RSS

Category Archives: Uncategorized

De “G” van Gregor en de “S” van Samsa ?

 

‘ Gregor Samsa, om mee te spellen, voor Duitsers? Vind je dat niet ietwat té?’

  • ‘ Nou neen, hoezo? Kafka was een groot Duitstalig schrijver, uit Bohemen. Wat is er verkeerd aan om daar als Duitser aan herinnerd te worden? Zeker nu Duitsland meer en meer aan een Kafka-land doet denken. Net als heel West-Europa trouwens.’

‘ Wanneer kwam je erachter dat Gregor Samsa in feite de Davidster op kreeg? Op een ochtend wordt hij wakker en is hij geen mens meer maar een insect, een jood. Nauwkeuriger: een tot-jood-gemaakte. Als je De metamorfose eenmaal in dit frame hebt gelezen, kun je het verhaal moeilijk nog anders duiden. Tenminste, ik kan het niet meer. Ik kan me niet herinneren deze interpretatie ooit eerder te zijn tegengekomen.’

  • ‘ Ik ook niet, maar ik wil dat niet uitsluiten. Misschien dat ik het me niet herinnerde, tot voor kort. Dat kan. Nu kwam het in ieder geval voor mij als een verrassing en toch ook weer niet. Het verhaal laat zich gewoon niet anders lezen. Ik vermoed dat de toeslagen-affaire het laatste zetje gaf. Die soap is als het ware een versie van Het proces en Het kasteel , in elkaar geschoven. Iedereen een beetje medeplichtig.
    Het idee van Gregors “omkatting” van mens naar insect, kever, parallel aan het omkatten van Duitser, Fransman, Nederlander, of Rus enzovoorts, naar jood, moet al langer in mijn voorbewuste hebben gesluimerd, het kwam er alleen niet uit. Misschien door zelfcensuur, wie zal het zeggen. Het was volgens de canon gewoon een bizar verhaal; normaal voor een schrijver als Kafka. Terwijl je best beter had kunnen weten. Of anders weten.
    Maar dat is wat er gebeurde en wat Kafka voorzag en voorvoelde en wat hij in de metamorfose beschrijft. Geloof ik tenminste. Ik weet bijna zeker dat Kafka het rampzalige scenario dat zich zou ontwikkelen, voorvoelde. Alleen kon hij er toen nog geen woorden aan geven. Er waren er meer die bange vermoedens koesterden en sommigen poetsten dan ook net op de tijd de plaat. Nabokov beschrijft ergens dat Gregor zich niet realiseerde dat hij vleugels had en dus (fysiek) had kunnen wegvliegen.’

‘ De metamorfose was in 1912 af en werd in 1914 gepubliceerd. Van 1918 tot 1933 was de Weimarrepubliek en op 30 januari 1933 werd Adolf Hitler de nieuwe Rijkskanselier van Duitsland, dat is 30 jaar na de publicatie van Kafka’s verhaal.’

  • Ja, juist, Hitler kon de Metamorfose dus hebben gelezen en dat zou hem op het idee kunnen hebben gebracht dat joden schadelijke insecten-in-mensengedaante waren en verdelgd moesten worden. Zou daar een geloofwaardig verhaal in zitten, denk jij?’

‘ Waarom niet? Zeker in deze naargeestige tijden van identiteitsdenken en fantasieloos bot racisme, aan beide kanten. Overigens kregen joden die naar Amerika waren uitgeweken ook daar te maken met discriminatie. Zo hadden Amerikaans universiteiten bijvoorbeeld lange tijd een numerus fixus voor joodse studenten. Dat weten de meeste mensen hier niet eens. ’

  • ‘ De huismeid vindt Gregor op een ochtend dood, uitgehongerd en uitgedroogd: ”Sehen Sie nur mal an, es ist krepiert; da liegt es, gans und gar krepiert!” Ze spreekt over Gregor als over een “het”. Tja, dat is beslist geen vrolijk einde. Geen verhaal om met de Kerstdagen te lezen.‘

‘ Hoewel, hoewel, de familie fleurt na Gregors dood op en vooral zijn zuster Grete, die tot weelderige (üppige) vrouw is uitgebot en die nodig aan de man moet worden geholpen  “ …. die Tochter als erste sich erhob und ihren jungen Körper dehnte.“  Kortom, het leven gaat gewoon verder.’

  • ‘ In feite was het met de hutu’s en tutsi’s niet anders, of met de bosniaks en cetniks en de turken met de armeniërs. Die ewige Wiederkunft des Gleichen. ‘

 

 

https://www.mentalfloss.com/article/65675/12-unsettling-facts-about-metamorphosis

https://www.frustfrei-lernen.de/deutsch/die-verwandlung-analyse-interpretation.html

 

 

 
Leave a comment

Posted by on december 4, 2020 in Uncategorized

 

Is “reductionisme” per se altijd onwenselijk en suffig …?

 

 

‘ Ja, ja, erg slim, de keuzes die Milton Friedman bepleit, zijn de keuzes wat eerst te dereguleren en privatiseren. Dat kun je keuzes noemen, ja, natuurlijk. Wat een bak zeg.’

  • Okay, net als Ford die zei: de consument kan iedere kleur auto kiezen, als het maar zwart is. Zucht, kreun, zucht. Het zijn taalkundig beschouwd vast keuzes, maar verpakt en gemarketingd, natuurlijk. Zoals alles in het verlichte Westen vandaag de dag gemarketingd wordt. Dat legt Victor Lamme aannemelijk uit. Politiek is volgens hem terug te brengen op (te reduceren tot) marketing. Dat hadden we zelf intussen eigenlijk ook al begrepen.’

‘ Een boeiend en gezellig gesprek vind ik het, tussen Baardewijk en Lamme. Het bevestigt mijn overtuiging die toch al stevig was en alleen maar toeneemt: dat verkiezingen nagenoeg hetzelfde zijn als kiezen tussen producten waarop door marketeers merkendifferentiatie is toegepast. Hoe nauwlettender ik de politiek volg, des te groter mijn overtuiging dat stemmen – zeker in dit systeem, zonder zicht op wat de pluchepoppetjes onder de radar dóen en zonder mogelijkheid tot correctie middels referenda tussentijds – weinig uithaalt. Het zijn de grote anonieme toko’s die aan de touwtjes trekken en de (meeste) politieke pipo’s hobbelen gedwee of gretig mee en beschouwen hun gig als niet meer dan een goedbetaalde klus.’

  • ‘ De cartoon van Oppenheimer verbeeldt mooi het getal drie voor de drie hoofdpunten die Victor Lamme opvoert: 1. we zijn hebzuchtig, 2. het is makkelijk om ons bang te maken, en 3. we zoeken veiligheid in de kudde. Kijk voor dat laatste naar vissen die in scholen gaan zwemmen tegen roofvissen, of zebra’s en gnoes die dichter opeen gaan staan of rennen als er leeuwen op ze jagen of als ze een rivier moeten oversteken en er krokodillen naar hun kuiten happen. De sukkelaars zijn de klos. Wat de hebzucht en angst aangaat, kun je die emoties momenteel in het kader van de Corona-Covid-soap voortdurend bespeeld zien worden door politici. Overal.’

‘ Dat ben ik met je eens – en de drie vogels van Oppenheimer haken zowel bij de actualiteit als bij de geschiedenis aan. Misschien dat Baudet alsnog tot een soort Alcibiadesje morft. Bijna alles kan in de politiek van nu. Wat dat betreft is de klassiek-Griekse ambiance waarin Oppenheimer zijn tekening situeert perfect aangevoeld. ‘

 

 

Ruben L. Oppenheimer – NRC dinsdag 24 november 2020

 

 

 
Leave a comment

Posted by on november 24, 2020 in Uncategorized

 

Tags: , , , , ,

Krijg jij ook tabak van de Corona-Covid-info en -voorlichting?

 

‘Het schijnt dat de tabakslobby alles in het werk stelt om te verhinderen dat Corona in verband wordt gebracht met roken. Vooral in de ontwikkelingslanden en vooral in Frankrijk schijnt de tabakslobby hyperactief.’

  • ‘Is er onderscheid tussen een ontwikkelingsland en Frankrijk, als het om sigaretten- en alcoholconsumptie gaat? Waarom dacht je dat in Nederland nooit een relatie tussen roken en infecties van de luchtwegen gelegd wordt? Zou de tabakslobby hier stilzitten denk jij?
    Het kwaadaardige bij tabak/sigaretten is dat het verslavend werkt – net als alcoholconsumptie – en dat de branche steeds nieuwe klanten krijgt, omdat ze kinderen en jonge mensen al jong verleidt tot roken en drinken. De oude rokers gaan dood, maar geen man overboord, want er staan horden verse slachtoffers klaar om als lemmingen aan de nicotine-Plus te gaan.’

‘In Frankrijk komt daar de alcoholconsumptie bij. De Fransman krijgt de wijn met de zuigfles en de speen ingegoten en geen Franse regering zal de wijnboeren tegen zich in het harnas willen jagen door permanent en aanhoudend te wijzen op de nadelige gezondheidseffecten van structurele alcoholconsumptie. In combinatie met zwaar en langdurig roken, zijn de catastrofale effecten op de volksgezondheid evident. Je moet er als politiek alleen niet de aandacht op vestigen.’

  • ‘ Natuurlijk niet, want tenslotte vangt “de overheid” (wie is dat toch, die overheid?) miljarden aan accijnzen op alcoholica en tabakswaren. En roken en drinken is bovendien zo gezellig en stoer. Het hoort bij een life style. Hoe staat het bijvoorbeeld met het percentage Fransen en exotische roots ten opzichte van de autochtone Fransen? Hoe is het met hun rookgedrag gesteld? Hoe is dat in Nederland? Minder/meer?’

‘Net als in Frankrijk zeggen ook de Nederlandse cijfers voor “oversterfte-vanwege-Corona” mij inmiddels niets meer. Wie en wat zit er achter die cijfers? Gaat het om (oude) rokers, vooral om allochtone rokers, om gewoontedrinkers (in Frankrijk komen geloof ik de meeste levercirroses van Europa voor). Dit zijn maar een paar vragen in verband met de Corona-soap.’

  • ‘Het is routine geworden, met die Corona-cijfers en Corona-als-oorzaak. Zelfs het neoliberalisme wordt aan het Coronavirus toegeschreven.’

‘En zal dus ook langer bij en onder ons vertoeven. Halleluja! Maak je borst maar nat.’

  • ‘Ik vind die combinatie-tegenstelling van oude mensen versus jonge mensen en Corona-besmetting zo idioot. Hoezo: de jeugd wordt gestraft omwille van de oudjes? Hoeveel vijftigplussers staan er nou te hossen in disco’s, of iedere avond en elk weekend compact geformeerd te smoezen in kroegen? Hoeveel 65-plussers gaan er hartstochtelijk naar super spread events, zoals pop- en hip-hop-festivals? Laat de jonkies lekker uit hun dak gaan – zorg er voor, als je dat tenminste kunt, dat ze niet nicotine- en alcoholverslaafd raken – en houd de oudelui uit de wind, die hebben sowieso andere hobbies en hartstochten dan de jeugdigen. Maar houd op met die larie- en kletskoek dat de ouderen als een molensteen om de nek van de jongeren hangen, omdat ze als “kwetsbaren” beschermd moeten worden, vanwege Corona! Dat heeft hier niets maar dan ook niemendal met elkaar te maken en het gebeurt ook helemaal niet.

    Echter! Waarom worden onze verpleeg-  en bejaardenhuizen en onze zorginstellingen niet Corona-Covid-proof gemaakt? Goede luchtfilters zijn duur, dat is misschien waar. Die kosten komen dan bovenop de kosten waarmee onze senioren de overheid opzadelen – vooral dat laatste wordt ons permanent ingewreven. Stel je voor dat de bankbobo’s daarom minder bonus zouden toucheren of dat er minder straaljagers kunnen worden aangeschaft. Wil de overheid onze dure oudjes stilletjes ruimen? Dat lukt die overheid dan aardig. In feite kraait daar geen haan naar en laat iedereen zich bij de neus nemen met sentimentele reportages en emo-verslaggeverij. Die raken meestal kant nog wal en snijden geen spaander hout.’

‘Zo’n foto, van een geplastificeerde knuffel – als ‘ie al echt is! – dat is intussen je reinste satire! Beschamend, en een rijk land onwaardig.’

 

De film The Insider gaat over een klokkenluider in de tabaksindustrie, die onthult welke chemische stoffen de tabaksfabrikanten in sigaretten stoppen om verslaving te creeeren.

<<  The Insider is a 1999 American drama film directed by Michael Mann, from a script adapted by Eric Roth and Mann from Marie Brenner’s 1996 Vanity Fair article “The Man Who Knew Too Much”. The film stars Al Pacino and Russell Crowe, with supporting actors including Christopher Plummer, Bruce McGill, Diane Venora and Michael Gambon.

A fictionalized account of a true story, it is based on the 60 Minutes segment about Jeffrey Wigand, a whistleblower in the tobacco industry,[2] covering the personal struggles of him and CBS producer Lowell Bergman as they defend his testimony against efforts to discredit and suppress it by CBS and Wigand’s former employer.

Though not a box office success, The Insider was praised for Crowe’s portrayal of Wigand, and Mann’s direction. It was nominated for seven Academy Awards, including Best Picture and Best Actor in a Leading Role (for Russell Crowe).  >>

 

The Man Who Knew Too Much –  Marie Brenner  in Vanity Fair, mei 1996

<<   Angrily, painfully, Jeffrey Wigand emerged from the sealed world of Big Tobacco to confront the nation’s third-largest cigarette company, Brown & Williamson. Hailed as a hero by anti-smoking forces and vilified by the tobacco industry, Wigand is at the center of an epic multibillion-dollar struggle that reaches from Capitol Hill to the hallowed journalistic halls of CBS’s 60 Minutes. Marie Brenner investigates.  >>

 

 

 

 
Leave a comment

Posted by on november 13, 2020 in Uncategorized

 

Tags: , , , , , , , ,