RSS

Tag Archives: neoliberale sociaaldemocraten

Het onderwijs en de kinderen, overgeleverd aan neoliberale sociaaldemocraten

“By now, the costs of education are just out of sight for the individual. Again, it’s part of the neoliberal concept of transferring costs to individuals and away from the government, which means away from some form of mild taxation. So, transfer the burdens away from the rich and let individuals suffer.
In a manufacturing plant, let’s say, if you can get cheap exploited workers in China or the Philippines or Vietnam, why pay for decent wages for workers here? You transfer production. In the universities it means if you can get temporary cheap labor to replace tenured faculty, why not do it? So, shift instruction to graduate students, adjuncts, temporary employees with no rights who can’t ask for any benefits. They’re cheap. That’s called efficient. It cuts down costs.
That’s part of the, essentially, neoliberal concept of efficiency. It transfers costs and burdens to individuals who have no recourse and protection from the rich and powerful.
Well, in the universities it’s the same. If you transfer teaching to graduate students and adjuncts, there’s a cost to the students and to the people who are doing it. They should be involved in constructive work themselves and not being farmed out to fill classrooms. But, for the students also, they’re losing a large part of the educational benefit. That’s a cost to individuals, so it doesn’t count in the corporate business version of how to run things efficiently.”
Noam Chomsky (2015:167-168) in een interview met Ricardo & Joao Rosa

Onderwijsminister Jet Bussemaker is van de PvdA en de PvdA fungeert en opereert als bijwagen van de VVD in deze neoliberale coalitieregering. Jet Bussemaker zei dus helemaal niets vreemds toen ze beweerde: “ ‘Wat mij stoort, is dat iedereen alleen maar hogerop wil. Met een vwo-diploma wil iedereen naar de universiteit. Een mbo-diploma zou niet goed genoeg zijn, terwijl dat ook een prima diploma is. Het is belangrijker om de juiste student op de juiste plek te krijgen.’ “

Wat wel vreemd is dat velen deze PvdA blijkbaar nog steeds als een sociaaldemocratische partij zien, die verheffing door onderwijs als vanzelfsprekend beschouwt. Menige columnist viel dan ook over minister Bussemaker heen, terwijl de arme ziel alleen maar eerlijk was. Immers: “In plaats van tegenbeweging zijn de sociaaldemocraten bondgenoot van het neoliberalisme. In ideologisch opzicht is dat een fataal verbond, zegt socioloog Willem Trommel, waardoor de PvdA niet meer de maatschappijkritische factor van weleer is. ‘Neoliberaal denken is nogal agressief antimaatschappelijk, gericht op een politiek van sociale ontbinding’, zegt hij. ‘Daarmee staat het haaks op de waarde die het hart van de sociaaldemocratie uitmaakt: solidariteit. Waardoor verkeert de PvdA in een diepe crisis? Doordat ze meeloopt met het neoliberalisme.’ “

Rutte over Sam

drie klassen
Een academische opleiding is al lang geen garantie meer voor een goedbetaalde baan die bovendien arbeidsvoldoening verschaft en ontplooiïngsmogelijkheden biedt. We stevenen af op een maatschappij die globaal uit drie klassen bestaat: een top, het midden en de onderkant. De top bestaat uit degenen die vermogens bezitten, hetzij door erfenissen, hetzij doordat zij beschikken over netwerken waardoor ze terechtkomen op de posities waaraan riante remuneraties gekoppeld zijn, hetzij door een combinatie van voornoemde omstandigheden.
Thomas Piketty en anderen noemen ze ‘de 1%’. De middenmoot bestaat uit degenen die hun inkomen grotendeels of geheel uit arbeid moeten verwerven. Door keihard werken en sappelen zal een deel misschien bescheiden kunnen sparen, maar zij zullen bijna nooit tot die top van superrijken doorstoten. Volgens Piketty komt dit omdat de economische groei daalt (bijvoorbeeld door vergrijzing, en straks dus ook nog eens door lager opgeleide burgers), terwijl het rendement op vermogen gelijk blijft en dus ten opzichte van de economische groei (de arbeidsinkomens) toeneemt. De onderkant tenslotte, bestaat uit degenen die zijn te vergelijken met de ‘gamma’s’ uit George Orwells ‘1984’. Ze zijn of werkloos of behoren tot de steeds groter wordende groep ‘werkende armen’ (working poor).
Barbara Ehrenreich schreef er een boeiend boek over Nickel and Dimed: On (Not) Getting By in America. Hoe hard ze ook ploeteren, ze kunnen de eindjes slechts met moeite aan elkaar knopen.

De onderkant van groep twee, moet bovendien alle zeilen bijzetten om niet in de situatie van groep drie te geraken en onafwendbaar in de neerwaartse spiraal terecht te komen.

Wat heb je in een dergelijke maatschappij aan een universitaire opleiding die wordt bekroond met een certificaat dat verwachtingen en ambities genereert, die (bijna) nooit (helemaal) zullen kunnen worden ingelost? Daar kweek je enkel ontevreden en rancuneuze burgers mee. Een lagere opleiding en onderdemaats onderwijs leren de burger zijn boterham-met-tevredenheid zonder morren en liefst dankbaar te consumeren. Als je voor een dubbeltje geboren bent, dan moet je vooral geen kwartje willen worden. De plannen met de btw-tarieven die momenteel door de VVD worden gepitched en gepushed, passen perfect in dit kader

De NRC van vandaag 17-06-2015 kopt op de voorpagina: “VVD en PvdA willen 5 miljard vrijspelen door btw-tarief van 6 procent fors in te perken. Het huidige btw-regime moet op de schop. Behoudens primaire levensmiddelen zullen de honderden diensten en producten die nu onder het lage btw-tarief van 6 procent vallen, gelijk worden getrokken met het standaardtarief van 21 procent.”
Voor het basisvoedsel – die boterham-met-tevredenheid – blijft het ‘lage’ btw-tarief gelden en voor de ‘luxe’ zaken gaat het naar 21 %. Zelfs de SP staat hier positief en sympathiek tegenover geloof ik te hebben gelezen. Geen wonder dat de bekokstovers van dit “herziene belastingstelsel” (de VVD en de PvdA dus) hun wrochtsel nog niet openbaar maken: eerst moeten de geesten rijp gemaakt worden om dit als een vorm van There Is No Alternative te gaan zien.
Straks, wanneer allerwege de loftrompet wordt gestoken over dit geniale staaltje van politiek-bestuurlijk knutselen, dan wordt de hele mikmak onder ketelmuziek en met een grote strik eromheen gepresenteerd en zal waarschijnlijk iedereen zich vol bewondering vergapen aan de nieuwe kleren van de keizer. En passant wordt door deze belastingtruc natuurlijk ook de AOW uitgehold, hoewel ze nominaal onaangetast blijft.
Kerndoel is het verder verlagen van de loonkosten, zodat er ‘banen’ bijkomen. Dat zullen vooral hamburger en McDonalds-banen zijn, waarvoor je niet naar de universiteit hoeft. Een fors deel van die quasi- en pseudobanen zal ontstaan doordat burgers taken moeten overnemen van de overheid. Hoogstwaarschijnlijk onbetaald of anders tegen een symbolisch bedrag. De ‘managers’, inclusief de politiek-bestuurlijke, blijven natuurlijk buiten deze naargeestige carrousel. Zij regelen immers het verkeer. topinkomens2

de IKEA-doe-het-zelf maatschappij
Thijs Niemantsverdriet (NRC 23-05-2015) vertelt dat de wetenschappelijke bureaus van de grote politieke partijen druk in de weer zouden zijn dit project handen en voeten te geven. Niemantsverdriet: “Ook denken bijna alle denktanks, van links tot rechts, na over de volgende vraag: hoe kunnen burgers taken overnemen van de overheid? Ze noemen het allemaal anders: ‘participatiesamenleving’ (VVD en PvdA), ‘relatieprincipe’ (D66), ‘coöperatiemaatschappij’ (ChristenUnie) of het ‘Nieuwe Midden’ (CDA). Het komt op hetzelfde neer: hoe kan de overheid burgers steunen die lokaal een zwembad of bibliotheek willen overnemen, die een energiecoöperatie hebben opgericht of daklozen willen helpen?”

In de bundel “Omstreden vrijheid” die begin dit jaar het licht zag, beschrijft Margot Trappenburg (bladzijde 175-184) deze ontwikkeling als “De opkomst van het IKEA-principe”. “De opmars van het IKEA-principe resulteert niet in minder werk. Het leidt tot minder betaald werk en tot een andere verdeling tussen betaald en onbetaald werk. Vooral in de publieke sector zou de invoering van het IKEA-principe kunnen leiden tot een stap terug in de tijd.”  Dat is precies de opzet en bedoeling, natuurlijk.

In ons onderwijs wordt dit IKEA-principe reeds ongemerkt toegepast: ouders moeten een flink deel van de taken verrichten die normaliter op school door de leerkrachten verricht zouden moeten worden. In Amerika wordt dit concept van service-learning reeds op grote schaal toegepast en in Nederland beginnen enkele universiteiten het in te voeren.
Sanne Bloemink schrijft over dit overhevelen van kosten naar de burger in: De Google Klas. Citaat: “Mijn zoontje heeft wel veel richting gekregen. Zijn leraar is vrijwel altijd (online en offline) beschikbaar voor praktische vragen, maar de waarheid is dat de meeste inhoudelijke begeleiding is gekomen van ons, zijn ouders. We hebben er heel wat uren in gestoken. Tot groot genoegen overigens, maar dit roept wel weer nieuwe vragen op. Ben ik de aangewezen persoon om deze inhoudelijke kennis over te dragen? En: wat gebeurt er als er thuis niemand is om richting te geven aan het onderzoek van het kind?”

De mantelzorg betreft hetzelfde IKEA-doe-het-zelf principe,maar dan voor onze senioren.

De winsten en rendementen die al deze moves en manipulaties genereren, zullen ongetwijfeld linea recta naar de top vloeien. Verpakt in mooie verhalen die het klootjesvolk ervan overtuigen dat het echt niet anders kan, dat dit werkelijk de enige en beste oplossing voor ons allemaal is en dat we er allemaal alleen maar wijzer van worden op de koop toe. Het is je reinste volksverlakkerij, georganiseerd, bekokstoofd en uitgerold van overheidswege.

volksverlakkerij
Willem Trommel wijdt in “Omstreden vrijheid” op bladzijde 109 een ironische paragraaf aan de volksverlakkerij van het merk PvdA.
Ik citeer: “Neoliberalisme is werkelijk overal, en het valt dan ook niet mee hiervan los te komen. Van enige afstand bekeken, lijkt het erop dat de sociaaldemocratie inmiddels op zoek is naar een ontsnappingsroute. Het Van waarde-project, in het leven geroepen door het wetenschappelijk instituut van de PvdA, is hiervan een indrukwekkend voorbeeld. Op zoek naar wat in onze tijd van waarde is of zou moeten zijn, voorbij de neoliberale moraal, zijn er in dit project interessante uitgangspunten geformuleerd, waaronder het ‘van ik naar ons-principe’ en respect voor ‘goed werk’. Op een partijcongres in 2013 werd de nieuwe koers met een heuse resolutie omarmd, waarna de partij overging tot de orde van de dag. Samen met de VVD doorwerken aan een neoliberaal regeerakkoord.”

Houellebecq en het belang van onderwijs
Trommel verwijst in zijn stuk veelvuldig naar het werk van de Franse schrijver Michel Houellebecq. Toen de aanslag op Charlie Hebdo (07-01-2015) plaatsvond, lag Trommels tekst waarschijnlijk al bij de boekbinder, want de eerste druk van dit WBS-jaarboek ‘Omstreden vrijheid’ verscheen in februari 2105.
Des te verrassender dat Houellebecq in zijn laatste roman ‘Sousmission’, die een dag na de aanslag verscheen, de pas gekozen eerste Franse moslimpresident Mohammed Ben Abbes de gevestigde politieke partijen de ministeries en andere gewilde politieke posten onderling laat verdelen. Op een uitzondering na: het Ministerie van Onderwijs.
In tegenstelling tot zijn coalitiepartners beseft Ben Abbes namelijk terdege dat het lot van een natie en de bestemming van een land afhankelijk zijn van het onderwijs dat ze haar jeugd biedt. Hilarisch-wrang dat uitgerekend Onderwijs bij ons in Nederland (alweer) in handen van een PvdA-minister is. th_6763431e90b8ffbdac8e034ec4c1bf48_1392743641ActieplanGezondeScholen

Volkskrant-columniste Aleid Truijens schrijft naar aanleiding van Bussemakers gewraakte opinie: “Wat de minister óók had kunnen zeggen: we hebben te veel studenten aan de universiteit, we kunnen ze geen behoorlijk onderwijs meer bieden. Of: het hoger onderwijs is aan zijn eigen succes ten onder gegaan. Beide zijn waar. We moesten en zouden 40 procent hoger opgeleiden hebben, om de kenniseconomie voort te stuwen, maar nu dankzij stug beleid die doelstelling is bereikt, zitten we met de gebakken peren: veel matig opgeleide en werkloze academici.”
Inderdaad: dat is wat ruim dertig jaar politiek gefröbel en geknutsel aan ons onderwijs heeft opgeleverd. Die matig opgeleide academici kunnen zich beter zo gauw mogelijk vertrouwd maken met het idee dat ze  waarschijnlijk nooit in bovenste regionen van het midden terecht komen, laat staan dat ze tot die top van 1 % zullen doorstoten. Tenzij ze rijke erflaters hebben of al vroeg deel uitmaken van de juiste politiek-bestuurlijke netwerken en het spel slim leren spelen. Vermoedelijk waren ze er psychologisch-emotioneel beschouwd beter mee af geweest indien ze geen academische titel hadden behaald.
In Prediker 1:18 staat niet voor niets dat wie kennis vermeerdert ook smart vermeerdert.

eigen belang
Wat er vanuit Den Haag tot ons komt aan ideëen en beleidsvoornemens belooft weinig goeds voor degenen die mochten hopen op een verandering van het politieke klimaat in Nederland. Zelfs indien de PvdA bij de volgende verkiezingen qua zetelaantal wordt gedecimeerd, wat is dan het alternatief? Welk etiket een politiek merk ook opplakt, je hoeft maar even te krabben om de neoliberale inhoud te zien, te ruiken en te voelen.

De meeste politici verdienen immers een ruim bovenmodaal salaris dat ze niet snel geneigd zullen zijn in de waagschaal te stellen. Waar gekozen volksvertegenwoordigers vandaag de dag werkelijk voor staan en wiens belangen ze het beste vertegenwoordigen, weet niemand meer zeker, want je kunt niet in hoofden en harten kijken.
Dat helaas het eigenbelang bij vele publieke bestuurders voorop staat, is een besef dat tot steeds grotere delen van het kiezersvolk doordringt. Dat besef draagt allerminst bij tot een plezierig, productief en constructief maatschappelijk leefklimaat.

“The system of elections and the demagoguery of election campaigns have managed to ensure that the people’s passing interests are always represented and always satisfied. Their more permanent interests may be often thwarted and for long periods at a time. We must therefore again conclude that modern government is really coercive rule by oligarchic demagogues. The actual rulers are the few and the privileged, and they secure and maintain rule by propaganda.
“[W]hen it is a question of citizens proper, one must recall that the system of representation (or representative democracy, as it is called) that exists today effectively deprives everyone of citizenship save the actual representatives themselves. The reason is the special character of electing and election campaigns described earlier. If voting is going to be a serious exercise of choice, candidates will not be chosen in advance, there will be no campaigning, there will be regular and full account-giving by the elected to the voters, and the voters will be able to ensure that delinquents are recalled and properly punished.”
Peter L.P. Simpson (2015: 44-45,114): Political Illiberalism. A Defense of Freedom


Literatuur

Aleid Truijens: Iedereen waar hij hoort, net de middeleeuwen – Volkskrant 13 juni 2015

Maartje Bakker, interview met minister Bussemaker: ‘Studenten moeten uit hun comfortzone komen’ –  Volkskrant 6 juni 2015

Wilco Dekker: Kloof tussen arm en rijk groeit snel in Nederland – Volkskrant 19 januari 2015  http://www.volkskrant.nl/economie/kloof-tussen-arm-en-rijk-groeit-snel-in-nederland~a3832426/

De artikelen van Margot Trappenburg (‘De opkomst van het IKEA-principe’) en Willem Trommel (‘Vrij van neoliberale drang’) staan in de bundel Omstreden vrijheid – 2015, Amsterdam: Wiardi Beckman Stichting & Uitgeverij Van Gennep / isbn: 9 789461643407 (paperback)

Willem Trommel: De overheid is geen bedrijf – De Groene Amsterdammer – woensdag 25 maart 2015 https://www.groene.nl/artikel/de-overheid-is-geen-bedrijf

Sanne Bloemink: De Google Klas – 21st century skills in het onderwijs: revolutie of hype? – De Groene Amsterdammer, nummer 28, 11.6.2015

Over Houellebecqs roman Sousmission, onder andere: http://www.trouw.nl/tr/nl/33627/Aanslag-Charlie-Hebdo/article/detail/3825568/2015/01/09/Van-Submission-naar-Soumission-is-Houellebecq-de-nieuwe-Van-Gogh.dhtml

Zie ook: Mark Lilla: Slouching Toward Mecca    http://www.nybooks.com/articles/archives/2015/apr/02/slouching-toward-mecca/

Thijs Niemantsverdriet: Zij bepalen de politieke thema’sNRC 23 mei 2015

http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/23/zij-bepalen-de-politieke-themas-1497614

Ricardo D. Rosa & Joao J. Rosa (2015): Capitalism’s Educational Catastrophe And The Advancing Endgame Revolt – featuring an interview with Noam Chomsky  / New York, Bern, Frankfurt etc.: Peter Lang / ISBN: 978-1-4331-2458-7 (paperback) / het interview met Noam Chomsky staat op pagina 166 – 171.

Joel Spring (2015): Economization of Education. Human Capital, Global Corporations, Skills-Based Schooling / New York and London: Routledge / ISBN: 978-1-138-84461-2 (pbk)

Peter L.P. Simpson (2015): Political Illiberalism. A Defense of Freedom / New Brunswick & London: Transaction Publishers / ISBN: 978-1-4128-5574-7 (hbk)

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,