RSS

Tag Archives: Jan Drentje historicus

Een visionair, zonder visie? Maar dat is toch een ideoloog!

 

‘ Hoe komen wij hierop? Wel omdat zowel de econoom Dirk Bezemer als de historicus Jan Drentje bij dezelfde werkgever in Groningen werken, namelijk de Ru. Ze hoeven niet ver te fietsen om met elkaar een kop koffie te drinken.’

  • ‘ En omdat Drentje, voorzichtig gezegd, er een iets andere opvatting over en invulling van het begrip neoliberalisme op na lijkt te houden dan Bezemer. Drentje heeft het over een status quo, terwijl het bij Bezemer draait om transitie en transformatie – van kapitaal en vermogen, en soms vice versa. Dat wil zeggen: kapitaal transformeert naar vermogen en die transformatie zou je een transitie kunnen noemen. Die transitie dient het “aftappen en omleiden” (Bezemer bladzijde 36-37) van geld, rijkdom en welzijn van “arm” naar “rijk en nog rijker” en dat is precies het project van de neoliberalen. Bezemer: “De aandelenkoersen stijjgen en het aantal miljonairs neemt toe, terwijl tegelijkertijd de rijen voor de voedselbanken langer worden.” Kijk voor een recent voorbeeld voor hoe dit aftappen en omleiden van (vééél) geld o.a. in zijn werk gaat, naar deze recente aflevering van Lubach. Zo gaat dat dus: onder andere via het fop-frame van de klimaatwet, zogenaamd met investeringen ten behoeve van bestrijding van klimaatverandering.‘

‘ Bij Bezemer dus een flow, die zelfs in de geossificeerde toestand van vermogen, nog beweegt, namelijk door groei, zie Bezemer hoofdstuk 9.’

  • ‘ Jawel groei, maar pas op, groei omwille van de groei, want voor de vermogensbeheerders is de groei van de vermogens die zij beheren doel op zich, want direct gerelateerd aan hun remuneratie – Bezemer bladzijde 160-163: “Vermogensbeheer als verdienmodel.” ’

‘ Goed, sekian dulu dan maar. Ik zou zeggen bekijk de video van het gesprek tussen Dirk Bezemer en Paul van Liempt, lees Piketty er cursorisch op na en trek je eigen conclusies.

O ja, bekijk de tekening van Hajo de Reijger bij het stuk van Drentje eens goed: de cartoonfiguur, die op de VVD’er Rutte lijkt, heeft geen ogen, maar gebruikt een visie-vizier, zonder hetwelk het stekeblind is.’

  • ‘ Ja, treffend, die cartoon, precies zoals het in werkelijkheid is. Ik krijg een associatie met Polyphemos, en Gollum, a creature of darkness with very limited eyesight. Nog een dingetje: Bezemer trekt ten behoeve van zijn analyse en verhaal kapitaal en vermogen uit elkaar, terwijl Piketty (zie bladzijde 47 – 50) “capital” en “wealth” als inwisselbaar hanteert, zij het hier en daar met amendementen. Let op income als flow en capital als stock (Piketty: 50).’

‘ Zucht. Piketty is in totaal 685 bladzijden, gelukkig met een register, en Bezemer maar 317 – helaas zonder register, hetgeen ik als ergerlijk ervaar. Bovendien richt Bezemer zich bijna uitsluitend op Nederland, dat maakt het voor ons enigszins inzichtelijk waar de neolibs onder de Haagse kaasstolp mee bezig zijn. Terwijl ze ons compleet afleiden en bij de neus nemen met de Corona-Covid soap. Maar okay, ook de strekking van Bezemers betoog is samen te vatten als: kapitaal dat wordt onttrokken aan de reële economie en dat wordt opgepot als (getransformeerd naar/in) vermogen en niet wordt gebruikt, aangewend,’ voor de productie van goederen en het verrichten van diensten in en voor het algemeen belang, vergroot de inkomens-ongelijkheid, en de omvang van het Nederlandse precariaat.’

  • ‘ Piketty’s programma is heel ambitieus mondiaal-globaal qua oriëntatie en – echt Frans – van de longue durée. Bezemer reikt de Nederlandse nomenklatoera een stevig handvat waar ze zich met het oog op de komende verkiezingen nu al op kunnen oriënteren. Hij noemt bijvoorbeeld de rapporten die er liggen: Borstlap, Remkes en van het CPB. Daar kunnen ze meteen mee aan de slag, maar wat doen de labbekakken: lullige lolletjes uithalen. Zoals Groen Links met die 10.000-euro-stunt voor 18-jarigen van Klaver en – daar durf ik om te wedden – een lobby-propaganda toko in de arm neemt, die insteekt dat GL-burgemeester Femke Halsma de Nobelprijs voor de beste burgemeester van de wereld zou moeten krijgen. Eens kijken wat de SP dit keer voor stunts uithaalt. De laatse SP-prank, de PvdA’er Frans Timmermans als Brusselse veelvraat neerzetten, pakte helemaal verkeerd uit.
    Zet dit maar vast op de site en laat de jongelui er hun tanden in zetten, zou’k zeggen.’

‘ Groen Links ziet de verkiezingsbui hangen. Tenminste twee seniore Kamerleden (Bram Ojik en Kath. Buitenweg) haken af en wie weet hoeveel leden er opzeggen. Zo’n film als van Michael Moore ontnuchtert de groene-griezels natuurlijk danig, dus ze moeten wat. Weet je nog hoe de PvdA het probeerde met tientjes-leden? Alleen voor de stemmen. Pure armoe. In plaats van solide, stabiel en constant betrouwbaar werk te leveren, wachten ze op de laatste periode voor de verkiezingenen en gaan dan stunten. Alsof ze waspoeder verkopen. Hopeloos.
Nóg een dingetje. Nog een stukje van een econoom, maar eentje die ik niet begrijp, hoewel ik begrijp wat er staat. Ik kan namelijk met de beste wil van de wereld niet verzinnen hoe Rotterdams econoom Bas Jacobs aan een (positief nog wel) getal voor het financieel rendement van onderwijsinvesteringen komt. Welke indicatoren worden er bij die berekening bijvoorbeeld gebruikt? Ik citeer uit zijn NRC-stukje: “Het financieel rendement van onderwijsinvesteringen stijgt al jaren voor alle onderwijsniveaus, van basisschool tot universiteit. Het rendement op een euro die wordt geïnvesteerd in onderwijs bedraagt gemiddeld zo’n 8 procent.”
Wat stop je er in en hoe komt dat er uit, in de zin dat je van rendement kunt spreken. Als ik naar sommige influencers (dat zijn voor mij populistische marketeers) en rappers (vaak demagogische propagandisten) kijk, zie ik warempel met de beste wil van de wereld geen degelijk-opgeleide personen. Ze kunnen vermoedelijk een beetje lezen en schrijven, maar daar houdt het dan wel mee op. Degenen die ik heb gezien en gehoord, kunnen ternauwernood een fatsoenlijke zin formuleren, laat staan een coherent betoog opbouwen en afsteken. Ze scoren blijkbaar, en merkwaardig genoeg, heel veel centen, maar meet je dááraan rendement van onderwijs af?! Daar zal de mevrouw die ondernemerschap als leeropdracht heeft vermoedelijk in geverseerd zijn ….? Mij ontgaat het helemaal. Ik vind die bizarre club influencers met hun vele volgers eerder een zorgwekkend symptoom van ons verziekte onderwijs. Moet je nagaan dat die jongens en meisjes voor tienduizenden andere jeugdigen blijkbaar als rolmodel fungeren!? Dat bezorgt me slapeloze nachten.’

  • ‘ Er is een passage in het stuk van Paul Scheffer die zich in mijn herinnering vasthaakte: die over het ontslag van rector Sjamaar.  Scheffer: <<   Maar het probleem zit veel dieper. Rector Sjamaar, al dertig jaar werkzaam in de leiding van het Niels Stensen College in Utrecht, trok in het voorjaar van 1998 landelijke aandacht met zijn stelling dat zijn school beter kon sluiten. ( …………. )
    Een jaar na zijn hartekreet werd Sjamaar ontslagen. >>Voor de rest trapte en trapt Scheffer met zijn stuk vooral open deuren in. Heláás! Dat vond ik toen en dat vind ik nog steeds. Heláááás, want “men” heeft er niets mee gedaan en men blijft er niets mee doen. Helaas pindakaas.

    De investeringen in onderwijs waar Jacobs voor pleit doen mij denken aan ziekenhuisbehandelingen voor mensen die levenslang hebben gerookt en daarmee hun longen verruïneerden en die nu door Covid-19 worden getroffen en beslag op de algemene middelen (ic-bedden en GGD-personeel) leggen. Alleen kunnen de kinderen die slecht onderwijs kregen daar niets aan doen, terwijl rokers wel een keuze hadden en hebben – hoewel ……. Enfin, bekijk deze dvd over de tabaksmafia maar, over hoe nicotine-verslaving middels chemische trucs wordt opgewekt. Toch wordt ook tijdens de “corona-pandemie” roken niet verboden, daar is de tabakslobby veel te sterk en te rijk voor.
    Ik bedoel: veertig jaar gestaag verloederend onderwijs, waar we nu steeds duidelijker de wrange vruchten van plukken, laten zich niet ongedaan maken door boost-investeringen. Tenminste twee generaties zijn intussen voor 70 tot 80 procent levenslang gehandicapped doordat ze problematisch onderwijs genoten. Lees het boekje Van wie is het onderwijs (2007, isbn 978 90 501 8878 4) eens door. Met uitzondering van de stukken van Margo Trappenburg (bladzijde 65 – 82) en Ton van Haperen (bladzijde 121 – 136) houdt het waarchtig niet over en dat is een understatement, want er zijn stukken bij waarover ik het maar niet wil hebben. Foei! Brrrrr ……’

 

Literatuur:

Dirk Bezemer (2020): Een land van kleine buffers  /  isbn 978 90 830 8003 1

Thomas Piketty (2014): Capital in the twenty-first century  /  isbn  978 0 674 43000 6
vertaling  Piketty   https://www.boekenstrijd.nl/overige/economie/kapitaal-en-ideologie-thomas-piketty/

Laat de markt KLM redden en besteed de miljarden staatssteun aan de grote maatschappelijke opgaven, betoogt Kees Cools.  Volkskrant 13 oktober 2020, 17:12

De Engelse uitgave van Joseph A Schumpeter (1950): Capitalism, Socialism and Democracy / isbn 0 06 133008 6 / bevat nog een vijfde deel: A historical sketch of socialist parties / totaal 432 pagina’s inclusief register.
Schumpeter doet trouwens – net als Bezemer met zijn scenario doet in hoofdstuk 14 van Kleine buffers  – een gedachtenexperiment, hij noemt het a mental experiment. Daudt vertaalde dat letterlijk: een mentaal experiment.

 

‘ [W]hen governance becomes a substitution for government, it carries with it a very specific model of public life and politics.
[P]ublic life is reduced to problem solving and program implementation, a casting that brackets or eliminates politics, conflict, and deliberation about common values and ends.
Indeed, when the narrowing of public life is combined with the strong emphasis of governance on consensus, a hostility to politics becomes palpable.’

Wendy Brown (2015:127): Undoing the demos: neoliberalism’s stealth revolution    isbn  978 1 935408 53 6

Wendy Brown: A Neoliberal Pandemic  •  Aug 22, 2020

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,