RSS

Tag Archives: Karel Smouter NRC

Wat, als de varkens de baas blijven ….

 

 

‘ Als de varkens bij ons net als in Orwells verhaal Animal Farm achter de knoppen blijven, dan ziet het er slecht uit voor de boeren en ook voor ons,’ zegt Servaas. ‘Dit artikel van professor Van der Ploeg vind ik erg geloofwaardig en voor mij als landbouwleek heel begrijpelijk.
Daarnaast is Van der Ploeg met pensioen (emeritus Wageningen) dus van zijn werkgever heeft hij niet meteen iets te duchten, mocht hij iets schrijven dat die werkgever niet zou bevallen. Dat Van der Ploeg nu als lobbyist werkt, kun je niet uitsluiten, maar de kwaliteit van zijn artikel blijft uiteindelijk de toetsteen voor de lezer.’

‘ Juist het feit dat het voor ons leken zo begrijpelijk is, vind ik een veeg teken,’ zegt Zohra ‘ik lees hier meteen al: << In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw was het stikstofprobleem dat wordt veroorzaakt door de landbouw al zonneklaar. […] De overheid heeft het landbouwbeleid nooit willen differentiëren. Maatwerk dat aansloot bij de reële verschillen werd afgewezen. Alle boeren moesten, ongeacht de feitelijke ¬situatie, dezelfde maatregelen treffen. De relatief schone gebieden en bedrijven werden geconfronteerd met een generieke aanpak die was bedoeld voor de meest vervuilende bedrijven. >>  In die periode was de managersmaatschappij hier net op stoom gekomen en het one size fits all denken in alle sectoren doorgedrongen. Van Onderwijs tot en met landbouw dus. Waarom zou het met ons onderwijs niet beter gaan (ik vermijd te zeggen: steeds slechter) en met de landbouw wel? De varkens zitten overal achter de knoppen.’

Servaas: ‘ Tja, de politici kiezen altijd voor de partij met geld en organisatie. Of het nou de bankenmaffia is of de voer- en vleesmaffia, het is een pot nat. Ik citeer Ploeg: <<  de boventoon bij de acties wordt gevoerd door een minderheid van typische ‘agrarische ondernemers’. Met hun grote en voortdurend expanderende bedrijven die, mede door een hoog gebruik van kunstmest en krachtvoer, een aanzienlijk stikstofoverschot kennen, vormen ze de drijvende kracht achter de acties. Tekenend genoeg worden ze daarbij gesteund door de voer- en vleesindustrie (grote verliezers bij een eventuele reductie van de veestapel). Tegenover de aanpak van de ‘agrarische ondernemers’ staat de boerenlandbouw. Die zoekt het in grondgebonden bedrijven die de landbouw stoelen op ecologische principes en kringlopen. >> De situatie hoeft niet hopeloos te zijn, maar zal dat helaas – zo vrees ik – toch gaan worden.’

‘ Dit klinkt zo diabolisch dat ik het haast niet kan geloven,’ zegt Zohra en ze leest voor: ‘ << De ‘agrarische ondernemers’ tonen een opmerkelijk gebrek aan waarachtigheid. Zo beschuldigen ze de overheid van ‘zwabberend gedrag’. Dat zwabberen klopt, maar ze vertellen er niet bij dat dit komt doordat hun organisatie LTO (met CDA en VVD) steeds weer het beleid demonteert en ineffectief maakt, zodat er daarna weer aanscherpingen nodig zijn. Ze oogsten wat ze zelf hebben gezaaid. >>
Ik vermoed dat die grote organisaties dat ook bedoelen: oogsten wat ze gezaaid hebben, dus in-consistentie bij hun clientele. Ze demonteren systematisch en moedwillig wat er in de sector aan organisatie met visie wordt opgebouwd, want zo kunnen ze de diverse partijen tegen elkaar uitspelen en zelf aan de knoppen blijven. Verdeel en heers.’

Servaas: ‘ Wat denk je voor de onmiddellijke toekomst in deze biotoop?’

‘ Zuiver en in het belang van de boeren zullen de meeste politici niet gaan denken en handelen, want dat hadden ze al lang kunnen doen,’ meent Zohra, ‘ maar nu komt daar de klimaatgekte bij die de boel nog eens extra ontregelt. Neen, dat belooft weinig goeds. Ik ben bang dat veel, zo niet de meeste, boeren gepiepeld gaan worden. Onnodig, want het kan intelligent worden aangepakt en opgelost. Dat legt prof. Van der Ploeg nota bene uit.’

‘ Toch om hevig gefrustreerd van te raken,’ zegt Servaas, ‘ dat je het scenario gewoon al kunt voorzien, maar er weinig tot niets tegen kunt uitrichten.’

‘Nou ja, kijk naar de gemeentepolitici en wat er zou moeten gebeuren om de kwaliteit die in integriteit wortelt, daarop stoelt, te borgen,’ zegt Zohra, ‘ de crisis-situatie in Den Haag kan als momentum voor verandering dienen. Me dunkt: de burgemeester Krikke en de beide wethouders van Hart voor Den Haag belichamen perfect de foute principes en procedures die aan dit systeem inherent zijn geworden. Maar ik geloof niet dat deze kans als kans wordt gezien en benut om de zaken wezenlijk te veranderen. Dat zou te veel gevestigde verdienmodellen door elkaar gooien en misschien zelfs onmogelijk maken. Niemand wil zijn of haar eigen ruiten ingooien.’

‘Dat speelt bij de agrarische sector natuurlijk ook,’ verzucht Servaas, ‘ bovendien zouden alleen de grotere partijen, met voldoende personeel, zo’n klus aankunnen, want het vergt nogal wat om zo’n sector te begeleiden bij de profijtelijke transformatie (ik vermijd het woord transitie, brrrr). Dat zou voor een paar mensen een full time job betekenen.’

‘In ieder geval ben ik professor Van der Ploeg erkentelijk voor zijn heldere exposé. Dat maakt het volgen van deze soap – want daartoe is het verworden – voor mij iets makkelijker.’

‘Maar helaas niet leuker. Ik ben bang dat “ze” de boeren tegen elkaar uit zullen spelen en dat de boeren daar geen effectief weerwoord op zullen hebben. Helaas. Ik hoop van harte dat ik het verkeerd zie.’

 

 

Jan Douwe van der Ploeg : ‘Boerenfront is lang niet zo eensgezind als het lijkt’ – Volkskrant, 15 oktober 2019

Jan Douwe van der Ploeg is emeritus hoogleraar rurale sociologie in Wageningen.

 

 

 

 

Karel Smouter –  Caroline van der Plas,  NRC 15 oktober 2019
Terwijl boeren weer de straat opgaan, wordt in Deventer een politieke partij opgericht: de BoerBurgerBeweging. Oprichter Van der Plas: „We willen niet één dag op het Binnenhof aanwezig zijn, maar elke dag.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Tags: , , , , , , , ,