RSS

Tag Archives: David Harvey neoliberalisme

Corona, complotten en common sense (gezond verstand)

 

‘ Hoeveel geld hebben onze coronadoden de schatkist inmiddels gescheeld? ‘

  • ‘ Ah, je gebruikt een zin met diepte- en oppervlaktestructuur, zou Chomsky vermoedelijk zeggen. Dat woordje “schelen” vind ik hier slim, listig, gekozen; het kan zowel een positief als negatief saldo impliceren – louter financieel dan, want ik laat socio-emotionele grootheden buiten beschouwing. Tenslotte leven we in een neoliberaal georganiseerde maatschappij.’

‘ Precies. Hoeveel personen zijn er inmiddels dóór/met/aan corona overleden en hoeveel van hen hadden recht op een AOW en/of andere staatspensioenen? Dat is bekend, want dat wordt voortdurend bijgehouden – en gebruikt, alleen wordt ons niet aan de neus gehangen waartoe en wanneer. Big data staat voor niets.
Ik vraag me dit af, omdat dezelfde mantra’s over coronadoden en besmettingscijfers in de mainstream media blijven verschijnen en circuleren, zonder dat er bijvoorbeeld effectieve maatregelen worden getroffen om “de kwetsbaren” ècht en serieus te beschermen. Zoals het corona-proof maken van onze verpleeg- en bejaardenhuizen – net zo effectief corona-proof als de ruimtes van Tweede en Eerste Kamerleden, die er op staan dat zij in gegarandeerd corona-proofruimtes kunnen “werken.” En bovendien brandveilig. Hoeveel verpleeg-, verzorgings- en bejaardenhuizen zijn gecertificeerd brandveilig?

Een mogelijke suggestieve conclusie zou kunnen luiden: als er meer AOW’ers, andere Staatspensionado’s en -nada’s en uitkeringsgerechtigden (denk aan de Bijlmer– en vergelijkbare populaties) de pijp uitgaan, hoeft de Staat daar minder aan uit te geven. Zet dit af tegen de kosten die de overheid moet maken om de schijn op te houden dat hij óók om de oudjes geeft (door ic-kosten bijvoorbeeld) en je houdt een saldo over. Dat kan positief dan wel negatief uitvallen.

Vervolgens bekijk je de vervolgbeleidstappen van diezelfde overheid. Enfin, je kunt dit zelf verder uitwerken, en zo verfijnd en toegespitst als je maar wilt. Zeker wanneer je toegang en de beschikking hebt tot en over de relevante data, zoals de overheid die heeft. Plus de rekenfaciliteiten natuurlijk, en ook daar beschikt de Staat over. Welke frames er worden gekozen om de uitkomsten aan de massa te verkopen, is weer een enigszins apart verhaal. Daar voor zijn die afdelingen Volksverlakkerij en Regeringspropaganda opgetuigd.’

  • ‘ Kijk. Dit zou nou een mooi verhaal zijn voor dat nieuwe tijdschrift Gezond verstand – ik heb nog steeds geen exemplaar kunnen bemachtigen. Het hoeft niet eens om een echte “samenzwering” te gaan, maar dit ligt wel in die sfeer. Zo’n verhaal wordt nooit en te nimmer in de standaardmedia afgedrukt, terwijl het volgens mij wel degelijk een denkbaar scenario zou zijn. Ook als een blad als Follow the Money het zou brengen, zou het vermoedelijk meteen als Fake news (of érger) worden gediskwalificeerd.
    Grof gezegd: de Staat laat het virus het vuile werk opknappen – dat wil zeggen: de deplorables ruimen – en hoeft alleen maar passief toe te kijken en af en toe de “juiste geluiden” te maken, zodat iedereen blijft denken dat het virus de hoofdschuldige is, daarna de domme mensen die niet snappen dat ze mondkapjes moeten dragen en gezond leven en …. last but not least: dat we door een ware staatsman worden geleid, een crisismanager zonder weerga, die ons aller welzijn, heil en voorspoed, vóór op het netvlies heeft staan.’

‘ Nou, dat laatste vind ik overdreven, want als je denkt aan degene aan wie ik vermoed dat je denkt dan heeft die juist helemaal niets met netvliezen of iets wat met visie te maken heeft. Maar ik snap de porté van je betoog.’

  • ‘ Best. Daar gaat het mij om. O ja, die oppervlakte en dieptestructuren van Chomsky zijn leuk om je in te verdiepen. Dan ontdek je pas hoe dubbelzinnig, veel, zo niet de meeste, taaluitingen die we bezigen, zijn. Ik meen dat Chomsky als een voorbeeldzin geeft: “Je hebt geluk als je haar voor jou kunt laten werken.” Dat kan betekenen dat je boft wanneer je haar kunt strikken om voor jouw bedrijf te komen werken, maar het kan net zo goed betekenen dat ze al bij je op de loonlijst staat, en dat iemand die haar kent zegt: nou, je boft als je haar zover kunt krijgen dat ze op haar werk iets zinnigs gaat doen – als je haar voor de zaak aan het werk krijgt. De eerste betekenis is oppervlakte en de tweede diepte. In het geval van de staat en de coronadoden, zullen de meeste mensen waarschijnlijk alleen denken aan het geld dat de Staat uitgeeft ten behoeve van corona-patiënten en niet hoeveel besparingen dode corona-slachtoffers de Staat opleveren. ’

‘ Juist. De vraag: hoeveel geld hebben de coronadoden de schatkist gescheeld, maakt de berekening bovendien een stuk eenvoudiger, omdat het gedoe en de haarkloverij rond onderliggend lijden en zo, niet meer nodig is. Geen voodoo rondom onderliggend lijden en wat al niet: gewoon turven, tellen, en dat is het verhaal. Je onderscheidt simpelweg tussen AOW’er en niet AOW’er en verfijnt dat verder met als leidraad: hebben/hadden ze wel/geen recht op een staatspensioen. Dat levert objectieve informatie op.’

  • ‘Dat zou weleens tot verrassende inzichten kunnen leiden. Neoliberalen zien er geen been in zelfs een steen onder de druivenpers te leggen, wanneer ze denken dat er sap, dus winst en rendement, uit valt te wringen.
    Zo’n tijdschrift als Gezond verstand kan eigenlijk volstaan met het produceren en genereren van andere, alternatieve, versies van de routematig gebruikte in de mainstream media. Dat kan nog onderhoudend zijn ook, en wie weet stimuleert het de gretigheid naar lezen.’

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

Islamitisch onderwijs in Nederland

 

Signe Wilkinson  –   cartoonist

 

‘Waarom presteert het islamitisch onderwijs in Nederland zo goed en steeds beter? Waar ligt dat aan? Wordt dat niet onderzocht? Kan het aan de positie en status van de leerkracht liggen? Die was in Nederland ooit – voordat het neoliberalisme ook hier staatsideologie werd – prima. Hoe zit dat op islamitische scholen? Valt daar iets van te leren? ’

‘ Ik heb kort geleden weer een verzoek om “bijles” te geven – tegen zeer aantrekkelijke tarieven – afgewezen,’ vertelt Zohra. ‘ Waarom? Ik heb het lang gedaan, bijles geven, maar daarmee help ik dit funeste onderwijssysteem in stand houden, want de scholen gaan strijken met de eer voor resultaten waar ik voor heb gewerkt en waar ik – met liefde trouwens – in investeer. Voor de kinderen vind ik het beroerd, daarom heb ik het zo lang gedaan, maar het is funest. Ik wil niet in dit neoliberale systeem investeren, maar in de kinderen.’

Rinne: ‘ Mag ik inhaken met een ogenschijnlijk zijdelings thema op dit gebied? In de Volkskrant van 11 december staat een stuk over het succesvolle islamitische onderwijs:  “ Islamitisch onderwijs groeit: aantal leerlingen in tien jaar tijd met 60 procent toegenomen, en de Cito-scores worden almaar beter.” Nu vind ik het vreemde – intussen vind ik het meer dan vreemd: het neemt groteske proporties aan ! – dat ook in dit artikel niets staat over al die zaken waar het naar mijn overtuiging om draait, en die bijvoorbeeld worden genoemd in het NRC-artikel van 7 december: “Er zijn wel leraren, maar ze staan niet voor de klas.”  Ik doel op de behandeling, de bejegening van de leerkracht.
Alles over Cito-scores, maar niets over het verloop van en de behandeling van leerkrachten. Terwijl het dáár natuurlijk om draait. De leerkracht wordt in het huidige systeem net als alle andere arbeidsfactoren als commodity beschouwd en behandeld. Lees het maar na bij o.a. David Harvey (ISBN: 0-19-928326-5, pagina 167-168 en passim), ik citeer parafraserend: “Individuals enter the labour market as persons of character, as individuals embedded in networks of social relations and socialized in various ways, as physical beings identifiable by certain characteristics, and as living beings. For capitalists, however, such individuals are a mere factor of production. Workers are hired on contract, and in the neoliberal scheme of things short-terms contracts are preferred in order to maximize flexibility.”
Onderwijsmanagers trekken hier en daar een blik docenten open en universiteitsmanagers – zie bijvoorbeeld Leiden! – richten zich overijverig op het vergroten van de omzet: meer studenten-klanten, meer en grotere gebouwen. Dat wil zeggen: bulk-aantallen studenten, die forse fees betalen. Er worden studenthuizen gebouwd tegen de klippen op. Dus trekt zo’n universiteit veel studenten (en docenten!) die elders niet aan de universiteit worden toegelaten – eufemistisch geformuleerd: geen premium quality dus.

Veel volk is profijtelijk voor de gemeentepolitici (burgemeester en wethouders worden betaald naar het aantal inwoners in hun gemeente), de onderwijsbureaucraten en – managers, en de projectontwikkelaars, de laatsten willen wel bouwen; hoe meer hoe beter. Er worden blokkendozen uit de grond gestampt, die vooral een doel dienen: intensieve mensenhouderij.

Echter: “Verdichting” (veel mensen per m2) komt het woon- en leefgenot van de burger zelden ten goede. En, een universiteit kan zich natuurlijk veel beter op onderwijs- en onderzoekskwaliteit richten, waarna omzetvergroting bijna vanzelf volgt, vanwege de reputatie die valt af te meten in kwaliteitspublikaties en hooggewaardeerde docenten, die zelf niet eens hoeven mee te draaien in het publicatie-circus-gebeuren, maar die wel valide op didactische kwaliteiten gewaardeerd zouden kunnen worden. Lees onder andere teksten van een Eelco Runia.
Harvey beschrijft de pernicieuze gevolgen van het neoliberalisme in die maatschappelijke domeinen waar commodificatie uit-de-aard-van-de-zaken waarmee we op die gebieden werken, te maken hebben, niets heeft te zoeken. Commodificatie is wezensvreemd aan die betreffende grootheden, entiteiten en processen.
Het neoliberalisme is helemaal geen containerbegrip, geen black box. Integendeel. Het laat zich keihard operationaliseren, via valide en betrouwbare indicatoren die meten wat ze geacht worden te meten. Je moet het alleen wel oprecht willen natuurlijk. ’

‘ Jij werd zonet getriggered door de column van Jean-Pierre Geelen in de VK,’ merkt Willemijn op. ‘Met name de laatste zinnen: “Voortaan denk ik even na voor weer een bestelling. Als Ricky [een pakjesbezorger] bij mij aanbelt, neem ik het pakje voor de buren aan, zodat hij betaald krijgt zonder te hoeven terugkomen. Een kop koffie kan hij krijgen. En een kaartje voor de film.” Dit klinkt sympathiek, maar aan de situatie van Ricky verbetert hierdoor niets. Integendeel, het is pappen en nathouden. Met de beste bedoelingen. Net zoals Zohra’s bijlessen het onderwijssysteem zouden blijven pappen en nathouden.’

Rinne: ‘ Precies. Dus ik zou zeggen: onderzoek het succesvolle islamitische onderwijs op discriminerende indicatoren en succesfactoren, waarop het zich duidelijk positief onderscheidt van het Nederlandse openbare onderwijs. Het gebeurt nota bene hier, in Nederland! Zijn er geen onderwijscultuur antropologen?
De behandeling, bejegening, van leerkrachten lijkt met in dezen een zéér belangrijke. Waardoor komt het dat islamitische scholen steeds beter gaan scoren? Religie is in deze context ongetwijfeld een vitaal ingrediënt voor een robuuste identiteit, maar hoe wordt zo’n identiteits-drager verder bejegend? Als individu of als productiefactor, een fte, een commodity? Ik vraag me bijvoorbeeld af hoeveel islamitische scholen (vrijwillig) meedoen met de lerarenstakingen.’

Zohra: ‘ Het is inderdaad bizar wat er bij en met ons onderwijs gebeurt. Rinne heeft een belangrijk punt gemaakt: waaraan ligt het dat het islamitische onderwijs het in Nederland blijkbaar zo goed doet? Waarom wordt dit niet grondig onderzocht? Het speelt zich onder onze ogen af en het Nederlandse onderwijs kan échte innovatie – let wel: échte, dus geen verdienmodel-junk-vernieuwingen – zó goed gebruiken.’

Willemijn grinnikt: ‘ We hebben nog niet zo heel lang geleden met een groep van ons extra-curriculaire Hagenpreek-college de film Death of a Salesman van Arthur Miller (opnieuw) bekeken. Dat was niet toevallig.’

‘ Je zou iedereen zo’n Hagenpreek-college gunnen,’ zegt Rinne, ‘maar laten we het in godesnaam niet-commercieel klein en beautiful houden.’

 

Bill Bramhall  –  editorial cartoonist

 

 

Tags: , , , , , , , ,