RSS

Tag Archives: Roos Vonk

Schijnheiligheid, neoliberaal groepsdenken en lucratieve ver-assing

 

‘Hypocrisie betekent het jezelf anders (meestal: beter en nobeler) voordoen dan je bent. Oordeel je dan milder over jezelf dan over anderen? Je oordeelt niet eens, maar je doet je anders voor dan je bent.’ Marieke legt haar laptop neer.

‘Waar wil je heen?’ vraag Semanur, ‘gaat het over dat stukje van sociaal psycholoog Roos Vonk op de site van de NRC? Over de VVD’er Henry Keizer?’

‘Ja,’ antwoordt Marieke, ‘mevrouw Vonk schrijft: “Hoe strenger iemand oordeelt over anderen en hoe soepeler over zichzelf, des te groter is het verschil. We spreken dan van hypocrisie.” Welnee, niks hypocrisie. Ze geeft een illustratie van gebrekkige zelfkennis en krakkemikkige sociale intelligentie, maar niet van hypocrisie.
Mevrouw Vonk schrijft een paar regels daarvoor dat VVD’ers volgens haar geen benul van maatschappelijke waarden en normen hebben, want: “ Net als andere VVD’ers die in opspraak raakten, lijkt partijvoorzitter Henry Keizer er oprecht van overtuigd dat hij niets verkeerd deed. Dat zou verklaren dat VVD’ers integriteitsgrenzen blijven overschrijden, ondanks hun kennelijke overtuiging dat fatsoen belangrijk is.” Die VVD’ers meten hun fatsoen dus niet af aan het normale maar aan hun eigen particuliere handelingsrepertoire. Meneer Keizer heeft het in het verhaal van mevrouw Vonk over een VVD-fatsoen en daaraan oriënteert hij zich. Nou ja, wat wil je dan nog? Dat VVD-fatsoen is niet congruent met het standaard-fatsoen van de meeste mensen en aangezien de VVD de lakens uitdeelt, is dat standaard-fatsoen dat de meeste normale mensen als maatstaf nemen dus fout. Volgens mevrouw Roos Vonk tenminste.’

‘Dan zijn VVD’ers dus onnoemelijk arrogant,’ zegt Semanur grinnikend, ‘tenzij zij veinzen dat ze niet beter weten of VVD-fatsoen valt samen met normaal fatsoen, maar in wezen weten ze volgens mij drommels goed beter. In dat geval zijn die VVD’ers zwaar en pathologisch hypocriet, misschien zelfs met psychopathische, of sociopathische, aanleg.’

‘Ik zou hen eerder oerdom noemen,’ vindt Marieke, ‘want deze meneer Keizer zou eenieder langs de integriteitslat leggen. Welke integriteitslat dan? Die van hem, Henry Keizer, zelf? Wat een kolder toch! Iemand die niet snapt wat integriteit inhoudt, breekt in de VVD de staf over integriteitszondaars? Dat is pas hypocriet zeg! Ze snateren maar in het wilde weg.  Wat een bizarre club is die VVD en wat bizar dat die lui opnieuw op het regeringspluche kleven!’

‘Ho, ho, wacht even,’ zegt Semanur terwijl ze een vinger omhoog steekt, ‘dit schrijft mevrouw Vonk en niet meneer Keizer. Ik geloof dat Roos Vonk de zaak eerst voor haarzelf scherp moet stellen.
Wat ze ook niet in de beschouwing betrekt, is dat het niet om “een VVD’er” gaat, maar om de voorzitter van de club. De man bekleedt een publieke functie en zal dus vanzelfsprekend worden beoordeeld aan de hand van de algemeen geldende maatstaven. Niet aan de hand van particuliere maatstaven voor een subcultuur. Als meneer Keizer als anonieme VVD-ondernemer die scoop met zijn hoogovens had gemaakt, had ik kunnen zeggen: ach ja, ’t is een VVD’er, dus wat verwacht je ook.

Wanneer ik vlees koop bij de kiloknaller en een last minute ticket score en daar gewoon voor uitkom, kun je me hooguit asociaal gedrag verwijten, maar geen schijnheiligheid. Toch? Zeker wanneer ik anderen die hetzelfde doen niet ostentatief de maat neem vanwege dat gedrag.’

‘Juist. Maar Keizer is niet alleen VVD-voorzitter, maar hij is bovendien Mister Integrity, ‘zegt Marieke. ‘Kortom: oliedom en oersimpel. De boosheid is dan des te groter omdat uitgerekend zulke dumbo’s keer op keer financieel binnenlopen met dergelijke deals. En ze zitten nog aan de knoppen ook. Dat maakt het allemaal erger. Normale mensen houden zich met normale dingen bezig en denken niet eens aan dealen in crematoria met het doel miljoenen binnen te slepen.’

‘Tja, de redenering van Vonk over de onvermijdelijkheid van de blinde vlek vind ook niet erg sterk,’ zegt Semanur, ‘ik denk in dit kader eerder aan groupthink. Met dat begrip moet een sociaal psycholoog toch vertrouwd zijn? Een wat vreemde apologie voor VVD’er Keizer. Je zou er haast van alles bij gaan denken, en dan bedoel ik niet dat ik denk dat Roos Vonk lid is van.’

Marieke: ‘Wereldvreemd. Terwijl de neoliberalen alom maatregelen nemen die de eigen-volk-eerst-mentaliteit bevorderen! Denk aan het experimenteren met de individuele pensioenpot, het default trouwen op huwelijkse voorwaarden, de mallotige aanbestedingen in de zorg – omwille van concurrentie en marktwerking – zijn ze geschift of niet?, de hypotheekrente trucs, straks krijgen ongetwijfeld de ellende over ons heen met woningen die momenteel worden gedereguleerd en geprivatiseerd. Dat laatste gebeurt voorlopig onder de radar, met de rare indeling in Daeb woningen en niet-Daeb huizen, maar eens krijgen we ook de gevolgen daarvan op ons brood, net als met die crematoriumdeal.’

Ze zucht en voegt eraan toe: ‘Zij zijn net zo geschuffeld als wij, want wij blijven sullig naar de stembus sjokken om deze verdwaasde marktfundamentalisten te legitimeren met onze stem. Vorige week nog hoorde ik in de trein een paar personen politici prijzen en omhoog steken die – naar hun verhalen te oordelen – alles doen om juist hen af te knijpen en te bestelen. Ze kwijlden over de spiegeltjes en kralen die ze kregen toegeschoven. Ach, iedere kudde krijgt de politici die het verdient. Hoe wáár dat is!’

‘Weet je wat,’ zegt Semanur, ‘denk maar dat het draait om wat mevrouw Vonk noemt: “Mensen met een individualistische of competitieve instelling (zoals relatief veel VVD’ers)”, en die “zien diezelfde keuze juist als een teken van intelligentie.” ‘

* Vrolijkheid *

 

https://www.ftm.nl/artikelen/hoe-henry-keizer-ook-de-laatste-centjes-van-een-koninklijke-vereniging-wegsluisde?share=1

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , ,