bij de besprekingen. Als de PvdA onder zijn leiding de bietenbrug op marcheerde, dan moeten zoveel mogelijk echt linkse partijen er ook maar aan geloven.’

‘Pechtold en Buma doen vrolijk mee met armpje draaien,’ zegt Take: ‘omdat de VVD de grootste partij is, moeten de anderen het VVD-programma maar overnemen.’ Hij tikt tegen zijn voorhoofd. ‘Dat deed Samsom tenslotte ook, terwijl de PvdA toen helemaal niet klein was. Hoe oliedom en oeverloos narcistisch van Samsom.’

‘Tomeloze ambitie, die naadloos overloopt in megalomania, grootheidswaan,’ beweert Siebe, ‘Samsom is een alfa-mannetje, een Macher met een surplus aan testosteron en een meer dan gemiddelde geldingsdrang. Daar hebben de VVD-poppenspelers kundig gebruik van gemaakt, net zoals ze Lodewijk Asscher bespelen op ijdelheid en snobisme. Rutte en maten winden Asscher om hun vinger. Iedereen heeft haar zwakke plekken. Ontdek die en gebruik ze.’

‘Ze brengen het met een stalen gezicht hè?’ zegt Semanur lachend, ‘en de media berichten er ook zo over: degenen die niet bereid is zijn oren naar het neoliberale drietal te hangen, is onverantwoordelijk bezig, want zij weigeren mogelijke regeringsverantwoordelijkheid te nemen.’
Ze vervolgt: ‘Weet je wat ook nog mogelijk is? Dat de Groen Links onderhandelaars wel degelijk de niet-identitaire thema’s ter tafel hebben gebracht (bijvoorbeeld: woningnood, het lot van het precariaat, inrichting van onze zorg en hypotheekrente) maar dat ze daar op straffe des doods naar buiten niets over mogen melden en dat die inzetten – aangenomen dat het zou zou zijn gegaan als ik nu opper – meteen de grond in werden geboord: de drie clubs die straks de lakens gaan uitdelen (VVD, CDA en D66) hebben de zaak al rond: zij gaan gewoon verder met het Rutte-II programma.’

Siebe: ‘VVD-mevrouw Edith Schippers was niet voor niets zo nietszeggend. De betrokkenen lieten en laten geen woord los, vanuit een verkeerd idee van betamelijke discretie, in het Landsbelang ook nog denk ik. Alles wordt uit de kast getrokken om te intimideren. Geen middel geschuwd.’

‘Helmaal niet ondenkbaar dat zo’n scenario heeft gespeeld,’ zegt Take, ‘tenslotte hebben de Groen Linkse bobo’s ook hun vaste lasten, een jonge gezin en een toekomst waar ze aan moeten denken. Ja, Semanur, ik vind het helemaal niet zo onaannemelijk wat je oppert. De volgende schlemiel – dat zal vermoedelijk Segers van de CU zijn, maar wie weet, misschien zelfs de losers van de PvdA – zal voor dezelfde keus gesteld worden: doe met ons mee en maak Nederland verder plunder- en roofrijp en jouw kostje is gekocht, of verdwijn in de politieke wildernis. Wie zal het zeggen? De soap met de PvdA was natuurlijk zum heulen. Brrrrr, wat een naargeestige scenario’s toch.’

Semanur: ‘Je kunt bij zo’n formatie als deze, waar de ploeg van Rutte voor de derde periode gaat, tevens bedenken dat de ongoing projects and interests (van de VVD-club van direct belanghebbenden) steeds belangrijker en kapitaalintensiever worden. Dus, dat zei Marieke onlangs, zou het aannemelijk zijn dat de toekomstige pluchepartners van deze VVD-club, die belangen moeten erkennen en beloven ze niet te schaden. Daarbij moeten minstens twee frames worden gebruikt: een voor de buitenkant, voor het publiek, dat is regeren-in-het-landsbelang-en-in-het-belang van Frankfurt en het andere is het voor de buitenwereld onzichtbare frame: regeren voor het VVD-belang, waarbij de overlap plaatsvindt bij de belangen van de financiële bobo’s (onder de vlag van méér en groter Europa voor de Vrede en de Verlichting) en de belangen van de VVD-bobo’s.’

‘Daarbij ruilen CDA en D66 waarschijnlijk belangen uit met de VVD – ongeveer in de trant van Samsom – Rutte destijds – en moet de eventuele vierde partner én beloven de drie niet in de wielen te rijden én genoegen nemen met minder,’ zegt Take, ‘dat kan best gecompliceerd worden, waarbij Rutte en kornuiten een voorsprong hebben: ervaring met deze scenario’s, grootste partij (dus democratische legitimatie) plus lopende contracten van de lopende projecten. Als je dit logistiek goed in elkaar zet en ervoor zorgt dat de façade meestentijds in tact blijft, kun je het lang uitzingen. Free agents als Hennie Keizer met z’n crematoria, duiken onvermijdelijk af en toe op, net als die VVD-verenigingen die geen belasting betalen. Dat is echter het kruimelwerk. De belangen waar het werkelijk om draait, zijn natuurlijk vele malen groter!’

‘De formule werkt prima in deze tijd van flex, outsourcing, geen vaste banden, fluïde identiteiten en een neoliberale huurlingen-mentaliteit,’ zegt Semanur, ‘kijk naar de nieuwe Franse president Manu Macron. Die is puur interim manager. Sans gêne. “Men” beschouwt Marine le Pen als bad for business en Marcron moet dergelijke storende invloeden neutraliseren.’

‘De eerste en grootste loyaliteit is die aan de eigen bankrekening,’ zegt Take grinnikend, ‘en dan zijn we meteen bij Luxemburg en meneer Juncker en bij Zwitserland dat buiten de EU mag blijven, terwijl het midden in de eurozone ligt. Eigenlijk erg simpel, maar je moet het alleen niet door deze bril willen zien. Onderbuik-thema’s leveren de beste afleiding, net als voetbalwedstrijden en song festivals.’

‘Zwitserland is een democratie compleet met referenda, omdat het buiten de EU heeft weten te blijven,’ zegt Siebe. ‘De belangrijkste referenda die de Zwitsers onlangs hielden, gingen over wel/niet EU-lidmaatschap en wel/niet ongelimiteerde import van vluchtmigranten. Als de Zwitserse en Luxemburgse banken de EU zouden boycotten, dan zijn de rapen gaar. Verrassende gedachte: je moet als land buiten de EU blijven om enigszins democratisch te kunnen functioneren. Het referendum als bestendiger van een democratische rechtsstaat is onverenigbaar met huidig EU-lidmaatschap. Daarom ook dat de VVD’er Johan Remkes de staatscommissie voorzit die onderzoek doet naar de toekomstbestendigheid van ons parlementaire systeem. Status quo gegarandeerd en misschien zelfs richting retro in de vorm van meer ontregelingen en privatiseringen. ‘

Take: ‘Eigenlijk krankzinnig, dat juist het EU-lidmaatschap anti-democratisch kan uitwerken. Het is maar net hoe je een hamer of ander gereedschap gebruikt. Overigens maakt de PvdA’er Ruud Koole deel uit van die staatscommissie en die man lijkt me tot op grote hoogte solide. Koole heeft zich verre gehouden van de Samsom-Asscher kongsi.’

Siebe: ‘Ik ben met je eens dat Koole vermoedelijk het etiket “integer” verdient, maar de man is geen Draufgänger, dus in hoeverre hij ons parlementair systeem werkelijk “toekomstbestendiger” (wat verstaan we daar eigenlijk onder !!??) zal kunnen helpen maken, is zeer de vraag.’

‘De media moeten natuurlijk in het gebruikelijke register blijven berichten en geen alternatieve verhaallijnen volgen,’ zegt Semanur, ‘maar dat is steeds meer gegarandeerd vanwege het opkopen van media door super- en ultra-rijken. Af en toe een “onthulling” door goede onderzoeksjournalisten, om te laten zien dat wij vrije en onafhankelijke nieuwsgaring hebben.’

Take begint te lachen en zegt: ‘Iedereen weet dat iedereen het binnen een week tot een maand is vergeten en de gewone gang van zaken op de gewone manier gewoon doorgaat.’

‘Het is soms net alsof ik in een totaal andere wereld leef, als dit soort berichtgeving lees,’ zegt Siebe, ‘een andere planeet met totaal andere taalspelen die over heel andere dingen gaan. Bizar, dat is het.’

‘Niet zo vreemd,’ zegt Semanur, ‘als je bedenkt dat de journalisten en andere gate keepers er hetzelfde wereldbeeld en dezelfde ambities op nahouden als de meritocratische biotoop waarover ze schrijven. Dat heeft Thomas Frank scherp waargenomen. Voor veel journailleurs zijn de leden van het precariaat over wie ze schrijven, inderdaad: deplorables. De grootste angst van veel journailleurs die maar net rond kunnen komen van hun inktkoelie-slavenarbeid, de grootste angst van hen is, af te glijden naar de status van de deplorables.’

Take: ‘Pechtold komt er vierkant voor uit dat D66 identiteitspolitiek doet. Zie De Groene:  “D66-leider Alexander Pechtold deed er eind februari in een interview met The Financial Times nog een schepje bovenop. Hij dankte daar zijn succes in de peilingen aan de nadruk die D66 onder zijn leiding is gaan leggen op identiteitskwesties: ‘Als het om economische kwesties gaat, zijn we een beetje saai’, aldus Pechtold. ‘Dan bevinden we ons precies in het midden van het politieke spectrum. “ Dat is veilig en verplicht tot niets.‘

‘Nu is de CU van Gert-Jan Segers aan de beurt,’ weet Semanur, ‘dan gaat het vermoedelijk vooral over het thema voltooid leven. Daar gaat het kluppie dan op epibreren en de werkelijk belangrijke thema’s zoals de afstand tussen inkomensverdieners en vermogenden, hoe moet het met het precariaat, de woningnood, ons onderwijs, die worden onder de radar gehouden. Daar komt straks doodleuk neoliberaal beleid voor en iedereen van de spraakmakers doet weer of haar neus bloedt.’

‘Mevrouw Ploumen van de PvdA roert de trom en maakt stennis over Trumps anti-abortuspolitiek,’ zegt Siebe, ‘dat staat ook mijlenver van onze woningnood hier en de vraag hoe we verder gaan met de euro. Toch schrijven de inktkoelies over mevrouw Ploumen als ware zij moeder Theresa en staan ze op het punt la Ploumen voor de Nobelprijs te nomineren.’

‘Nou, nou,’ zegt Semanur sussend, ‘voor de gouden griffel of de gemarineerde sjaal of zoiets.

* Vrolijkheid *

‘Het klimaat is ook een ijzersterke reserve,’ zegt Take, ‘over dat thema kunnen de pipo’s eindeloos epibreren zonder dat het ze tot ook maar iets verplicht. Toch zijn ze bezig, met Samsonite koffertjes de wereld rond vliegen en natuurlijk naar Davos, hè. Want wie in Davos gezien wordt, nou die staat op de nominatie voor een carrière jump.’

‘De media hobbelen gewoon mee hè,’ zegt Siebe, ‘alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. De media doen met uitgestreken facie verslag over suikerspinconstructies en tot nietsverplichtende nummertjes luchtverplaatsen. Ze berichten immers alleen maar.’

Semanur kondigt aan dat ze twee teksten heeft gelezen die goed passen in het vertoog over machtspelen zoals ze nu ook bij de Haagse kabinetsformatie ongetwijfeld aan de orde zijn: ‘George Monbiot schrijft in de Guardian over onduidelijk geld (dark money) dat de democratie in Groot Brittanië de das omdoet en een zekere Paul Tyson bespreekt het boek van Yannis Varoufakis: Adults in the room. Tyson spreekt, zo zegt hij, vanuit een teologisch-filosofisch paradigma: “Adults in the room is firstly a prophetic text. I am thinking of ‘the prophetic’ in Socratic terms here, which I will unpack below. Secondly, this is a text that refuses conspiracy theories and moralizing entirely, and yet it is uncannily astute in discerning the dynamics of dark power and the manner in which people are tragically caught up in those dynamics. Adults in the Room is thus a striking exposé of the “principalities and powers” that are the “rulers of the darkness of this world… in high places” that largely define the meta-conditions of our daily lives.”
Varoufakis vertelt over de machtsspelletjes in Brussel, maar de essentiae blijven overal van toepassing ook momenteel in Den Haag. De grote vermogens waar Monbiot het over heeft, hoeven geen toelichting meer als het gaat om de doelen waar zij toe kunnen worden aangewend.’

Ewald Engelen: ‘Thomas Frank en het verraad van de Democraten’ / De Groene Amsterdammer (10 mei 2017)

Thomas Frank: ‘Listen, Liberal‘ / Youtube 2016 april 14

George Monbiot: ‘Dark money is pushing democracy in the UK over the edge’ / Guardian Wednesday 17.5.2017

Boekbespreking van Adults in the Room, by Yanis Varoufakis (London: The Bodley Head, 2017)

Door:  Paul Tyson, Director of the Emmanuel Centre for the Study of Science, Religion and Society, Emmanuel College, University of Queensland.

Jean-Jacques Rousseau: Het maatschappelijk verdrag  / Nederlandse vertaling 1995 uitgegeven bij Boom; Amsterdam, Meppel / ISBN 90 5352 167 4

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,