RSS

Tag Archives: Slavoj Žižek

De waanzin in de woonruimte

 

 

‘ Nou, de waanzin in de woonruimte klinkt toch ietwat demagogisch retorisch hoor,’ vindt Ilham, ‘ maar het allitereert natuurlijk wel lekker. Kijk eens, de econoom meneer Frank Kalshoven staat wederom in de Volkskrant, met zijn lekkere dingen.
Hij beweert dat het nonsens om te zeggen dat er geen woonmarkt is, en wanneer je van wonen geen markt wil maken – dus wonen niet wil commodificeren, zoals bijna alles gecommodificeerd wordt – noemt meneer Kalshoven dat een moreel standpunt, dus niet eens een economisch-politiek argument. Let wel: ik maak onderscheid tussen huizen – waarvoor er voor mijn part een huizenmarkt mag bestaan –  en wonen, waarvoor geen markt bestaat, al noem je het zo, gewoon omdat wonen een basis-recht is. Desnoods mag een huiseigenaar die haar geld in stenen belegt en daarmee op de markt speculeert, een tijdje in een woning huizen, maar wonen, is een fundamenteel andere activiteit dan huizen. Huizen is meestal een luxe, wonen nauwelijks of niet.
Het recente onderscheid tussen Daeb en niet-Daeb objecten is vast niet voor de kat heur viool gemaakt. Of wel? Dat is een politiek circus geweest en waartoe het leidt, dat weet volgens mij bijna niemand, maar tot verhoging van ons aller welzijn zal het vast zijn niet bedoeld.’

‘Dat is een beproefde truc van het financieel-politieke complex: maak de zaken zo ingewikkeld dat niemand meer weet wat er mee te beginnen. Denk aan de toxic assets, door Warren Buffett zelfs als massavernietigingwapens betiteld, een soort van fragmentatiebommen.
Meneer Kalshoven pitcht en pusht doodgewoon een lucratief verdienmodel voor de politieke pipo’s, de politieke nomenklatoera, niets meer en niet minder. Daar verdient hij trouwens zijn boterham mee. Hij verkoopt argumentaties, verkooppraatjes-per-mud of per kilo dus. VVD’er Stef Blok heeft de verhuurderheffing gewoon per oekza ingesteld en sindsdien wordt die belasting gewoon geheven en door de huurders opgebracht. Zo’n constructie moet verkocht worden, en dan komen deskundologen als meneer Kalshoven in beeld. Van de kant van de wakkere Volksvertegenwoordigers horen we niets, die houden zich muisstil. Voor de Volkskrant is zo’n welles-nietes-discussie vanuit incommensurable paradigma’s (wèl en géén woonmarkt), gewoon kopij en vermoedelijk bewijst de redactie met zulke artiekelen een vriendendienst aan de PvdA. Wie zal het zeggen?’

’ Jan Slauerhoff schrijft niet alleen vanwege het rijm dat hij alleen in zijn gedichten kan wonen, en niet: huizen,’ beweert Zohra. ‘ Het kàn natuurlijk wel. Alles kan. Luister maar, Slauerhoff omgezet in een Kalshoven-register: Alleen in mijn gedichten kan ik huizen  /  …….   / een tent wordt zo vergeven van de luizen. Waarbij “vergeven van” voor meerderlei lezing en uitleg vatbaar is. Het blijft tenslotte poëzie, nietwaar?’

Ilham: ‘ Jawel, jawel, maar meneer Kalshoven redeneert in het markt-paradigma en daar gelden iets andere geldigheidsmaatstaven. Bij een markt bepalen de vraag en het aanbod de prijs, precies daarom moet je wonen ook niet vermarktbaar maken, en moet je de prijs van wonen bijvoorbeeld niet laten stijgen door grote aantallen mensen te importeren, die allemaal recht op wonen kunnen doen gelden. Terwijl je weet dat er krapte aan woonruimte bestaat. Dat is een politieke keuze. Wellicht staan er veel huizen leeg, maar die zijn privaat bezit. Zoals in London, vele kubieke meters panden leegstaan, die eigendom en bezit van absentee house owners zijn. Meest Arabische oliesheiks en Russiche oligarchen.
Daarom wil ik deze politici ook niet (meer). Die kakelen met hun mallotige marktwerking als kippen zonder kop; ze kakelen ons regelrecht de afgrond en het moeras in.
Ik maak een klein uitstapje. Kijk naar die miljarden-“winst” van Uber, die louter zou ontstaan door een “verhuizing”; er komt geen fysieke inspanning of arbeid aan te pas. Er bestaat een markt voor merken, net als voor CO2-emissierechten. De ellende van de taxichauffeurs die voor Uber rijden en reden, is en wordt angstvallig gescheiden van de oorzaak, de causale relaties worden aan het oog onttrokken.
Maar goed, we hadden het over wonen. Neem de casus van die ABP-flat in Dordrecht. Waarom kan en mag een pensioenfonds woningen, nota bene met huurders er in, verkopen aan equity-sprinkhanen? Stel dat die de huren verhogen – equity gaat voor rendement. Wat gebeurt er dan?
Meneer Kalshoven zegt dat de huurders van sociale huurwoningen huurtoeslag krijgen van het Rijk en dus geen centje pijn lijden. Maar, stel dat de nieuwe eigenaren van sociale woningen de huren verhogen, gaan de huurtoeslagen dan ook omhoog? Dan zou de overheid – dus de belastingbetaler – opdraaien voor het rendement van de equity-huisbaas? Ik bedoel maar. Hoe zit dit allemaal in elkaar en is het nodig om het zo ingewikkeld te maken? Veroorzaakt het binnenhalen van “de Markt” op alle terreinen, werkelijk zo veel winst dat die opweegt tegen deze bizarre transactiekosten? En hoe zit het met de externalities? Het ongerief en de menselijke narigheid? ’

Willemijn: ‘ Ja, om je de waarheid te zeggen: ik vind de meeste politici ronduit geteisem. Ze liegen steeds vaker en steeds ernstiger en dat vinden ze heel gewoon. Okay, kijk, een zin als deze klinkt mij behoorlijk beroerd in de oren, Kalshoven schrijft bijvoorbeeld: “De wachttijd voor een sociale huurwoning in Amsterdam is nu zo’n vijftien jaar. En dat is dus logisch, zo werkt de woningmarkt. “
Vijftien jaar. In Amsterdam. Helaas, pindkaas. Logisch, want de Markt is een natuurverschijnsel waar niets tegen de doen valt. Het overkomt ons gewoon. Brrrrrrr ….. Als ik aan de Groningse slachtoffers van de NAM-Shell en de Nederlandse politici denk, rijzen mij de haren te berge.’

Ilham zucht: ‘ Je ziet het op elk gebied waar “marktwerking” is geïntroduceerd als een Trojaans paard. Het is namelijk geen marktwerking, doodgewoon omdat marktwerking op zo’n terrein niet kan functioneren ook al blijf je het halsstarrig markwerking noemen. Dat is een eufemisme voor ladenlichterij, gelegaliseerde diefstal en roof. Ik bedoel dat artikel over Privazorg. De náám alleen al: Priva-zorg. Je reinste kolder, want zorg is zorg. Okay, Priva-plastische chirurgie ter verfraaiing van je voor- of achtergevel (die banale botox bedoening weetjeniet?), die moet je zelf betalen, die is privaat. Natuurlijk. Maar gewone zorg?!’

‘Moet je toch nagaan,’ zegt Willemijn, ‘in het geval van Privazorg fungeerde de Belastingdienst nota bene als klokkenluider, maar de politici deden niks, helemaal niks. Toch staan ze permanent en pontificaal met hun propaganda-prietpraat op de voorpagina’s.
Neen jongens, het referendum moet zeker geïnstitutionaliseerd worden, want deze pipo’s en bimbo’s doen maar zoals het ze blieft.’

Zohra: ‘ Dat de politiek niets deed, vind ik niet verwonderlijk. Beroepspolitici en allerlei soorten managers maken immers deel uit van dezelfde banencarrousel in eenzelfde circuit. Politici die vandaag zouden moeten controleren en ingrijpen, kunnen morgen op de plek van zo’n sjoemelende en schuinsmarcherende zorgbestuurder zitten. Logisch dat ze zich van de domme houden. Het betreft ook hun verdienmodellen en verdienposities.

Meneer Kalshoven verkoopt zijn argumenten via een Argumentenfabriek, als dat geen vermarkten, commodificatie ad absurdum, is …’

Ilham: ‘ Iedere bonafide politieke partij kan zo, meteen, onmiddellijk, legio zaken aan de riek steken om werkelijk te verbeteren. Begin maar met het ontvlechten van die onzalige publiek-private “samenwerking” die eindeloze synergie zou opleveren. Mijn neus! Maar neen, de dames en heren entameren luchtfietserij-thema’s waarvoor geen meetbare doelen zijn te stellen en waarover ze nooit ter verantwoording kunnen worden geroepen.’

Willemijn: ‘En dat voor een wedde van 120.000 euro per jaar per Kamerlid. Het is of je een emmer leeggooit.’

‘ Zohra zegt over het commodificeren van redenaties, argumenten, iets dat in dit kader van markt versus geen markt interessant is.
Meneer Kalshoven is exemplarisch voor wat Slavoj Žižek beschrijft als: het politieke-zonder-politiek. Waardenvrije politiek.
Voor een goed verslag van hoe waardenvrije politiek werkt, raad ik het boek van Derk R. Stokmans (isbn 978 90 351 4057 8) aan, over het uitruilen van politieke programmapunten door Rutte en Samsom in het kader van een kabinetsformatie. Samsom en Rutte kwartetten met politieke overtuigingen. Je leest hoe de sociaaldemocratie en het liberalisme door politieke hansworsten aan elkaar verloederd (sic) worden. Twee intrinsiek van elkaar verschillende paradigma’s (incommensurabel) worden aan elkaar gecontamineerd. Stokmans schrijft op bladzijde 225: “twee fundamenteel tegengestelde maatschappijvisies.”
Het duidelijkste voorbeeld van ideologische verwringing en verminking loopt het concept, het begrip, solidariteit op, met alle emotioneel-filosofische inhoud die erbij hoort – het Duits kent het onvertaalbare innewohnen. Is wohnen synoniem met wonen?
Samsom verkwanselt de inkomensafhankelijke zorgpremie tegen het strafbaarstellen van illegaal verblijf in Nederland, plus 250 miljoen euro. Solidariteit is die averij door politiek vandalisme wat mij betreft nooit te boven gekomen en gaat in een politieke context als een leeg, loos, begrip door het leven.’

 

 

 

Een partytent, verdomme. Het geduld raakt op in de sociale woningbouw

Margriet Oostveen    Volkskrant 5 maart 2019

 

Opinieblog – De verhuurdersheffing is een ‘ordinaire huurdersheffing’  –  Redactie Volkskrant 13 augustus 2019, 12:00

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media of lezersbrieven, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

 

Syp Wynia: Woonbeleid is wanbeleid –  Cafe Weltschmerz      Published on Mar 27, 2019

 

Betaalbare huurwoningen zijn schaars en de prijzen stijgen rap. Dat roept de vraag op: van wie is Nederland? Wie zijn de grootste huisbazen van het land?

Marc van den Eerenbeemt, Serena Frijters, Tom Kreling, en Xander van Uffelen  –  Volkskrant 12 juli 2019, 15:54

Syp Wynia: Hoe corrupt is Nederland ? / Cafe Weltschmerz    Published on Nov 23, 2018

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

De Oekraïne, democratie en het EU associatieverdrag-referendum op 6 april 2016

citaat Zizek choice

“Waarom staat die Zoya nou met die dure systeemcamera en die Gucchi-tas op haar buik op de foto met Van Gogh? Moet iedereen weten dat George Soros en de EU-lobbyisten Engelssprekende Oekraïners omkopen om reclame pró het associatieverdrag te maken ….? Suffe troel! En dan staat ze nog bij het verkeerde oor ook!”

“Nou ja, als ze omgekocht is, dan wordt ze er tenminste nog wijzer van. Soit! Tot daaraantoe, maar er worden ook mensen geronseld om pró-propaganda te maken, onder bedreiging en middels chantage …… Maar jij windt je op, omdat je niet tegen slechte Volksverlakkerij kunt, nietwaar? Dit is allemaal te doorzichtig.”

“Precies. Iedereen weet dat hij doorlopend wordt belazerd en bedonderd, maar laat ‘ze’ het dan zo doen dat je nog met enig goed fatsoen kunt doen alsóf je het niet doorhebt. Dit broddelwerk is een moedwillige belediging!”

“Nou ja, ze wrijven het bij je in, om je ervan te doordringen dat je machteloos bent en maar beter kunt doen alsof je gelooft wat ze van ‘overheidswege’ aan propaganda over je uitgieten.”

“Serhiy had een goed punt toen hij opmerkte dat ‘wij’ in het Westen ons schijnheilig druk maken over de Oekraïne, terwijl we niets doen om echt en werkelijk te helpen. Dat laatste zou in de eerste plaats betekenen de relatie met Rusland normaliseren en niet extra provoceren met escalatie van troepen en wapentuig aan Ruslands Westgrens. Alleen omdat het Amer-Europese financieel-politiek-militair establishment daar nog rijker mee wordt.”

citaat SLMyers annexUkraine

“Wat is het verschil tussen Ruslands annexatie van de Krim en Amerika’s boycot en afknijpen van Cuba? Puur om te laten zien dat ze spierballen hebben en dat de Russen er niets tegen (kunnen) doen? Zonder wroeging wurgen die Amerikaanse gangsters het Cubaanse volk en de wereld kijkt toe, of wendt de blik af. Nu bombarderen de Yanks als proxy’s van de superrijke Saoedi-kalief de Syriërs. Intussen demoniseren ze Putin. Putin zegt: Okay, jullie vernederen Rusland door Cuba (ooit communistische cliënt) aan de rand van de afgrond te brengen, dan pak ik jullie via Bashar Assad terug. Dat, zoals met Cuba zal ons Russen geen tweede keer gebeuren. Met Afghanistan hebben we Amerika al een poepie laten ruiken, maar Amerikanen zijn ontzettend hardleers. kap_viva Cuba
De vluchtelingestroom uit Syrië, die is ‘uitval’ van de politiek-financiële machinaties. Het komt goed uit dat die mensenstroom meteen de EU ontwricht, want dat tuig daar in Brussel en Frankfurt, dat spant samen met de geopolitieke financiële maffiosi en poppenspelers in het Westen om ons op de knieën te krijgen. Dus hebben we hun rating agencies er maar vast uitgedonderd. Ongeveer dit verhaal, in grote lijnen.”

“Juist. De Krim en de Oekraïne liggen geopolitiek fysiek-geografisch aan de Russische grens en binnen Ruslands invloedssfeer, net zoals Cuba, Graneda, Mexico, de Filippijnen en wat al niet, binnen de invloedsfeer van Amerika en kompanen liggen – dat beweren de Amerikanen tenminste, de respectieve bevolkingen hebben niks te willen. Het is louter hegemoniaal armpje drukken wat er aan de gang is.”

“Serhiy zegt heel terecht dat ‘wij’ hypocriet zijn, met onze ronkende reclame van Democratie voor de Oekraïne: Pfffff …. Jullie kunnen niet eens kiezen of je uit de euro wil of er in blijven. Jullie kunnen zelfs niet kiezen of je de EU groter wilt laten worden, of liever laat krimpen. Dat beslissen de bankiers en beroeps-politici voor jullie, of je het er nou mee eens bent of niet. Net als de uitverkoop van jullie verzorgingsstaat, middels (pseudo-)privatiseringen, door het neoliberale establishment.
Je hebt evenmin iets te zeggen over de aantallen vluchtelingen die jullie politieke pipo’s mede-veroorzaken en vervolgens in azc’s in jullie achtertuinen dumpen. Overgoten met de demagogische saus van asielrecht en weeë onoprechte christelijke naastenliefde! Hoeveel burgers bij jullie weten dat de EU in jullie naam gewoon meevecht in Libië en Syrië? Dat gaat allemaal stiekem en stilletjes buiten jullie om. En jullie willen de Oekraïne in die derderangs drab-democratie van jullie trekken? Om ook uitgezogen te worden door Wall Street, de ECB en de Londense City zeker?

Straks, dan ga je opnieuw democratisch stemmen, op dezelfde gewetenloze oorlogshitsers en cynische zakkenvullers. In naam van de Westerse Beschaving! En jullie beweren in een democratie te leven!? Weet je eigenlijk wel waarover je het hebt?

De gewone Oekraïner is vooral gebaat bij goede relaties met Rusland. Het ambtelijk-politiek establishment in de Oekraïne is 95% corrupt en die corrupte mensen hebben natuurlijk belang bij toegang tot de vleespotten van Brussel, Frankfurt (ECB) en de bankrekeningen en financiële faciliteiten van Zwitserland – dat land krijgt trouwens géén EU-lidmaatschap opgedrongen. Al die propaganda die je over je heen krijgt, al die nobele praatjes over vrijheid en democratie, die is betaald door zulke mensen als George Soros. Soros heeft grote zakenbelangen in Oost-Europa, die verkoopt hij onder een vlag van humanitaire projecten. De Oekraïnse massa is net zo gedwee en simpel als de massa bij jullie, in het Westen. De economie van de Oekraïne is peanuts, en van geen enkel belang voor de gewone EU-burgers. Het gaat puur om de netwerken van de respectieve establishments! Laat je niets wijsmaken.”

“Amen. Laat de Oekraïners dus alsjeblieft met rust en bemoei je met je eigen zaakjes. Daar heb je je handen meer dan vol aan. Gewoon: de boel bij elkaar houden! Geen narcistische en megalomane politieke projecten, waar de gewone burger niets voor koopt. Integendeel zelfs!”

citaat SLMyers EurasianUnion

 

Slavoi Zizek (2001): On Belief / New York, London: Routledge / ISBN: 0-415-25532-5 (paperback)

Steven Lee Myers (2015): The New Tsar / London: Simon & Schuster / ISBN: 978-1-4711-3935-2 (paperback)

Caroline de Gruyter:  ‘De zelfmoordenaars weten waar zij heen willen. Wij niet’ / column NRC zaterdag 26 maart 2016

 

donetsk-lugansk_60prct

Alternatieve nieuws-sites:

Follow the Money     https://www.ftm.nl/

http://sputniknews.com/politics/20160327/1037045025/nato-russia-history.html

http://europe.chinadaily.com.cn/

Crooked Timber     http://crookedtimber.org/

 

Li Feng China daily_my Job

ChinaDaily opgewarmde lucht

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,

Soumission: de nieuwe Houellebecq is uit!

gepost door Jerry Mager op Work In Progress / zondag, 01 februari 2015 > aangevuld 03.02.15
“ ‘Na de oorlog, in 1946, werd Julian Huxley benoemd tot algemeen directeur van Unesco, die net was opgericht. In hetzelfde jaar publiceerde zijn broer [Aldous] Brave New World Revisited, waarin hij zijn eerste boek [Brave New World] probeert voor te stellen als een aanklacht, een satire. De metafysiche omwenteling die het materialisme en de moderne wetenschap heeft voortgebracht heeft twee grote gevolgen gehad: het rationalisme en het individualisme. Huxley’s fout is geweest dat hij het verband tusen die twee gevolgen verkeerd heeft ingeschat.
Heel specifiek gezegd is zijn fout geweest dat hij heeft onderschat hoezeer het individualisme zou toenemen onder invloed van het steeds sterker wordende doodsbesef. Individualisme leidt tot vrijheid, zelfbewustheid, de noodzaak je te onderscheiden en beter te zijn dan de anderen. In een rationele samenleving zoals beschreven in Brave New World kan de strijd worden verzacht. Economische concurrentie, een metafoor voor macht over de ruimte, heeft geen bestaansreden meer in een rijke samenleving waarin de economische stromen in toom worden gehouden. Maar Huxley rekent buiten het individualisme.
Waarom is het model van de Zweedse sociaaldemocratie er niet in geslaagd het liberale model te verdringen? Omdat de metafysische omwenteling waartoe de moderne wetenschap heeft geleid, noodzakelijkerwijs, individuatie, ijdelheid, haat en begeerte met zich meebrengt. In de kern van de zaak is begeerte – in tegenstelling tot genot – een bron van leed, haat en ongeluk. De erotisch-publicitaire maatschappij waarin wij leven, beijvert zich om die begeerte te organiseren, tot buitensporige proporties aan te wakkeren en de bevrediging ondertussen binnen de privé-sfeer te houden. Om de maatschappij te laten functioneren en de concurrentie te laten doorgaan, moet de begeerte blijven groeien, zich uitbreiden en het leven van de mensen verwoesten.’ “
Michel Houellebecq (1999:170-172): Elementaire deeltjes

Houel pres mus-60prct

“Het is niet de schuld van Michel Houellebecq dat zijn nieuwe roman Soumission (Onderwerping) in Frankrijk verscheen op de dag [7 januari 2015] dat fanatieke fundamentalisten de redactie van een satirisch tijdschrift afslachtten,” schrijft Jan Techau.
Over schuld zal ik het niet hebben, en Soumission heb ik nog niet gelezen, maar ik kan me levendig voorstellen dat de aanval door die twee moordenaars op het satirische weekblad Charlie Hebdo, beter in Soumission beschreven had kunnen worden dan in werkelijkheid uitgevoerd zoals gebeurd. Dat “de” moslims boos zijn op Houellebecq vanwege zijn boek kan ik me ook voorstellen. Tenminste, indien ik de samenvatting van Techau juist begrijp. Immers, volgens Techau eindigt Soumission ermee “dat de hoofdpersoon – een vertegenwoordiger van de vermoeide, middelmatige westerse elite – stilletjes gelukkig is omdat hij zich, na een minimaal verzet, niet meer hoeft te bekommeren om de druk die het moderne leven op hem legt.”
In dat geval zou alles dus voor niets zijn geweest en blijken de fundamentalisten net zo impotent als de westerse politici die zij middels hun jihad hebben onttroond en vervangen. Hun godsdienstige ideologie slaagt er evenmin in om Nietzsches laatste mens tot nieuw leven te wekken (zie voor een beschrijving van deze laatste mens, op internet, de voorrede tot Zarathustra).

Ik citeer Techau: “Soumission beschrijft een Franse samenleving die op instorten staat. Een charismatische moslimpoliticus is de populairste leider geworden, zijn partij is geleidelijk in aanzien gestegen en heeft de uitgeholde centrum-rechtse en centrum-linkse groeperingen weggedrukt. De Franse republikeinse elite besluit deze nieuwe kandidaat te steunen bij de presidentsverkiezingen van 2022 om te voor- komen dat Marine Le Pen, de populistische kandidaat van het extreem-rechtse Front National, de hoogste positie in het land zal opeisen. De nieuwe man wordt verkozen, en wat dan volgt is een verwrongen nieuwe Franse revolutie, ditmaal onder de vlag van de islam.

De invoering van islamitische, en zelfs fundamentalistische, idealen in de Franse maatschappij leidt tot een forse draai richting conservatisme; universiteiten en hogescholen worden verkocht aan Arabische sjeiks, en bekering tot de islam is een vereiste voor wie zijn baan bij de overheid wil houden. De plot is heel gewiekst en verleidelijk, niet alleen omdat hij inspeelt op de angsten die onder grote delen van de bevolking leven (een aspect dat het boek op een lading kritiek van de politiek correcte voorhoede is komen te staan), maar ook omdat het haarfijn de subtiele onderstromen bloot legt in het debat dat in het Westen wordt gevoerd over normen en waarden.

Ditmaal verbindt Houellebecq de onvermijdelijke politieke consequentie aan zijn kritiek op de vermoeide, decadente westerse cultuur.
Het Westen komt aan zijn eind, de politiek sterft af, de normen en waarden worden verworpen en de principes keren zich tegen zichzelf. Maar het eindigt niet met een tumultueuze botsing van beschavingen. Het eindigt ermee dat de hoofdpersoon – een vertegenwoordiger van de vermoeide, middelmatige westerse elite – stilletjes gelukkig is omdat hij zich, na een minimaal verzet, niet meer hoeft te bekommeren om de druk die het moderne leven op hem legt.” [einde citaat] peur sur la france_2 Indien Techau Soumission correct samenvat (voor zover dat al mogelijk is in zo’n kort bestek) en ik hem correct lees, slaan ook de fundamentalistische moslim-hervormers geen deuk in een pakje boter en zijn we met ons allen reddeloos verloren; als lemmingen dringen we massaal, globaal en integraal naar de onvermijdelijke afgrond. In ieder geval maak ik er tot dan maar het beste van. Dat doe ik ondermeer door andere profeten te lezen, bijvoorbeeld de Sloveen Slavoj Žižek, die onderhoudend schrijft en altijd goed blijft voor verrassende inzichten en nieuwe invalshoeken van waaruit je de problemen des levens kunt beschouwen en desgewenst re-framen.

Zo lees ik bij Žižek (2011:86) dat de fundamentalisten ons niet eens zouden kunnen bekeren, omdat ze “al zijn zoals wij, dat ze heimelijk onze normen al verinnerlijkt hebben en zichzelf daaraan meten.” Verrassend genoeg  – en dat vind ik het verfrissende aan Žižek – neemt hij twee regels verder meteen terug wat hij zegt, want wat volgens hem “de fundamentalisten werkelijk ontberen is paradoxaal genoeg een dosis van dat echte ‘racistische’ geloof in de eigen superioriteit.”

Gelukkig, ze zijn dus nog niet helemaal volmaakt, er valt toch nog iets te verbeteren. Alleen, de amish en tibetaanse boeddhisten erbij halen als voorbeelden van zuivere fundamentalisten in vergelijking tot de islamisten, vind ik slordig, want vergelijken van appels en peren.
De amish en de tibetanen zitten in hun eigen territorium en hebben geen geschiedenis van kolonisatie en gastarbeiderschap. Nu China Tibet heeft ingelijfd weet ik niet of die boeddhisten daar nog zo onverstoorbaar zijn als Žižek beweert. Een vietnamese (theravada) boeddhist stak zichzelf als protest in brand, 1963. Okay, hij nam geen andere mensen mee de dood in, maar effen en onaangedaan vind ik het allerminst.

zizek geweld_15prct gefopt met dooie mus
Als ik doorborduur op wat Žižek poneert, dan zou ik kunnen bedenken dat die fundamentalisten zo pisnijdig zijn, omdat ze – onze normen verinnerlijkt hebbende en zich daaraan metende – tot de ontdekking komen dat, 1) wij ons al lang niet meer aan die waarden en normen oriënteren en 2) dat wij hen, omdat zij zo naïef zijn dat wel te doen, eigenlijk maar sneue losers vinden.
Die fundi’s voelen zich zwaar bekocht omdat ze zich door ons een kat-in-de-zak blijken te hebben laten aansmeren, hoe je het ook wendt of keert: zij kunnen nooit winnen en zullen nooit worden als wij. Dus beginnen ze maar voor zichzelf, een heus kalifaat.

Ze zijn niet jaloers op ons, maar ze misgunnen ons te genieten van wat wij hebben – en zij blijkbaar niet, zonder te weten wat dat is – en daarom, zegt Žižek als ik hem goed begrijp, is er hier geen sprake van jaloezie of afgunst, maar moeten we van ressentiment spreken: zij kunnen het simpelweg niet hebben dat wij genieten. Waarvan wij genieten, dat weten wij net zo min als zij. Ik weet het eerlijk gezegd zelf ook niet helemaal: waar geniet ik nou 24/7/365 van? Het hóórt wel.

In ieder geval is Žižek (De Groene, 22.01.2015:26) van mening dat de aanslag op Charlie Hebdo niet mag worden beschouwd als een “ ‘gruwelijk voorval van voorbijgaande aard’. Deze aanslag volgde een zeer precieze religieuze en politieke agenda, en maakte als zodanig deel uit van een veel groter patroon. Uiteraard moeten we niet overreageren, als daarmee althans wordt bedoeld dat we niet ten prooi mogen vallen aan blinde islamofobie – maar we moeten dit patroon wél meedogenloos analyseren.” Let wel: we moeten hen meedogenloos analyseren, niet onszelf, maar vooral hen.

“Feitelijk is het gevoel van angst en wantrouwen tegenover de islam in alle westerse landen aanwezig, maar het modelleert zich en wordt beleefd volgens de geijkte voorstellingen van de politieke cultuur van elk land afzonderlijk. De choquerende elementen zijn van land tot land totaal verschillend, maar ieder land schrijft de islam een essentie toe die anders geaard is dan die van de westerse cultuur, hetgeen een enigszins paradoxaal element inbrengt: de islam wordt om de meest uiteenlopende redenen afgewezen maar tezamen vormen die redenen een soort negatieve Europese identiteit.”
Olivier Roy (2006:43): De islam en de scheiding van kerk en staat

Wat mij aan menige ‘analyse’ aan de hand van de aanslag van 7 januari irriteert en ongemakkelijk maakt, is het gevoel dat mij door zogenaamde experts wordt opgedrongen en door autoriteiten aangepraat onze manier van leven maar beter kritiekloos goed te vinden, omdat zij – de slechteriken dus – ons onze manier van leven blijkbaar misgunnen. Niet miezen en mauwen: dan doen wij het dus per definitie buitengewoon goed.
Dat is net iets subtieler dan wat ik de laatste tijd vaak om me heen hoorde: reken maar dat de politici deze aanslag goed uitkomt, zij spinnen er garen bij, want het klootjesvolk is weer bang en heeft een externe vijand, zodat de aandacht van het politieke geklungel wordt afgeleid. Nu kunnen ze ons weer afknijpen, want wij hebben de politici nodig voor onze veiligheid. Paradoxaal en ergerlijk genoeg is wel dat hun incompetentie de omstandigheden schept die hun werk verschaft, omdat het gros van de massa naar hen opkijkt om raad en leiding. CH_houel 30prct

meedogenloze analyse
Ik vind Žižek daarom zo verfrissend schrijven, omdat hij mij door zijn stellingnamen en formuleringen vaak automatisch verleidt tot het stellen van een tegenvraag. Als hij zegt dat wij de fundamen­talisten meedogenloos moeten analyseren, denk ik meteen: waarom onszelf niet even meedogenloos geanalyseerd? Wat is er zo benijdenswaardig aan onze leefwijze en de manier waarop wij onze planeet inrichten en uitbaten, dat het hen tot razernij brengt? Althans volgens schrijvers als Žižek en een Pascal Bruckner (in Trouw 17.01.2015).
Hoe weten Žižek en Bruckner overigens zo stellig dat “de” islamisten ons onze manier van leven en met deze planeet omgaan zo benijden? Hebben ze dat van die islamisten persoonlijk te horen gekregen of nemen ze dat maar voor gegeven aan?

Stel dat we onszelf aan zo’n meedogenloze analyse zouden onderwerpen als die Žižek voorstaat om op de terroristen los te laten. Wat zouden we kunnen ontdekken? Dat onze democratie is uitgehold en dat we feitelijk zijn uit- en overgeleverd aan naamloze, anonieme financiële conglomeraten die mondiaal de dienst uitmaken en aan de touwtjes trekken, terwijl onze politici niet meer zijn dan ledenpoppen en schmierende toneelspelers? Dat wereldwijd oligarchen (inclusief arabische en chinese) de zaakjes bekokstoven en onderling bedisselen? Dat zo’n “kredietcrisis” evengoed onderdeel is van een mondiaal business plan om ons – het klootjesvolk – stelselmatig uit te melken, te beroven en structureel in angstige onzekerheid te houden.
Zouden we ooit tot zo’n inzicht kunnen geraken? Zouden we het onder ogen durven zien? Zou dat niet al te pijnlijk, zelfs onverdraaglijk, zijn? Zouden onze vrije media dat durven erkennen en mogen beschrijven? Ik vraag het me af. Žižek schrijft – om in zijn vakjargon te spreken – een ‘inzichtgevende therapie’ voor als het om de islamisten gaat, maar zouden wij zo’n behandeling kunnen verdragen. Is onze ego-sterkte daar robuust genoeg voor? Wat wij gewoonlijk krijgen is hooguit een ‘ondersteunende therapie’, dus: een pappen-en-nathouden-behandeling.

complotdenken
Indien we de islamisten aan een meedogenloze analyse onderwerpen, dient dat om een satanisch complot aan het licht te brengen en hen als immorele baarlijke duivels aan de kaak te stellen. Iedereen die de financiële biotoop aan zo’n meedogenloze analyse zou onderwerpen – gesteld dat we die kans überhaupt zouden krijgen – die wordt vermoedelijk binnen de kortste keren  weggezet als gevaarlijke complotdenker en wanneer zo’n analist te dicht bij het deksel van de beerput kwam, zou hij hoogstwaarschijnlijk ‘’geneutraliseerd’’ worden; misschien letterlijk verzopen in de gier die hij kon ontdekken. Je moet tenslotte onderscheid maken tussen sociale onrust en sociale onrust.

Financiële massavernietigings-wapens zaaien een heel ander soort verderf en brengen een totaal ander soort naargeestigheid met zich. Een beschaafde, juridisch formeel gelegaliseerde en politiek gefaciliteerde welteverstaan.
Waarom worden klokkenluiders als Edward Snowden, Bradley Manning, William Binney en Thomas Drake zo keihard meedogenloos onder de grond geschoffeld? Wiens belangen bedreigen zij vooral?
Waarom trekken zo veel jongelui uit ons paradijs naar de slagvelden in Syrië (zie bijvoorbeeld recent Sarah Birke in de NYRoB)? Wat hopen ze er te vinden dat ze in ons luilekkerland blijkbaar niet kunnen krijgen? Meet Žižek niet met twee maten als hij het heeft over de Oekraïners (“Barbarism with a human face”) en de islamisten?

‘’[D]at veel dingen in deze wereld om seksualiteit draaien, of preciezer gezegd om begeerte, daar was ik net zozeer van doordrongen als ieder ander …… seksualiteit werd misschien, zoals zoveel dingen en bijna alles in deze wereld, overschat; misschien was het een list, bedoeld om de wedijver tussen mannen en de omloopsnelheid van het geheel op te voeren. Misschien ging er in seksualiteit wel niets meer schuil dan in een lunch bij Taillevent of een Bentley Continental GT.’’
Michel Houellebecq (2006:159): Mogelijkheid van een eiland

pornografie & psychoanalyse
Slavoj Žižek heeft doorgeleerd voor psychoanalyticus, dus als hij het over analyses heeft, is het niet gek ook aan psychoanalyse te denken. Vreemd dat niemand die slechte pornografische afbeeldingen, die voor satire moeten doorgaan, in verband brengt met nauw verholen seksuele aberraties bij de tekenaars. Waarom vergasten zij ons op zoveel vaak erbarmelijk slecht-getekende pornografische prenten van er als arabieren uitziende harige wezens en komen ze ermee weg ons dat als satire te verkopen? Vanwaar deze cartoonisten-obsessie met kinky sexualiteit, die vaak aan schier ziekelijk racisme lijkt te raken? Zit er niet iets fundamenteel fout bij die jongens? Me dunkt dat het voor een psychoanalyticus als Žižek gefundenes Fressen moeten zijn?

“Steunend op een massale niet-aflatende immigratie versterkte het mohammedanisme zijn positie in de westerse landen bijna in hetzelfde tempo als het elohimisme; het richtte zich in de eerste plaats op de bevolkingsgroepen van Maghrebijnse en zwart-Afrikaanse afkomst, maar kende toch ook een toenemend success bij de ‘rasechte’ Europeanen, dat volledig toe te schrijven viel aan het machismo dat de godsdienst uitdroeg.”
Michel Houellebecq (2006:306): Mogelijkheid van een eiland

anti-semitisme
Via racisme en psychoanalyse kom je vanzelf bij anti-joodse gevoelens (anti-semitisme is niet zo’n goede term, omdat arabieren etnisch gesproken immers ook semieten zijn). Kan het zijn dat deze bizarre cartoons en hun obsessieve makers evengoed geduid kunnen worden met behulp van wat in de psychoanalyse ‘verschuiving’ heet? Verschuiving is een verdedigingsmechanisme waarbij de (agressieve) impuls (anti-joodse sentiment) niet wordt afgeweerd, maar de uiting van de impuls tegenover een ander object wordt geuit. Op anti-semitisme (in de zin van anti-joodse gevoelens) rust zo’n zwaar taboe dat die uiting wel moet worden verschoven naar anti-vreemdeling en anti-moslim. Psychoanalyticus Žižek moet hierover toch interessante gedachten en theorieën in petto hebben?  Rabelais_80prct

receptie van ‘Soumission’
Houellebecq zal met zijn boek ongetwijfeld opnieuw open deuren intrappen, maar wat worden we daar behalve een ongetwijfeld goed geschreven en boeiend boek, wijzer van? Wat je ermee doet, hangt immers
af van je wereldbeeld, intellectuele bagage en interpretatiekaders.
Last but not least: bij de receptie van een roman speelt het sociopolitieke klimaat, de maatschappelijke atmosfeer, een zeer belangrijke rol.

Houellebecq lezen, zo bedacht ik onlangs, voelt soms als ronddolen een lunapark dat door Rabelais zou kunnen zijn geïnspireerd en ontworpen, om vervolgens door Jan Steen en Jeroen Bosch ge-photoshopped te worden, terwijl ze alle vier een flink stuk in de kraag hadden. Citoyenquatre.

“Gezien het heersende sociaaleconomische systeem, en vooral ook gezien onze filosofische uitgangspunten, is het duidelijk dat de mensheid op een catastrofe afstevent, die we elk moment kunnen bereiken en die verschrikkelijk zal zijn; feitelijk is het al zover. Het individualisme leidt noodzakelijkerwijze tot moord en ellende. Het enthousiasme waarmee we dat verlies begroeten is opmerkelijk, echt heel curieus. De geleidelijke ontbinding, in de loop der eeuwen, van de sociale familiale structuren, de toenemende neiging van individuen om zichzelf te zien als geïsoleerde deeltjes die onderworpen zijn aan de botsingswet, als tijdelijk samenklonteringen van kleinere deeltjes …. dat alles maakt elke politieke oplossing uiteraard onmogelijk.”
Michel Houellebecq (2004:151): De koude revolutie


LITERATUUR
etcetera:

Jan Techau (2015): “Het Westen zal zich vooral onderwerpen aan zijn kleinzielige zelf” / Volkskrant 29.01.2015 / http://www.volkskrant.nl/opinie/het-westen-zal-zich-vooral-onderwerpen-aan-zijn-kleinzielige-zelf~a3839605

Michel Houellebecq (1999/1998): Elementaire deeltjes / Amsterdam: Arbeiderspers / isbn: 90 295 2156 2 (hbk)

Michel Houellebecq (2004/1991): De koude revolutie / Amsterdam: Arbeiderspers / isbn: 90 295 2257 7 (hbk)

Michel Houellebecq (2006/2005): Mogelijkheid van een eiland / Amsterdam: Arbeiderspers / isbn: 90 295 6274 9 (hbk)

Slavoj Žižek (2011/2008) : Geweld / Amsterdam: Boom / isbn: 978 90 8506 749 8 (pbk); vertaling uit het engels. In De Groene Amsterdammer staat een stuk dat grotendeels is samengesteld uit teksten in Geweld en passages die ook zijn te vinden in een artikel uit de London Review of Books (googelen op Žižek).

Olivier Roy (2006/2005): De islam en de scheiding van kerk en staat / Amsterdam: Van Gennep / isbn: 90 5515 647 7 (pbk); vertaling van La laïcité face à l’islam / Paris: Hachette / isbn: 2.01.279280.4

Olivier Roy (2004/2002): Globalised Islam. The search for a new ummah / London: Hurst / isbn: 1-85065-598-7 (pbk); ook dit boek is bij Van Gennep in vertaling uitgebracht

Olivier Roy http://www.trouw.nl/tr/nl/4496/Buitenland/article/detail/3680650/2014/06/29/Olivier-Roy-Djihadisten-in-Europa-zijn-eenlingen.dhtml

Sarah Birke (2015): How ISIS Rules / New York Review of Books / February 5 – 18; vol. LXII, nr.2, pp. 26-28

David Bromwich (NYRoB, 2014:4,6 ), bespreekt een documentaire over Snowden (Citizenfour) waarin de laatste mens treffend wordt beschreven met het zinnetje: “ … otherwise judicious persons who want to get on with their business head-down and not be bothered.”

Pascal Bruckner: “Dit is een oorlog tegen onze vrijheid” interview in Trouw, 2015, januari 17

 

INTERESSANT om in dit kader ook te lezen:

Abram N. Shulsky: Gebiert der Liberalismus seine ideologischen Gegner selbst? in Internationale Politik 6, November/Dezember 2014, S. 114-123

“Es ist dem ‘Sieg’ des Liberalismus etwas Bemerkenswert zu eigen: Ihm sind in den zwei Jahrhunderten seiner Geschichte trotz seines relativen Erfolgs beständig Gegner entstanden. … Bei allen Unterschieden einte diese ideologischen Gegenbewegungen ein gemeinsames Gefühl: Dass die besondere Bedeutung, die der Liberalismus dem Eigeninteresse des Einzelnen im Gegensatz zum Gemeinwohl zuweist … ihm etwas Unedles verleiht. Dass er potenziell oder tatsächlich Ungerechtigkeit, auβerdem Choas oder sogar Anarchie Voorschub leistet – auf jeden Fall aber die Gesellschaft schwächt.   ……
[W]enn das Konzept der liberalen Demokratie überhaupt eine Bedeutung hat, dan doch wohl die, dass der Glaube als Privatangelegenheit zu gelten hat, aus der sich der Staat so weit wie möglich heraushalten soll. Die Fähigkeit des Islam dagegen, groβe Mengen von Anhängern zu mobilisieren, scheint auf der genau entgegengesetzten Auffassung zu beruhen.   …….
Auf diesem Hintergrund können wir auch den Islamismus besser verstehen – als eine von vielen ideologischen Bewegungen gegen den Liberalismus. Im Unterschied zu den anderen Gegenbewegugen jedoch nimmt der Islamismus eine göttliche Legitimation für seinen Opposition in Anspruch.  …. “

Shulsky’s artikel zwaluwstaart mooi met een bespreking door Guillaume Boccara van twee boeken van Jean-Loup Amselle, in L ‘Homme no. 211, 2014 141-156: Pour une anthropologie du capitalisme différentialiste.

Ik attendeer op noot 6 (p. 146), die aandacht besteedt aan het werk van de antropologe Andrea Muelebach.
Zowel Shulsky als Boccara/Muelebach behandelen een thema (centri-fugale versus centri-petale tendensen en ‘politiek-financiële manoeuvres/manipulaties’ die daarop gericht lijken) dat voor ‘het project Europa’ van vitaal belang is. Kort door de bocht samenvattend, immers: Europa is enerzijds een neo-liberaal project van ieder-voor-zich en graaien-wat-je-kunt, terwijl ons tegelijkertijd chanterend ingewreven wordt dat we solidair (in een héél aparte betekenis van het woord ongetwijfeld: het draait altijd uit op betalen, maar aan wie we betalen en waarvoor, wordt nooit echt duidelijk) moeten zijn met lidstaten als Griekenland, Spanje en meer “globaliserings- en moderniserings-losers”). De resulterende spanningen worden min of meer gekanaliseerd en frustraties worden afgewenteld, door vijanden te creeëren, desnoods middels provocatie, zoals door en via Charlie Hebdo gebeurde – zo kun je het proces tenminste naar mijn overtuiging ook framen – hetgeen resulteerde in de bekende uitbarsting op 7 januari. Wie spinnen garen bij zo’n verziekte maatschappelijke situatie en wie varen en wel bij zo’n naargeestige leefsfeer?
Bij Muelebach en Boccara komt onder andere een vergelijking tussen Afrika en Latijns-Amerika aan de orde: Afrika > secessies en bloedige strijd, versus Latijns-Amerika, met overheersend de vrees voor balkanisatie en de natiestaat als politiek concept. Heeft dit wellicht te maken met welke koloniale mogendheden de respectieve continenten destijds vooral koloniseerden en de respectieve invloeden / mentaliteiten / overgeërfde staatsinrichtingen, de politieke infrastructuur, die daaruit voortvloeiende nog steeds werkzaam zijn? Belangrijk is vanzelfsprekend ook hier de vraag wie vandaag de dag belang hebben bij onderlinge wedijver en oorlogen tussen naties/staten……

Tariq Ali on ‘Charlie Hebdo’ / ‘It didn’t need to be done’ London Review of Books, Vol. 37 No. 3 · 5 February 2015

Ik citeer uit de LRoB: “In the week following the atrocities, a wave of moral hysteria swept France. ‘Je suis Charlie’ became almost obligatory. The Hollande/Valls message was simple: either you were for the magazine or for the terrorists. Quite a few, now as in 2001, were for neither.   ……….

Slowly, a more critical France is beginning to speak up. An opinion poll two days after the big march revealed a divided country: 57 per cent were ‘Je suis Charlie’s, but 42 per cent were opposed to hurting the feelings of minorities. Some of the latter might have been thinking of the blanket publicity for Michel Houellebecq and his new novel, Soumission, on TV and in print in the week preceding the attack on the magazine. Those with longer memories might have recalled Houellebecq’s statement in 2001, which laid the basis for the title of his latest offering: ‘Reading the Quran is a disgusting experience. Ever since Islam’s birth it has been distinguished by its desire to make the world submit to itself. Submission is its very nature.’
Replace the Quran with the Old Testament and Islam with Judaism and you would be locked up in France today, as some have been, including a 16-year-old schoolboy who parodied Charlie Hebdo. A satirical magazine, it appears, cannot be satirised. …….

David Cameron and other Western leaders insist, as they do after every outrage, that the problem is radicalised Islam and therefore the responsibility lies within the religion. (Why was Catholicism never blamed for the IRA offensives?)
The real problem is not a secret: Western intelligence services regularly tell their leaders that the radicalisation of a tiny sliver of young Muslims (more work for the security services in Britain and France than for al-Qaida or ISIS) is a result of US foreign policy over the last decade and a half. Some of these Muslims have been happy to acquire new skills and priorities while fighting in Bosnia and, more recently, Syria.”

Marijn Kruk: Jihadisten van eigen bodem in Knack nr. 4; 2015: 68-73

 
Leave a comment

Posted by on februari 1, 2015 in Uncategorized

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,