RSS

Tag Archives: Toeslagenaffaire

De ambtenaren van onze Belastingdienst

 

‘ Over de ambtenaren van onze Belastingdienst is veel te doen en er werd en wordt nog steeds veel over hen geschreven en gezegd, met name in verband met “de Toeslagen-affaire,” maar wat de ambtenaren er zelf van denken, dat weet ik niet. Vooral degenen op de werkvloer, de mieren die het eigenlijke werk doen. Toch lijken me ook dat perspectief en die narratieven, van eminent belang bij het eventueel willen verbeteren van het functioneren van die dienst. Ik heb echter nog nergens gehoord of gelezen dat dat een punt van aandacht vormt. “Men” lijkt – ook met de voorgenomen parlementaire enquête – doodleuk op dezelfde weg door te denderen als waarlangs de ellende is begonnen: “men” praat over iedereen en alles (over de gedupeerden van de Toeslagenaffaire en over de ambtenaren bij de Toeslagendienst) maar niet met hen. Uiterst vreemd.’

  • Terwijl er net een dikke “etnografie” van de Belastingdienst is gepubliceerd door Jesse Frederik (ISBN 978 90 830 78915, 388 bladzijden). Het ligt zó voor de hand om aan ambtenaren van de dienst(en) waarover Frederik bericht, te vragen of en in hoeverre zij zich in die beschrijvingen herkennen en waarin zij zich helemaal niet herkennen. Het zou een in dat gremium, die biotoop, een totaal onbekende aanpak betekenen (vermoed ik), maar dat kan toch geen reden zijn om niet voor zo’n voor de hand liggende benadering te kiezen? Op de keper beschouwd, vind dat niet meer dan doodgewoon fatsoenlijk.’

‘ Daar wonen geen antropologen, denk ik. Heb jij het boek intussen gelezen?’

  • ‘ Niet van kaft tot kaft, maar wel enkele hoofdstukken. Hoofdstuk 18 bijvoorbeeld. Ik krijg de indruk dat de ambtenaren met anderhalve hand op de rug gebonden moesten werken. Om maar niet van racisme beschuldigd te worden. Ontzettend frustrerend moet dat zijn.
    Een citaat:  << Medewerkers worden in de media afgeschilderd als racistische fraudejagers, terwijl ze – ongevraagd en bij herhaling – aan het ministerie hebben proberen uit te leggen waarom dit bezijden de waarheid is. Als ze al om input worden gevraagd voor Kamerbrieven en antwoorden op Kamervragen, dan wordt hun boodschap door medewerkers van het ministerie van Financiën volgens hen ‘hertaald’ naar politiek gewenste formuleringen. Het ministerie wijst dan met de vinger naar de afdeling Toeslagen.
    Maar juist medewerkers van de afdeling Toeslagen waarschuwden meermaals dat de wet ongemeen hard was. Noch het ministerie van Financiën noch het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid  voelde zich geroepen daar iets mee te doen. Opeenvolgende bewindslieden verkondigden in Kamerdebatten plechtig dat de wet nu eenmaal hard was, zonder dat dit vervolgens een noemenswaardige respons uitlokte van Kamerleden. [bladzijde 295] >>Als uitsmijter heeft Hoofdstuk 18 op bladzijde 297 een adviserende conclusie van de vertrouwenspersonen: <<  ‘Het is van belang dat de verschillende visies op de werkelijkheid weer naar elkaar toe groeien’, besluiten ze hun rapport. >>

    Er zit helaas geen register, geen index, bij het boek en dat vind ik hinderlijk en het werkt belemmerend bij de manier van lezen die ik – en jij ook neem ik aan – bij zo’n boek gewend ben.’

‘ Dat klopt. Dat er geen register bijzit vind ik een ernstige omissie. Dat zou een mooie aanzet zijn voor de ambtenaren die het boek zouden willen lezen (je vraagt het ze natuurlijk op basis van vrijwilligheid): jullie krijgen het boek (plus de digitale tekst) en maak daar al lezend een register op. Maak aantekeningen van de passages waar je het eens/oneens mee bent en vertel waarom. Het zou een begin kunnen zijn.’

  • ‘ Je zou er rollenspelen op kunnen construeren en nog veel meer leuke dingen mee doen. Het is echter een benadering die hoogstwaarschijnlijk ten enenmale buiten het blikveld en denkraam van de betrokkenen ligt.’

‘ Ik las een recensie van Jeroen Wester (NRC 18 februari 2021) die voor zover ik aan de hand van mijn lectuur kan beoordelen, de strekking van het boek op hoofdpunten aardig vat en weergeeft.’

  • ‘Daar ben ik het mee eens, terwijl een tweegesprek tussen de twee bestuurskundigen mij weinig tot niets zei. Dat vind ik een treffende indicator: de domeindeskundigen praten op een heel ander “niveau” over de zaken – noem het desnoods een metaniveau – dan dat wij doen.’

‘ Wat mij betreft praten ze er voornamelijk langs, en draaien ze rond in het hen vertrouwde concepten-universum en jargon, maar dat is misschien iets te hard geoordeeld. Enfin, we zullen zien. Ik heb er helaas geen hoge verwachtingen van, van die parlementaire enquête en het circus wat daar ongetwijfeld omheen zal worden opgetuigd, bedoel ik.’

  • ‘ Het zou beroerd zijn, wanneer zo’n circus onze ambtenaren nog meer in het verdomhoekje zou drukken dan ze nu toch al zitten.’

 

 

 
Leave a comment

Posted by on februari 22, 2021 in actualiteit

 

Tags: , , ,

Toeslagenaffaire. Hoe maak je gewone, normale, honden vals?

 

 

Conceptversie

‘ De groep die niet wordt genoemd in deze column over de Toeslagenaffaire, is de groep Balastingdienstambtenaren. Waarom zouden uitgerekend deze ambtenaren zich “vals en gemeen” hebben gedragen jegens hun slachtoffers? Selecteert het zich vanzelf uit op karaktertrekken of en wie er bij de Belastingdienst-Toeslagen gaan werken? Zijn dat bijna automatisch lieden met een ingeboren vreemdelingenhaat? Geboren misantropen wellicht? Dat kan ik me moeilijk voorstellen. Ik vermoed dat ze vals gemaakt worden door hun bazen, of: door het systeem.’

  • ‘ Door beide, èn door het systeem èn door de bazen/managers. De bazen worden op hun beurt door het systeem beïnvloed. Daarom zijn solide structuren zo belangrijk: die omstandigheden die je kúnt beïnvloeden, moet je ook willen beïnvloeden, want er zijn zo veel omstandigheden die je niet of nauwelijks kunt beïnvloeden. Bij de toenemende globalisatie onttrekken zich steeds meer factoren aan de controle die je als land kunt uitoefenen.
    Je kunt kandidaat-ambtenaren voor de/een Belastingdienst natuurlijk wel degelijk psychologisch testen en eventueel een extra training geven. Dus niet enkel selecteren op technische kennis van de wet- en regelgeving die op hun kennisdomein vigeren, maar ook aandacht hebben voor de doelgroepen waarmee ze beroepshalve te maken krijgen.’

‘ Natuurlijk. Tot die doelgroepen moet je zeker ook de politieke managers rekenen. Die worden die door politieke partijen benoemd op onduidelijke gronden en vage kwalificaties. Dan moet je als ambtenaar een minister of staatssecretaris inwerken die de ballen verstand van de materie heeft. Indien je het als ambtenaar slecht treft met zo’n politieke pipo of bimbo, ben je in feite in de aap gelogeerd. Je hebt ze niet voor het uitkiezen. Ze worden je doodleuk in je maag geplitst. Het zijn passanten, en als de ambtenaren erge pech hebben, zijn het ook nog eens querulanten. Ik bedoel, als je fantaseert dat je met Poetin in sauna hebt gezeten dan zullen de ambtenaren die onder jou werken, het vast niet makkelijk hebben.
Daarnaast moet je je hier afvragen of deze ambtenaren wel het werk deden (controleren op financiële targets en straffend sanctioneren) waartoe ze waren aangesteld en gekwalificeerd zijn.’

  • ‘ Me dunkt dat over dit onderwerp intussen vakliteratuur te over is verschenen. Bijvoorbeeld: hoe maak je dat concentratiekampbewakers de inmates als niet-menselijk gaan beschouwen en behandelen? Zelfs speciaal getrainde SS’ers konden het routinematig doodschieten van weerloze mensen op den duur psychisch niet aan. Daarom bouwden “de Bazen” gaskamers en verbrandingsovens.’

‘ Ik vermoed dat wisselende politieke bazen (ministers en staatssecretarissen) die weinig domeinkennis hadden, maar targets moesten halen, een belangrijke oorzaak zou kunnen zijn. Vage regels (met opzet vaag gehouden) die voortdurend wisselen (onder andere het resultaat van krakkemikkige wetgeving) in combinatie met technocratische bewindslui, is er nog zo een.

Kortom de komende parlementaire enquête belooft mij geen grote verrassingen op te leveren. Het houdt een aantal Kamerleden bezig, het zal hen een financieel extraatje opleveren en het zal wel goed staan op hun politieke CV. Voilà.
Indien krakkemikkig uitgevoerd en opgeleverd, kan zo’n exercitie als een parlementaire enquête alleen maar extra schade opleveren. Over het menselijke aspect maakt men zich in die biotoop echter nooit al te druk, tenzij er symbolische betekenis te scoren valt.’

  • ‘ Onder de laatste kwalificatie valt voor mij hetgeen de columnist noemt: “het onterecht selecteren op nationaliteit.” Het draait om dat woordje onterecht. Onterecht selecteren op nationaliteit kun je al etiketteren als discrimineren en discriminatie en dat smaakt meteen al verdacht en fout, terwijl onderscheid maken (discrimineren) een heel gewone menselijke bezigheid is. De grootste “verrassing” voor mij zou zijn, indien de ambtenaren niet een belangrijk onderdeel van deze enquête zouden uitmaken. Dat zou ik beschouwen als de middelvinger naar ons opsteken en zeggen: we gaan lekker niets leren.’

‘ Tja, die minister Bruno Bruins op GZ, die beschikte hoogstwaarschijnlijk over “te veel empathisch vermogen” en dat brak hem op. Een angstaanjagend inzicht.
Ik citeer de columnist Martin Sommer: “ de Belastingdienst wás meedogenloos. Het neemt niet weg dat onze beroepsgroep [= het journaille] ook een rol had in deze ellende. Ook wat dat betreft, ben ik benieuwd naar die parlementaire enquête.”
Waarom was de Belastingdienst zo meedogenloos? Omdat zij in de nek werd gehijgd door scoringsbeluste politici en op sensatie beluste journalisten? Je kunt van de meest goedige hond een vals kreng maken, als je maar eventjes je best doet. Pavlov heeft daar het een ander over geschreven, en nog een paar (experimenteel) psychologen.’

‘ Misschien wel. Desnoods alleen om te zien welke frames deze journalist hanteert, en die ná de enquête te vergelijken met de situatie en omstandigheden zoals wij die reconstrueren.’

  • ‘ Ik ben ook benieuwd naar de situatie die Frederik bij de Belastingdienst schetst. We moeten zuinig zijn op onze Instituties. Die vormen belangrijke pijlers van een goedwerkende democratie. Zeker de Belastingdienst.’

‘ In ieder geval bijten de journailleurs van zich af, en de politici ook. Die behoren tot de mondige groepen die weten aan welke touwtjes ze moeten trekken en bij wie ze moeten wezen met gebruik maken van welke registers in het vigerende discours. Zelfs de gedupeerden van de Belastingdienst (de slachtoffers) hebben grotendeels hun gram kunnen halen. Zij het vooral met hulp van twee Kamerleden in het bijzonder. De enige groep van wie ik niets heb gehoord, zijn de ambtenaren van de bewuste Belastingdienst.’

  • ‘ “We” zijn geneigd ambtenaren als onzijdige wezens, een soort van wegwerp-robots, te beschouwen, terwijl het natuurlijk mensen van vlees en bloed zijn die de gevolgen van de politieke beunhazerij net zo goed aan den lijve ervaren. Ja, dubbelop zelfs, want ze zien overal om hen heen de pipo’s en halve zolen klooien en klunzen, en nota bene diezelfde jojo’s worden als hun bazen gaparachuteerd. En die lui vallen altijd omhoog, anders krijgen ze wel een riant wachtgeld met aansluitend een mooi pensioen.
    Tegen hun bazen kunnen ambtenaren moeilijk in opstand komen, dus reageren ze hun frustratie af op de “ellendigen” die, door hierheen te komen zonder veel kans op werk, hen immers opzadelen met het onplezierige – niet zelden mensonterende – werk. Dan kun je dit soort onfrisse toestanden krijgen, waar niemand bij is gebaat.
    Bovendien! De scheidslijn tussen deze ambtenaren en hun slachtoffers is vaak een dunne. Want wie weet: heden gij, morgen ik.’

‘ Nou ja: “We”? Vooral de politici die door een partij als baas over een kluitje ambtenaren worden gedumpt. Ik zet de link naar het recente interview met Ayaan H. Ali hierbij. Enkele citaten van rake observaties:

<<  “ Voor mijn boek vroeg ik overheidsinstanties om cijfers. Soms kreeg ik die, maar soms zei men: ‘Wij verzamelen geen gegevens over etnische of religieuze achtergrond.’ Daar is een goede reden voor: de Tweede Wereldoorlog. En er zijn landen die wel een causaal verband zien, maar dat verbergen, dat is mij verteld door hoge ambtenaren die anoniem wilden blijven.
Of ze goochelen met definities van migranten, veranderen termen en zaaien verwarring. Ze spelen spelletjes. Niet met mij, maar met hun eigen bevolking.”

“Door de mislukte integratie zijn in veel Europese landen politieke islamistische organisaties opgekomen, die geen integratie prediken, noch de waarden van de samenleving waar ze deel van uitmaken.”

“ Maar, zegt Hirsi Ali, wat hebben twee decennia islam- en migratiedebat Nederland gebracht? „Hebben jullie ooit noodzakelijk beleid ontwikkeld? Ik vraag het me af. De laatste verkiezingen die ik nauwlettend heb gevolgd, de Kamerverkiezingen van 2017, gingen over de gezondheidszorg en misstanden in verpleeghuizen. Nu gaat het weer over vaccinaties en waarom die zo lang duren.”  >>

O zo. Ons systeem moet op de schop. De premier mag om te beginnen ten hoogste twee keer vier jaar op die plek zitten. Verder moet het systeem dat Maurice de Hond suggereerde worden uitgewerkt en ingevoerd. Anders blijven we dooretteren, en gaan parlementaire enquêtes onderdeel van het verdienmodel van de Haagse Kaastolpers uitmaken. Dat zou pas cynische humor zijn zeg!’

  • ‘ Zet de link naar dat gesprek tussen Scheffer en Veelo, over de aanpak van massa(im-)migratie, hier ook maar weer bij.’

 

 

 

 

 

Tags: , , ,

Verstandig en veilig stemmen?! Registreer dan eerst je eigen partij, dan kun je op jezelf stemmen

 

 

 

‘  If you cant’t beat them, join them, dat is de achterliggende gedachte. Als je er intussen achter bent dat stemmen geen zin heeft, omdat er niets te kiezen valt, en je wilt toch stemmen, dan moet je gewoon een eigen partij oprichten. De keuze is momenteel tussen niet gaan stemmen, of op jezelf stemmen. Zo simpel ligt dat.’

  • ‘ Best origineel. Ik was niet op dit idee gekomen. Vanuit deze filosofie hebben Y** en G** inderdaad hun partij-in-spe opgericht en gaan ze zich inschrijven, of dat hebben ze inmiddels gedaan. Met z’n tienen, geloof ik. N** en T** gaan het ook doen.’

‘ Eigenlijk zijn 41 partijen nog aan de magere kant. Het moeten er veel meer worden. Desnoods sluit je tevoren lijstverbindingen (als dat kan) om een beetje meer body te krijgen.
Wat is het eventuele verdienmodel? Als je een of meerdere zetels haalt, ben je spekkoper, want dan gaat de belastinggeldkraan voor je open. Zelfs al zit je maar drie maanden op het pluche, dan krijg je daarna toch nog twee jaar wachtgeld. Dus financieel zit je helemaal niet slecht, zeker niet als je van jezelf over enige financiële armslag beschikt. Je doet ervaring op met het circus, je breit aan je netwerken, je sluit een paar deals, zorgt voor sponsors en volgende keer waag je wellicht opnieuw een poging. Dat is gewoon je democratisch recht.’

  • ‘ Dat is een feit. Je kunt hooguit je startinvestering verliezen, maar wat dan nog. Vermoedelijk kun je, althans voor een tijdje, als BN-ner aan praattafels schnabbelen. Kortom: circus, toneel – en wie weet zelfs wat drama? – zo veel je maar wilt. Zo lang je de bliksemse boel – en vooral jezelf –  maar niet àl te serieus neemt.
    Toch is het een beklemmende gedachte dat mensen blijkbaar zo weinig vertrouwen in de Nederlandse rechtsstaat hebben, dat ze ondanks de aantoonbare makkes van dat staketsel dat ooit toch een echte rechtsstaat was, dat ze straks vermoedelijk toch massaal gaan stemmen.
    Het klinkt paradoxaal, maar als je er dieper over nadenkt, klopt het: zo weinig vertrouwen in de rechtsstaat hebben, dat je toch maar gaat stemmen. Je weet: er gaat niks veranderen, ondanks alle onderzoekscommissies en rapporten, maar je gaat niet in stemstaking en je zet geen revolutie in de steigers, neen, je gaat als mak vee toch maar stemmen. Een vorm van politieke homeopathie.
    Mind boggling, nietwaar? Met stemmen, zo weet je, breng je geen verandering of verbetering in de misstanden, je slaat geen deuk in een pakje margarine, maar toch ga je glashard stemmen, want stemmen moet nou eenmaal. Ze zeggen dat stemmen bij de Democratie hoort en dus moet je gewoon gaan stemmen.’

‘ Het is zo bizar als maar kan. Columniste Sheila Sitalsing schrijft in de VK van 4 februari 2021:  <<<  Wat ook moeilijk te geloven is: dat het schandaal weinig losmaakt bij kiezers die over een paar weken naar de stembus mogen. Toch is het zo: I&O Research peilde dat veel kiezers de bestrijding van de coronacrisis belangrijker vinden. Peter Kanne van I&O, die veel onderzoek heeft gedaan naar de overheidsdienstverlening, denkt dat zo’n toeslagenaffaire misschien ‘te weinig mensen direct raakt’. Sowieso zijn mensen in het algemeen niet diep ontevreden over de overheid.

Ook dat is raar. Over uitvoeringsinstanties van de overheid die dingen moet doen als rijbewijzen uitdelen, uitkeringen verstrekken, jeugdzorg verlenen, belasting innen, zijn zoveel klachten over wachttijden, wanprestatie en onheuse behandelingen dat de Tweede Kamer in december een onderzoek instelde naar het verdwijnen van ‘de menselijke maat‘ bij de uitvoering van beleid. >>>

Precies. Dat is héél raar. Immers: als je de (juiste aanpak van de) coronacrisis belangrijk vindt, dan zou je júist diep ontevreden over de overheid moeten zijn, omdat die bij het aanpakken van de crisis blundert, stottert en struikelt waar het maar effe kan. De Toeslagenaffaire is een recente bevestiging van de zéér benedenmaatse kwaliteit van dezelfde overheid. Net als al die voorbeelden van slechte prestaties op andere gebieden die Sheila Sitalsing opsomt.
Dus ra-ra, hoezo zijn de mensen niet diep ontevreden over de overheid? Zij we soms zombies—met-een-structurele-lobotomie?’

  • ‘ Tja, je hebt een punt: inderdaad heel vreemd. De overheidsaanpak van de crisis zou juist tot grote ontevredenheid aanleiding moeten geven. Denk alleen maar aan al die oude mensen die nodeloos zijn gestikt door geklungel van de overheid. En nu zien we het tenenkrommende gehannes met en over vaccins, lockdowns, avondklokken, mondkapjes en wat al niet meer.
    Dit onderzoek zou zijn gedaan door het bureau I&O en dat zegt me helemaal niets. Ze zullen best eerlijk en naar beste weten te werk kunnen zijn gegaan, maar toch, het zegt me gewoon niemendal. Je kunt een onderzoek op vele manieren in elkaar steken en de resultaten via vele frames en invalshoeken presenteren en duiden. Geef mij Maurice de Hond maar. Waarmee ik niet zeg dat dit bureau I&O niet naar beste kunnen en naar eer en geweten heeft gewerkt, maar niemand kan verder springen dan haar polsstok lang is.’

‘ Stem op jezelf, da’s de beste keus. Dat kun je ook gewoon zo in je programma zetten: Ik stem op mij, want een betere bestaat er niet. Een politieke ondernemer die zo eerlijk is en zo overtuigd van eigen kunnen, kan best voor electorale verrassingen zorgen!’

  • ‘ Je hebt me enthousiast gemaakt. Ik was niet van plan om te stemmen, maar nu stem ik straks toch maar op de lijst Y** en G** of N** en T**. Daar gooi ik een muntje over op. Eerlijk loten.’

 

Gary Varvel  cartoons

 

 

 

Tags: , , , , , , , ,